UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

park

Chronologizacja

SPXVI: (inne znaczenie), SKN: (inne znaczenie), SJPXVII, STR: (inne znaczenie), SL: (inne znaczenie), SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. śred. parcus 'lasek ogrodzony'

1. w mieście

Definicja

teren porośnięty drzewami i trawą, z wytyczonymi ścieżkami i alejkami, na których postawiono ławki, usytuowany w mieście i pełniący funkcje rekreacyjne

Noty o użyciu

Często jako składnik w nazw własnych, np. Park Krakowski, Park (im.) Decjusza, Jordana.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

Połączenia

  • duży, piękny park; park miejski, publiczny, uzdrowiskowy, zdrojowy
  • alejka, drzewa, fontanna, ławka, sadzawka, trawa w parku
  • założyć, zaprojektować park
  • chodzić do parku
  • spacerować po parku; odpoczywać, siedzieć, spotkać się, spotykać się w parku

Cytaty

Jesienią bardzo często dzieci przychodzą do parku zbierać kasztany.

źródło: NKJP: (PAZ): Spóźnione porządki, Dziennik Polski - Oświęcim, 2003-10-29

Była już zima, drzewa w parku były bezlistne, czarne i gołe, a trawa na trawnikach biedna, ciemna i zdeptana.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: rękopis

Gość dużo spacerował po parku, interesując się roślinami, wysiadywał także na ulubionej ławeczce.

źródło: NKJP: Ostatnie wywczasy, Dziennik Polski, 2001-04-13

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. park
parki
D. parku
parków
C. parkowi
parkom
B. park
parki
N. parkiem
parkami
Ms. parku
parkach
W. parku
parki

2. pałacowy

Definicja

rozległy, porośnięty trawą i drzewami teren wokół pałacu lub zamku, często ogrodzony, będący czyjąś własnością, urządzony według projektu

Noty o użyciu

Często w połączeniu z nazwiskiem rodziny, do której dany park należał lub nazwą miejscowości, w której park się znajdował, np. Park Lubomirskich, Park Łańcucki.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Połączenia

  • dworski, pałacowy; królewski, książęcy;
  • dawny, stary, wspaniały park
  • park Czartoryskich, Lubomirskich, Radziwiłłów...
  • chodzić do parku
  • spacerować po parku; odpoczywać, siedzieć, spotkać się, spotykać się w parku
  • park i ogród
  • alejka, drzewa, fontanna, ławka, sadzawka, trawa w parku

Cytaty

Robinia, często błędnie nazywana akacją, pochodzi z Francji. Wyrosła w parku króla Henryka IV dzięki ogrodnikowi Jeanowi Robinowi.

źródło: NKJP: Ludmiła Milc: Kwiaty z dobrym nazwiskiem, prasa

Do dzisiaj zachwyca park dworski, mimo że mocno zaniedbany, zachował jeszcze wiele z dawnej świetności. To założony w połowie XVIII wieku, jeden z unikalnych w Polsce ogrodów francuskich, w których roślinność uformowana była w sposób geometryczny. Krzewy przycinano, nadając im rozmaite kształty.

źródło: NKJP: Dąbrowskie zabytki i ciekawostki, Dziennik Polski - Tarnów, 2002-07-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. park
parki
D. parku
parków
C. parkowi
parkom
B. park
parki
N. parkiem
parkami
Ms. parku
parkach
W. parku
parki

3. specjalny obszar

Definicja

obszar celowo wydzielony i przeznaczony do spełniania określonych funkcji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Połączenia

  • park etnograficzny, jurajski, rekreacyjno-sportowy, sportowy
  • park nauki, rekreacji, rozrywki, zabaw; miniatur, rzeźb
  • park rekreacji i sportu; park kultury i wypoczynku
  • obszar, powierzchnia parku

Cytaty

Pod Tokio otwarto [...] pierwszy park rozrywki pod znakiem Myszki Miki, który lokalizację znalazł nad wodą.

źródło: NKJP: (PAP): Wodna planeta, Dziennik Polski, 2001-09-15

W ubiegłym tygodniu, przy nowo oddanym budynku mieszkalnym przylegającym do ul. Łobzowskiej, udostępniony został jego mieszkańcom park rzeźby Bronisława Chromego.

źródło: NKJP: (M): Dom z przyjaznym patronem..., Dziennik Polski, 2000-10-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. park
parki
D. parku
parków
C. parkowi
parkom
B. park
parki
N. parkiem
parkami
Ms. parku
parkach
W. parku
parki

Składnia

bez ograniczeń + park +
CZEGO
bez ograniczeń + park +
JAKI

4. zespół maszyn

Definicja

techn. 
zespół maszyn, głównie sprzętu transportowego, które są w posiadaniu przedsiębiorstwa, instytucji, armii lub kraju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  sprzęt

Połączenia

  • park autobusowy, komputerowy, maszynowy, tramwajowy, transportowy; nowoczesny, przestarzały park
  • park aut, maszyn, pojazdów, przyczep, traktorów, wagonów
  • modernizacja parku

Cytaty

Dzięki darowi Norwegów znacznie powiększy się park maszynowy zakładu.

źródło: NKJP: (PAZ): Sprzęt dla stolarni, Dziennik Polski - Oświęcim, 2003-04-12

Rząd przyjął [...] 142 miliony 250 tysięcy marek na modernizację parku wagonów pasażerskich i rozwój produkcji tych wagonów w zakładach Hieronima Cegielskiego.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z posiedzenia Senatu RP z dnia 4. 11. 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. park
parki
D. parku
parków
C. parkowi
parkom
B. park
parki
N. parkiem
parkami
Ms. parku
parkach
W. parku
parki

Składnia

bez ograniczeń + park +
CZEGO
bez ograniczeń + park +
JAKI

5. plac

Definicja

wyznaczone miejsce, zwykle na wolnym powietrzu, w którym zgrupowano maszyny, głównie sprzęt transportowy należący do przedsiębiorstwa, instytucji, armii lub kraju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Połączenia

  • park autobusowy, maszynowy, tramwajowy, transportowy
  • park aut, maszyn, pojazdów, przyczep, traktorów, wagonów
  • park zajmuje jakąś powierzchnię, znajduje się gdzieś

Cytaty

Park maszyn jest strefą strzeżoną, przeznaczoną do parkowania i technicznego przygotowania skuterów do startu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. park
parki
D. parku
parków
C. parkowi
parkom
B. park
parki
N. parkiem
parkami
Ms. parku
parkach
W. parku
parki

Składnia

bez ograniczeń + park +
CZEGO
bez ograniczeń + park +
JAKI

Frazeologizmy

farma wiatrowa
park wiatrowy
ktoś wyprawia na tamten świat kogoś
ktoś wysyła do parku sztywnych kogoś
ktoś wyprawił na tamten świat kogoś
ktoś wysłał do parku sztywnych kogoś
park angielski
park francuski
park krajobrazowy
park narodowy
park przemysłowy
park sztywnych
park technologiczny
park wodny
Data ostatniej modyfikacji: 27.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json