UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spełniać

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. pełnić.
Por. spełnić

1. wykonywać

Definicja

książk.

wywiązywać się i wykonywać coś, co było czyimś zobowiązaniem lub zamierzeniem

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

spełniać groźbę, życzenie; marzenia, oczekiwania; nadzieję; obietnicę, obowiązek; polecenie, prośbę, rozkaz, wolę; dobry uczynek

Cytaty

W krytycznych chwilach ludzie zaczynają spełniać marzenia swoich bliskich, tyle że wtedy już są to spełnienia niewczesne; krytyczne chwile to te, kiedy się już marzeń nie ma i zapomniało się, jakie one były.

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Opowieści przebrane, 2005

W kulturze dawnego Izraela człowiek sprawiedliwy odznaczał się przede wszystkim pobożnością. Spełniał wolę Boga i był uczciwy wobec praw swojej wspólnoty.

źródło: NKJP: Ryszard Przybylski: Uśmiech Demokryta, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spełniam	spełniamy
2 os.	spełniasz	spełniacie
3 os.	spełnia	spełniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spełniałem +(e)m spełniał	spełniałam +(e)m spełniała	spełniałom +(e)m spełniało	spełnialiśmy +(e)śmy spełniali	spełniałyśmy +(e)śmy spełniały
2 os.	spełniałeś +(e)ś spełniał	spełniałaś +(e)ś spełniała	spełniałoś +(e)ś spełniało	spełnialiście +(e)ście spełniali	spełniałyście +(e)ście spełniały
3 os.	spełniał	spełniała	spełniało	spełniali	spełniały

bezosobnik: spełniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę spełniał będę spełniać	będę spełniała będę spełniać	będę spełniało będę spełniać	będziemy spełniali będziemy spełniać	będziemy spełniały będziemy spełniać
2 os.	będziesz spełniał będziesz spełniać	będziesz spełniała będziesz spełniać	będziesz spełniało będziesz spełniać	będziecie spełniali będziecie spełniać	będziecie spełniały będziecie spełniać
3 os.	będzie spełniał będzie spełniać	będzie spełniała będzie spełniać	będzie spełniało będzie spełniać	będą spełniali będą spełniać	będą spełniały będą spełniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spełniajmy
2 os.	spełniaj	spełniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spełniałbym bym spełniał	spełniałabym bym spełniała	spełniałobym bym spełniało	spełnialibyśmy byśmy spełniali	spełniałybyśmy byśmy spełniały
2 os.	spełniałbyś byś spełniał	spełniałabyś byś spełniała	spełniałobyś byś spełniało	spełnialibyście byście spełniali	spełniałybyście byście spełniały
3 os.	spełniałby by spełniał	spełniałaby by spełniała	spełniałoby by spełniało	spełnialiby by spełniali	spełniałyby by spełniały

bezosobnik: spełniano by

bezokolicznik: spełniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spełniając

gerundium: spełnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spełnianie	spełniania
D.	spełniania	spełniań
C.	spełnianiu	spełnianiom
B.	spełnianie	spełniania
N.	spełnianiem	spełnianiami
Ms.	spełnianiu	spełnianiach
W.	spełnianie	spełniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spełniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spełniający	spełniający	spełniający	spełniające	spełniająca
D.	spełniającego	spełniającego	spełniającego	spełniającego	spełniającej
C.	spełniającemu	spełniającemu	spełniającemu	spełniającemu	spełniającej
B.	spełniającego	spełniającego	spełniający	spełniające	spełniającą
N.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającą
Ms.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spełniający	spełniający	spełniające	spełniające
D.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniających
C.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym
B.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniające
N.	spełniającymi	spełniającymi	spełniającymi	spełniającymi
Ms.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spełniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spełniany	spełniany	spełniany	spełniane	spełniana
D.	spełnianego	spełnianego	spełnianego	spełnianego	spełnianej
C.	spełnianemu	spełnianemu	spełnianemu	spełnianemu	spełnianej
B.	spełnianego	spełnianego	spełniany	spełniane	spełnianą
N.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianą
Ms.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spełniani	spełniani	spełniane	spełniane
D.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełnianych
C.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym
B.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełniane
N.	spełnianymi	spełnianymi	spełnianymi	spełnianymi
Ms.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełnianych

odpowiednik aspektowy: spełnić

Składnia

spełniać

2. okazywać się z czymś zgodnym

Definicja

okazywać się zgodnym z oczekiwaniami, wcześniejszymi planami, określonymi warunkami

