UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przystoi

Chronologizacja

XV w., Bańk

Odmiana

część mowy: czasownik

Inne uwagi

W cz. ter. używana tylko forma przystoi
W cz. przesz. używana tylko forma przystało

Pochodzenie

Zob. stać

Definicja

książk. 
czynność lub zachowanie, o którym mowa, pasuje do danej osoby ze względu na przyjęte normy społeczne obowiązujące osoby należące do tej samej klasy lub grupy osób

Wymowa

[pszystoi] pot. [pszystoji]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Połączenia

  • co przystoi, to nie przystoi
  • coś przystoi damie, kobiecie, mężczyźnie
  • nie przystoi krzyczeć, płakać

Cytaty

Dekarz pijący „u Ślepego” był święcie przekonany, że okazywanie czułości dzieciom przystoi wyłącznie kobietom, a męska, robotnicza twardość wymaga srogiego spojrzenia, klapsa oraz zapewniania rodzinie godnego życia.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Pani Szymbartowa zapomniawszy, że mogła przez babkę być spokrewniona z arystokracją, zapomniawszy, co przyrzekła pani Halickiej i panu Tyszowskiemu, zapomniawszy o tym, co przystoi damie, wymierzyła działo swojego gniewu w stronę Ewci, jako prawnej właścicielki straszliwego psa.

źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957

Sławetnemu magowi i astrologowi przystoi raczej powaga, a nawet surowość na obliczu, doszedłem do wniosku, wspominając mego dawnego mistrza Wolfganga i jego sposoby oddziaływania na nieuczonych prostaczków.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Interesujące może by się wprawdzie odsłaniały pejzaże, uroków i pokus wiele taka droga niesie, że nam przystoi obecnie raczej podróż piesza i to nie nazbyt wyciągniętym krokiem.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności : eseje okupacyjne, 1996

– Nie płaczę, bo Czeczenom nie przystoi płakać – mówiła Laryssa głosem twardym, beznamiętnym.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Wieże z kamienia, 2004

Odziewam się czarno, jak przystało uczonemu.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Składnia

Ø + przystoi +
KOMU + BEZOKOLICZNIK
Rz nieżywotny + przystoi +
KOMU

Frazeologizmy

jak przystało na kogoś/coś
Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json