UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

konwencja

Chronologizacja

SJPXVII: konwencyja, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ang. convention

fr. convention

1. obyczajowa

Definicja

książk.

przyjęty w danym środowisku lub epoce sposób zachowania się lub działania

Wymowa

[konwencja] lub [kąwencja]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego

Połączenia

konwencja salonowa; konwencje obyczajowe, społeczne, towarzyskie
przestrzegać konwencji
łamać, naruszać, przekraczać konwencje
dbać, troszczyć się o konwencje

Cytaty

On też dostał się pod magiczny wpływ dziewczyny, która zastosowała również wobec niego swój koronny chwyt: rozbroić bezpośredniością, zrobić coś zupełnie niespodziewanego, zmienić konwencję.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Japończyk czuje dług wdzięczności nie do spłacenia w stosunku do ojczyzny, rodziny, norm. Nałożenie mu dodatkowego ciężaru powoduje takie męki, że zaczyna się zachowywać wbrew konwencjom, świruje.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konwencja	konwencje
D.	konwencji	konwencji	neut
D.	konwencji	przestarz. konwencyj	char
C.	konwencji	konwencjom
B.	konwencję	konwencje
N.	konwencją	konwencjami
Ms.	konwencji	konwencjach
W.	konwencjo	konwencje

Inne uwagi

Zwykle lm

2. komiksowa

Definicja

zespół środków stosowanych w pracy artystycznej

Wymowa

[konwencja] lub [kąwencja]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

konwencja gatunkowa; literacka, teatralna; komediowa, operetkowa; baśniowa, realistyczna
konwencja fantasy, horroru, westernu
mieszanie konwencji
zabawa konwencją
łamać, naruszać, przełamywać, złamać konwencję; mieszać konwencje

Cytaty

Naga Albertynka w finale „Operetki” jest wprawdzie podana w konwencji operetkowej, ale w jakiej innej może być, kiedy cała sztuka jest w konwencji operetkowej?

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004

Powieści Szewczyka, pisane w konwencji realistycznej, wsparte własnymi przeżyciami i cierpkim doświadczeniem bliskich, budzą zaufanie.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Wyczytałem kiedyś w jakimś czasopiśmie literaturoznawczym, że projekcja zbiorowa oczekiwań fanów fantasy to model kiczu. [...] Tymczasem z tego, co pan mówi, wynika, że to są czytelnicy o wysokich wymaganiach, nieźle otrzaskani w konwencjach gatunku, wykształceni.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konwencja	konwencje
D.	konwencji	konwencji	neut
D.	konwencji	przestarz. konwencyj	char
C.	konwencji	konwencjom
B.	konwencję	konwencje
N.	konwencją	konwencjami
Ms.	konwencji	konwencjach
W.	konwencjo	konwencje

Składnia

	+	konwencja	+	JAKA
	+	konwencja	+	CZEGO

3. międzynarodowa

Definicja

praw.

umowa międzynarodowa mająca skutki prawne

Wymowa

[konwencja] lub [kąwencja]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa stosunki międzynarodowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

konwencja gospodarcza, handlowa, polityczna, turystyczna, wojskowa; międzynarodowa; genewska, ottawska
konwencja o ochronie praw dziecka, ochronie mniejszości narodowych, ochronie środowiska
podpisać, ratyfikować, zawrzeć konwencję

Cytaty

Nieprzypadkowa jest data otwarcia wystawy. Polski Czerwony Krzyż wspólnie z Międzynarodową Kampanią na rzecz Zakazu Min zorganizował ją w 10. rocznicę podpisania konwencji ottawskiej delegalizującej miny przeciwpiechotne.

źródło: NKJP: Paweł Sasko: Urok miny przeciwpiechotnej, Esensja, 20008-05

Jednak to nie tyle Turcja odniosła zwycięstwo nad Muhammadem Alim, co Wielka Brytania, która zmusiła go do zawarcia konwencji handlowej, otwierającej Egipt na towary brytyjskie.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia powszechna. Wiek XIX, 2008

Włosi mieli samoloty, czołgi, działa; zresztą nie wahali się nawet przed używaniem gazów trujących, zakazanych przez międzynarodowe konwencje.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konwencja	konwencje
D.	konwencji	konwencji	neut
D.	konwencji	przestarz. konwencyj	char
C.	konwencji	konwencjom
B.	konwencję	konwencje
N.	konwencją	konwencjami
Ms.	konwencji	konwencjach
W.	konwencjo	konwencje

Składnia

konwencja

(JAKA) + o CZYM

4. partyjna

Definicja

zjazd członków ugrupowania politycznego

Noty o użyciu

Użycie w odniesieniu do polskich stosunków politycznych upowszechniło się po 1990 roku.

Wymowa

[konwencja] lub [kąwencja]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

konwencja partyjna; przedwyborcza, wyborcza; krajowa, regionalna, wojewódzka
konwencja Partii Demokratycznej, Republikańskiej; demokratów, republikanów

Cytaty

Nominacji dokonuje się na zjazdach, w których bierze udział od 2 do 3 tysięcy delegatów. Sposób wysuwania delegatów na konwencje jest różny w poszczególnych stanach.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

[...] zwrócił się w trakcie konwencji partii do młodych ludzi, aby byli aktywni, uwierzyli w siebie i poszli zagłosować w zbliżających się wyborach.

źródło: NKJP: Sławomir Dąblewski: Wybierz, bo inni zrobią to za ciebie, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2005-09-20

O tym, kogo PSL wystawi w wyborach prezydenckich, zdecyduje w kwietniu konwencja krajowa.

źródło: NKJP: Hitowa żywność, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-02-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	konwencja	konwencje
D.	konwencji	konwencji	neut
D.	konwencji	konwencyj	char
C.	konwencji	konwencjom
B.	konwencję	konwencje
N.	konwencją	konwencjami
Ms.	konwencji	konwencjach
W.	konwencjo	konwencje

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2019