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

konkurs, mecz, sparing, turniej; festiwal, impreza, koncert, przegląd; film; komputer; obiekt; konferencja, sesja, ustawa (nie) spełnia
spełniać zakładane cele, zadania; wymogi formalne; oczekiwania; (swoją) funkcję; rolę

Cytaty

Najcięższy z wysuwanych tu zarzutów głosi, że psychoanaliza - mieniąca się nauką - nie spełnia kryteriów naukowości.

źródło: NKJP: Jerzy Prokopiuk: Dusza ludzka - oś świata, 2007

Prawo tylko wtedy bowiem spełnia swą funkcję, gdy jego wymogi są realnie wykonywalne dla obywateli, a także wtedy, gdy nie krzywdzi obywateli, czyli gdy jest po prostu sprawiedliwe.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 03.12.1993

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spełniam	spełniamy
2 os.	spełniasz	spełniacie
3 os.	spełnia	spełniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spełniałem +(e)m spełniał	spełniałam +(e)m spełniała	spełniałom +(e)m spełniało	spełnialiśmy +(e)śmy spełniali	spełniałyśmy +(e)śmy spełniały
2 os.	spełniałeś +(e)ś spełniał	spełniałaś +(e)ś spełniała	spełniałoś +(e)ś spełniało	spełnialiście +(e)ście spełniali	spełniałyście +(e)ście spełniały
3 os.	spełniał	spełniała	spełniało	spełniali	spełniały

bezosobnik: spełniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę spełniał będę spełniać	będę spełniała będę spełniać	będę spełniało będę spełniać	będziemy spełniali będziemy spełniać	będziemy spełniały będziemy spełniać
2 os.	będziesz spełniał będziesz spełniać	będziesz spełniała będziesz spełniać	będziesz spełniało będziesz spełniać	będziecie spełniali będziecie spełniać	będziecie spełniały będziecie spełniać
3 os.	będzie spełniał będzie spełniać	będzie spełniała będzie spełniać	będzie spełniało będzie spełniać	będą spełniali będą spełniać	będą spełniały będą spełniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spełniajmy
2 os.	spełniaj	spełniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spełniałbym bym spełniał	spełniałabym bym spełniała	spełniałobym bym spełniało	spełnialibyśmy byśmy spełniali	spełniałybyśmy byśmy spełniały
2 os.	spełniałbyś byś spełniał	spełniałabyś byś spełniała	spełniałobyś byś spełniało	spełnialibyście byście spełniali	spełniałybyście byście spełniały
3 os.	spełniałby by spełniał	spełniałaby by spełniała	spełniałoby by spełniało	spełnialiby by spełniali	spełniałyby by spełniały

bezosobnik: spełniano by

bezokolicznik: spełniać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

spełniając

gerundium: spełnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spełnianie	spełniania
D.	spełniania	spełniań
C.	spełnianiu	spełnianiom
B.	spełnianie	spełniania
N.	spełnianiem	spełnianiami
Ms.	spełnianiu	spełnianiach
W.	spełnianie	spełniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spełniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spełniający	spełniający	spełniający	spełniające	spełniająca
D.	spełniającego	spełniającego	spełniającego	spełniającego	spełniającej
C.	spełniającemu	spełniającemu	spełniającemu	spełniającemu	spełniającej
B.	spełniającego	spełniającego	spełniający	spełniające	spełniającą
N.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającą
Ms.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spełniający	spełniający	spełniające	spełniające
D.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniających
C.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym
B.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniające
N.	spełniającymi	spełniającymi	spełniającymi	spełniającymi
Ms.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spełniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spełniany	spełniany	spełniany	spełniane	spełniana
D.	spełnianego	spełnianego	spełnianego	spełnianego	spełnianej
C.	spełnianemu	spełnianemu	spełnianemu	spełnianemu	spełnianej
B.	spełnianego	spełnianego	spełniany	spełniane	spełnianą
N.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianą
Ms.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spełniani	spełniani	spełniane	spełniane
D.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełnianych
C.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym
B.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełniane
N.	spełnianymi	spełnianymi	spełnianymi	spełnianymi
Ms.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełnianych

Składnia

spełniać

3. wypijać

Definicja

książk.

wypijać kielich jakiegoś napoju

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Cytaty

Za pomyślność żurawia spełniam kielich wina, A radość się od serca wznosi ku obłokom.

