UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gorąco I

II

przysłówek

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy gorąco
stopień wyższy goręcej

Pochodzenie

Zob. gorący (piasek)

1. jest komuś

Definicja

tak, że dana osoba odczuwa nieprzyjemne wrażenia, jakie odczuwa ktoś, kto się ubrał zbyt grubo w stosunku do panującej temperatury

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Cytaty

- Jak się czujesz?
- Nie wiem. Gorąco mi , zimno, nie wiem, słabo.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk, Biały kruk, 1995

Przedtem jednak postanowiłem napić się czegoś zimnego, bo było mi straszliwie gorąco .

źródło: NKJP: Marian Brandys, Śladami Stasia i Nel, 1961

W końcu Wieśniewicz i ja wsiedliśmy do jednej łódki, zdjąwszy przedtem szaliki i swetry, bo nam się zrobiło gorąco .

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: urząd, 1960

Składnia

Cz + gorąco +
KOMU

2. za oknem

Definicja

tak, że temperatura powietrza jest bardzo wysoka

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne

Połączenia

  • bardzo, okropnie, potwornie gorąco
  • gorąco i duszno
  • gorąco nie do wytrzymania
  • gorąco jak w piecu, jak w piekle, jak w łaźni; jak diabli, jak cholera

Cytaty

Znów jest gorąco i duszno. Taka pogoda utrzymuje się nie tylko w dzień.

źródło: NKJP: (XX): Noc jak dzień, Dziennik Bałtycki, 2003-08-02

Najwyższą temperaturę 31 stopni - termometry wskazały w Nowym Sączu. A lokalnie w niektórych miejscach Małopolski było nawet goręcej.

źródło: NKJP: (KAK): Z nieba żar, Gazeta Krakowska, 2002-06-20

Uf, okropnie dziś gorąco! - dodał, ocierając pot z czoła.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

3. modlić się

Definicja

z dużą żarliwością i zaangażowaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • gorąco modlić się, prosić, zapraszać; przekonywać, zaprzeczyć/zaprzeczać; dopingować, oklaskiwać kogoś, kibicować komuś

Cytaty

Publiczność płakała na przedstawieniu, a potem gorąco oklaskiwała młodych aktorów.

źródło: NKJP: Oskar i teatr „Wprost”, Wieści Podwarszawskie, 2008-03-30

Widziałem ludzi bardzo gorąco się modlących i przeżywających to, co się działo na ołtarzu.

źródło: NKJP: Tadeusz Isakowicz-Zaleski: Moje życie nielegalne, 2008

4. całować

Definicja

w sposób wyrażający intensywne uczucia sympatii lub miłości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sierdziście

Połączenia

  • gorąco i serdecznie
  • gorąco całować, tulić

Cytaty

- Kamień spadł mi z serca, że o wszystkim mówiliśmy, że wybaczyłaś, że jesteś wspaniałomyślna, mądra - podniósł jej dłonie do ust i gorąco całował.

źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Kobieta, pewnie matka, podchodzi do dziecka. Gorąco tuli je w ramionach.

źródło: Internet

5. o niebezpieczeństwie

Definicja

pot. 
niebezpiecznie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • będzie, było, robi się gorąco

Cytaty

Bojownik zbliża się do mnie. Americana, mówi. Robi się gorąco. Soi Polonesa. Pokazuję mu w paszporcie miejsce urodzenia. Pyta jeszcze o komunistów. Mówię, że nie są dobrzy. Ale Amerykanie gorsi, mówi. Przytakuję. Ściąga przepisową sumę.

źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

- Przyjaciele! Kto zapachu prochu nie lubi, niech w czas wycofa się do lasku i pomoże Lasanie! Nuże! Tu będzie gorąco!

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

- Za bramę ich! Na wózki Tłum prychał docinkami, z pogardy wpadał w gniew. Robiło się gorąco.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Już w 3 minucie zrobiło się gorąco pod bramką Andrzeja Bledzewskiego. Rzut wolny egzekwował Dariusz Łatka, jaworznicki bramkarz wypuścił piłkę z rąk, jednak nie zdążył do niej Wojciech Kobeszko.

źródło: NKJP: Jagiellonia Białystok Szczakowianka Jaworzno 0:2 (0:1), Co Tydzień Jaworzno, 2003-10-22

Składnia

Cz + gorąco + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj