UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wola

Chronologizacja

XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *vol'a (< *vol-ja) 'wola, wolnośc'

1. zdolność

Definicja

zdolność człowieka do samodzielnego decydowania o sobie i swoich działaniach oraz realizowania własnych postanowień

Noty o użyciu

Występuje jako nazwa miejscowości lub jako składnik nazw miejscowości, np. Stalowa Wola, Zduńska Wola, Wola Zachariaszowska.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA

Połączenia

  • silna, zdecydowana, żelazna; słaba; wolna wola
  • wola człowieka
  • człowiek, osoba o jakiejś woli
  • wola i rozsądek, wola i rozum, wola i serce
  • siła, wysiłek woli
  • wykazać się wolą

Cytaty

Wola ludzka jest całkowicie wolna, ale człowiek jest bezwzględnie zły i sam z siebie może czynić tylko zło.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Ziemia Ulro, 1977

Był to człowiek słabej woli i pozbawiony wpływów, toteż stał się bezwolnym narzędziem w ręku wszechpotężnego Abnera [...]

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wola
wole
D. woli
woli
C. woli
wolom
B. wolę
wole
N. wolą
wolami
Ms. woli
wolach
W. wolo
wole

Inne uwagi

Zwykle lp

2. chęć

Definicja

samodzielnie wyrażana przez kogoś chęć zaistnienia jakiegoś stanu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • powszechna, wspólna, zbiorowa wola
  • wola prawodawcy, spadkodawcy, ustawodawcy; narodu, społeczeństwa, wyborców; przetrwania, walki, życia
  • wykonawcy, wyraziciel woli
  • potwierdzić, wyrazić, zadeklarować; uszanować wolę
  • zgodnie z wolą

Cytaty

Spełniliśmy ich wolę, wiedzeni przekonaniem, że dając dowody przychylności, uzyskamy satysfakcję z pracy ku chwale naszego Pana, a także dla dobra ludzkości.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

Do końca życia czuł się właścicielem pałacu i jego wolą było, by rodzina tam wróciła.

źródło: NKJP: Pałac czeka na pana, Dziennik Polski, 2001-04-06

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wola
wole
D. woli
woli
C. woli
wolom
B. wolę
wole
N. wolą
wolami
Ms. woli
wolach
W. wolo
wole

Składnia

bez ograniczeń + wola +
KOGO/CZEGO
bez ograniczeń + wola +
CZYJA
bez ograniczeń + wola +
BEZOKOLICZNIK

Frazeologizmy

do woli
dobra wola
ktoś czuje wolę bożą
ktoś poczuł wolę bożą
mimo woli
niech się dzieje wola nieba
wola boska
wola boska i skrzypce
niech się dzieje wola boska
ostatnia wola
niech się dzieje wola nieba
wola boska
wola boska i skrzypce
niech się dzieje wola boska
wolna wola
zła wola
Data ostatniej modyfikacji: 09.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json