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	spełniam	spełniamy
2 os.	spełniasz	spełniacie
3 os.	spełnia	spełniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spełniałem +(e)m spełniał	spełniałam +(e)m spełniała	spełniałom +(e)m spełniało	spełnialiśmy +(e)śmy spełniali	spełniałyśmy +(e)śmy spełniały
2 os.	spełniałeś +(e)ś spełniał	spełniałaś +(e)ś spełniała	spełniałoś +(e)ś spełniało	spełnialiście +(e)ście spełniali	spełniałyście +(e)ście spełniały
3 os.	spełniał	spełniała	spełniało	spełniali	spełniały

bezosobnik: spełniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę spełniał będę spełniać	będę spełniała będę spełniać	będę spełniało będę spełniać	będziemy spełniali będziemy spełniać	będziemy spełniały będziemy spełniać
2 os.	będziesz spełniał będziesz spełniać	będziesz spełniała będziesz spełniać	będziesz spełniało będziesz spełniać	będziecie spełniali będziecie spełniać	będziecie spełniały będziecie spełniać
3 os.	będzie spełniał będzie spełniać	będzie spełniała będzie spełniać	będzie spełniało będzie spełniać	będą spełniali będą spełniać	będą spełniały będą spełniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		spełniajmy
2 os.	spełniaj	spełniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	spełniałbym bym spełniał	spełniałabym bym spełniała	spełniałobym bym spełniało	spełnialibyśmy byśmy spełniali	spełniałybyśmy byśmy spełniały
2 os.	spełniałbyś byś spełniał	spełniałabyś byś spełniała	spełniałobyś byś spełniało	spełnialibyście byście spełniali	spełniałybyście byście spełniały
3 os.	spełniałby by spełniał	spełniałaby by spełniała	spełniałoby by spełniało	spełnialiby by spełniali	spełniałyby by spełniały

bezosobnik: spełniano by

bezokolicznik: spełniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: spełniając

gerundium: spełnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	spełnianie	spełniania
D.	spełniania	spełniań
C.	spełnianiu	spełnianiom
B.	spełnianie	spełniania
N.	spełnianiem	spełnianiami
Ms.	spełnianiu	spełnianiach
W.	spełnianie	spełniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spełniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spełniający	spełniający	spełniający	spełniające	spełniająca
D.	spełniającego	spełniającego	spełniającego	spełniającego	spełniającej
C.	spełniającemu	spełniającemu	spełniającemu	spełniającemu	spełniającej
B.	spełniającego	spełniającego	spełniający	spełniające	spełniającą
N.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającą
Ms.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spełniający	spełniający	spełniające	spełniające
D.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniających
C.	spełniającym	spełniającym	spełniającym	spełniającym
B.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniające
N.	spełniającymi	spełniającymi	spełniającymi	spełniającymi
Ms.	spełniających	spełniających	spełniających	spełniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spełniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	spełniany	spełniany	spełniany	spełniane	spełniana
D.	spełnianego	spełnianego	spełnianego	spełnianego	spełnianej
C.	spełnianemu	spełnianemu	spełnianemu	spełnianemu	spełnianej
B.	spełnianego	spełnianego	spełniany	spełniane	spełnianą
N.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianą
Ms.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	spełniani	spełniani	spełniane	spełniane
D.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełnianych
C.	spełnianym	spełnianym	spełnianym	spełnianym
B.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełniane
N.	spełnianymi	spełnianymi	spełnianymi	spełnianymi
Ms.	spełnianych	spełnianych	spełnianych	spełnianych

odpowiednik aspektowy: spełnić

Składnia

Rz_osobowy

spełniać

Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2014