UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

umysł

XIV w., Bor

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego czasownika umyślić; zob. myśleć

1. rozum

ogół zdolności człowieka związanych z myśleniem

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka

ludzki; dziecięcy, kobiecy, męski; bystry, chłonny, lotny, przenikliwy; aktywny, przytomny; skołatany umysł
umysł czytelnika, naukowca, poety, widza
umysł i duch, umysł i dusza, umysł i emocje, umysł i wyobraźnia; ciało i umysł; serce i umysł
błyskotliwość, bystrość, giętkość, lotność, sprawność; jasność, przytomność, trzeźwość; zaćmienie; otwartość; gimnastyka, koncentracja umysłu
klucz do umysłu
człowiek o jakimś umyśle; ślad w umyśle; zamęt w umysłach
umysł pracuje
pobudzić/pobudzać, wysilić, wytężyć/wytężać; oczyszczać umysł
powstawać, tkwić w umyśle
zakodowany, zakorzeniony w umyśle

Mało ruszałam się, umysł odtwarzał całe moje życie.

źródło: NKJP: Danuta Błaszak: Karuzela ku słońcu, 2003

Im bardziej skracał się czas pozostały do spełnienia się całej przepowiedni, tym silniejszy niepokój ogarniał umysły załogi.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

człowiek ze względu na swoją zdolność myślenia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

dociekliwy, światły; udręczony umysł; umysł humanistyczny, ścisły; młode; twórcze; najświatlejsze, najtęższe, najwybitniejsze; proste umysły
umysły epoki
rozpalać, zaprzątać umysły
zawładnąć umysłami
trafiać do umysłów

Pinior jest członkiem PPS [...]. To wielki umysł polityczny.

źródło: NKJP: Krystyna Jagiełło: Dziedzice bezprawnej wolności, 2007

Najtęższe umysły kombinowały, gdzie w komputerowej tablicy znaków umieścić te, z naszymi ogonkami.

źródło: NKJP: Moim zdaniem, Metropol, 2001

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2014