UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

precedens

Chronologizacja

1867, Stenograficzne Sprawozdania..., books.google.pl

Pochodzenie

łac. praecedens

1. sądowy

Definicja

praw. 
sposób rozstrzygnięcia jakiejś sprawy w sądzie, będący wzorem dla orzekania w podobnych sprawach

Wymowa

[precedens] lub [precedęs]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Połączenia

  • precedens prawny
  • precedens na przyszłość
  • przypadek, sprawa bez precedensu
  • stworzyć/stwarzać precedens
  • powoływać się na precedens

Cytaty

[...] w procesie o zadośćuczynienie po śmierci bliskich zapadł wyrok przyznający stutysięczne odszkodowanie. Możliwe, że właśnie ta decyzja sądu stanie się precedensem wykorzystywanym w praktyce orzeczniczej w tego typu sprawach.

źródło: NKJP: Artur Makowiecki: Wokół zagadnień związanych z OC, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-11-10

Land oświadczył, że decyzja sądu stworzyła precedens w duńskim prawie, i podkreślił, że prawo chroni również duńskich konsumentów i przedsiębiorstwa przed spamami z zagranicy.

źródło: NKJP: Krzysztof Gontarek, Kara za spam dla firmy telekomunikacyjnej, Dziennik Internautów, 2004-01-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. precedens
precedensy
D. precedensu
precedensów
C. precedensowi
precedensom
B. precedens
precedensy
N. precedensem
precedensami
Ms. precedensie
precedensach
W. precedensie
precedensy

2. wzorcowy fakt

Definicja

rozwiązanie sytuacji, które pojawia się w danych okolicznościach po raz pierwszy, a następnie służy jako wzór w podobnych okolicznościach

Wymowa

[precedens] lub [precedęs]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • groźny, niebezpieczny, poważny; dobry, niedobry, zły; głośny, historyczny; istotny, ważny precedens;
  • precedens na przyszłość
  • precedens w dziejach, w historii
  • przypadek, rzecz, sprawa, sytuacja, wydarzenie, wypadek, zbrodnia, zjawisko bez precedensu
  • nie mieć precedensu
  • stworzyć precedens

Cytaty

Nie było w historii takiego precedensu, by sprawujący dyktatorską władzę wzięli czynny udział w jej rozmontowywaniu.

źródło: NKJP: Andrzej Garlicki: Rycerze Okrągłego Stołu, 2004

EWWS powstała jako zjawisko międzynarodowe bez precedensu i tworzyła precedens. Miała zapisać całkowicie nową kartę w historii Europy.

źródło: NKJP: Jerzy Łukaszewski: CEL: EUROPA Dziewięć esejów o budowniczych jedności europejskiej, 2002

Rosyjski przewoźnik potrzebuje mniej więcej 1 mld dolarów, tyle bowiem mają kosztować wyprodukowane w USA silniki i podzespoły do nowych maszyn. Zdaniem przedstawicieli Boeinga udzielenie takich gwarancji stwarza niebezpieczny precedens, a w dalszej perspektywie może wzmocnić i tak już poważnie dotowanego rosyjskiego konkurenta.

źródło: NKJP: Jeff Cole, Boeing woli nie ułatwiać życia rosyjskiemu producentowi samolotów, Gazeta Wyborcza, 1995-03-13

Kontrowersje dotyczyły zobowiązań króla zawartych w artykułach henrykowskich, które kwestionowała część sejmujących, gdy inni odwoływali się do precedensów historycznych dla poparcia ich legalności.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. precedens
precedensy
D. precedensu
precedensów
C. precedensowi
precedensom
B. precedens
precedensy
N. precedensem
precedensami
Ms. precedensie
precedensach
W. precedensie
precedensy
Data ostatniej modyfikacji: 01.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json