UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stado

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stado
stada
D. stada
stad
C. stadu
stadom
B. stado
stada
N. stadem
stadami
Ms. stadzie
stadach
W. stado
stada

Pochodzenie

psł. *stado 'stojąca gromada zwierząt'

Od: psł. *stati, *stanǫ z rzadkim przyrostkiem *-do.
Zob. stać (stanę)

1. zwierząt

Definicja

grupa żyjących wspólnie zwierząt jednego gatunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • krowie, owcze, wilcze; stłoczone; duże, liczne, małe, ogromne, olbrzymie, spore, wielkie stado; niezliczone stada; stado hodowlane, zarodowe
  • stado antylop, baranów, bawołów, bizonów, dzików, jeleni, koni, kotów, kóz, krów, kur, lwów, małp, mrów, ogierów, owiec, owieczek, pawianów, psów, reniferów, saren, słoni, szczurów, szympansów, wilków, wołów, żubrów; trzody chlewnej, zwierząt; ptactwa, ptaków; gawronów, gęsi, gołębi, kawek, kruków, kuropatw, łabędzi, mew, papug, sępów, szpaków, wielbłądów, wron, wróbli, żurawi
  • stado na pastwisku
  • pasterz, pastuch, przewodnik; członek, przywódca; liczebność, struktura, wielkość stada
  • samica, samiec; hierarchia w stadzie
  • stado grasuje, pasie się, żeruje; krąży, pędzi, przelatuje, wędruje
  • strzec stada
  • spłoszyć/płoszyć; hodować, pędzić, pilnować, powiększyć/powiększać, przepędzać, wybić/wybijać, wypasać, zaganiać; obserwować stado

Cytaty

W Solcu największe stado łabędzi spotkać można nad Wisłą przy ulicy Żeglarskiej, w okolicach przystani Solina.

źródło: NKJP: (ALE): Solec Kujawski: Solec: Strażacy i łabędziom pomagają, Gazeta Pomorska, 2010-01-28

Już około roku 1600 ogromne stada zdziczałych koni i bydła pasły się na pampasach Rio de la Plata i na nizinach północnego Meksyku.

źródło: NKJP: Marcin Ryszkiewicz: Przepis na człowieka, 1996

Składnia

bez ograniczeń + stado +
CZEGO

2. ludzi

Definicja

grupa osób budząca swoim zachowaniem niechęć mówiącego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Połączenia

  • stado dzieci; baranów, osłów

Cytaty

Skąd się wzięło nagle w słońcu i w śniegu stado rozwrzeszczanych dzieci? Pewnie z lekcji religii.

źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1995

Cała główna arteria dzielnicy, Manhattan Avenue, jest wtedy poobstawiana po obydwu stronach autami na nowojorskich i jerseyskich numerach, a chodniki zatłoczone stadami rodaków - z dziećmi, z torbami, z komórkami.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Składnia

bez ograniczeń + stado +
KOGO/CZEGO

3. chmur

Definicja

zbór podobnych obiektów występujących blisko siebie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • stado chmur

Cytaty

„Jest niższa o dziesięć centymetrów, no, osiem” - monologował w myślach, gdy raptem tuż przed nim zafurkotało o przeciwległą ścianę worków stado kul.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie-rocznik 20, 1957

Te wieżowce są jak gigantyczne maszty, nad którymi przelatują stada chmur.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidarium I-III, 2008

Celowały w niego stada lamp. Tradycyjnie reporterzy czyhali na polityków przy głównym wejściu do sejmu, gdzie w kadr łapali przy okazji marmury i kandelabry.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Gąski, wedle teorii mojej świętej pamięci babci, to najlepsze grzyby do marynowania. Ale wymagają wysiłku i uwagi. Rosną stadami, na ogół na mchowo-piaszczystych polankach.

źródło: NKJP: Maciej Malicki, OSTATNIA, 2009

Składnia

bez ograniczeń + stado +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json