UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ochrona

Chronologizacja

1588, SPXVI

Pochodzenie

psł. *o(b)chorna 'ochronienie, osłonięcie'

1.a działanie

Definicja

działanie mające na celu usunięcie zagrożeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uchrona

Połączenia

  • doskonała, kiepska ochrona; ochrona prawna
  • ochrona życia poczętego; praw człowieka; danych osobowych; prywatności, tajemnic; parków, przyrody, środowiska, zabytków, zieleni, zwierząt
  • zapewnić; zlecić ochronę

Cytaty

Od dzisiaj zaczynam na naszych łamach akcję ochrony zabytków na Dolnym Śląsku.

źródło: NNKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006

Rzeczeni druidzi są tu najlepszym przykładem, albowiem są to zdziwaczali pomyleńcy. Mają absolutnego hyzia na punkcie tej ich przyrody i jej ochrony.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

Obiecywał złote góry, bogactwo, władzę nad światem, a zarazem równość, sprawiedliwość, ochronę praw każdego człowieka.

źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1996

Natarła swoje miękkie ciało kremem dla ochrony przed dziurą ozonową.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ochrona
ochrony
D. ochrony
ochron
C. ochronie
ochronom
B. ochronę
ochrony
N. ochroną
ochronami
Ms. ochronie
ochronach
W. ochrono
ochrony

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + ochrona +
KOGO/CZEGO + (przed CZYM)

Informacja normatywna

Używane w nazwach własnych, np. Biuro Ochrony Rządu, Komisja Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

1.b osoba

Definicja

osoba lub grupa zapewniająca bezpieczeństwo

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca zawody

Połączenia

  • ochrona dyskoteki, hipermarketu, klubu, lokalu, lotniska, sklepu
  • agent, szef; agencja ochrony
  • mieć; dać, dostać ochronę

Cytaty

Przedwczorajsze zachowanie Joanny natychmiast zainteresowało ochronę lotniska. Przeszukano kosz na śmieci w poszukiwaniu bomby, a pasażerkę wzięto pod lupę.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Uśmiechnął się tamten i odsłonił kaburę z pistoletem wiszącą na pasku. - Chcieliśmy tylko porozmawiać. - Coście za jedni? - Ochrona tej dziewczyny, którą nie powinieneś się interesować.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Mamy nagrania monitoringu od ochrony, ale widać tylko, kto wchodzi i kto wychodzi z budynków.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Co mam panu poradzić? W takich czasach żyjemy. Albo chaty lepiej pilnować, albo wynająć ochronę.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ochrona
ochrony
D. ochrony
ochron
C. ochronie
ochronom
B. ochronę
ochrony
N. ochroną
ochronami
Ms. ochronie
ochronach
W. ochrono
ochrony

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + ochrona +
(KOGO/CZEGO)

1.c przedmiot

Definicja

przedmiot osłaniający przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uchron

Połączenia

  • ochrona przed chłodem, deszczem, mrozem, słońcem, wiatrem, zimnem
  • stanowić ochronę

Cytaty

W okrągłych szkłach latarń, za ochroną z metalowych prętów, płomyki skakały, miotały się ganiane podmuchami.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dolina Issy, 1955

Gdy wyniknął ów cały zamęt, Malecki znajdował się daleko od najbliższej bramy i odruchowo cofnął się w zagłębienie pierwszego z brzegu sklepu. Był zabity deskami, mimo to jego wnęka, dość znaczna, stanowiła pewną ochronę.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Korzeń mandragory, dziś ceniony w medycynie i farmacji, miał dawniej wielkie znaczenie w zabobonach, zwłaszcza u ludów Północy; wyrzynano z niego figurki ludzkie [...]. Uważano je za ochronę od chorób, dawały szczęście w procesach, kobietom zapewniały płodność i łatwe porody.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

W piśmie czytamy, że przy kortach nie jest przewidziane założenie ochron przeciw hałasowi [...].

źródło: NKJP: Tomasz Kuczyński: Ekranów nie postawią, Dziennik Zachodni, 2009-08-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ochrona
ochrony
D. ochrony
ochron
C. ochronie
ochronom
B. ochronę
ochrony
N. ochroną
ochronami
Ms. ochronie
ochronach
W. ochrono
ochrony

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + ochrona +
(przed CZYM|od CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 22.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json