Chronologizacja
XIV w., Bor
Pochodzenie
psł. *prijaznь
1. więź
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przyjacielstwo |
Połączenia
- bezinteresowna; bliska, wierna; prawdziwa, trwała; czuła, gorąca, serdeczna, szczera; czysta, duchowa; dobra, wspaniała; długoletnia, wieloletnia; dozgonna, wieczna, wieczysta; głęboka, ścisła, wielka, zażyła; dawna, nowa, stara; pierwsza; osobista; dziwna; ludzka, męska; młodzieńcza, szkolna; siostrzana; trudna; wspólna, !?wzajemna; zwykła; nasza przyjaźń
- przyjaźń między chłopakiem a dziewczyną, kobietą a mężczyzną, ludźmi, mężczyznami; narodami, szkołami
- przyjaźń z Bogiem, z Chrystusem, z Jezusem, z Panem; z ludźmi; z samym sobą; z kobietami, z mężczyzną; z dzieckiem; z jakąś rodziną; z księdzem; z szefem; z jakimiś osobami; z rówieśnikami, z sąsiadami; z narodami, z państwami; z Ameryką, z Francją, z Niemcami, z Rosją, z ZSRR; z naturą
- atmosfera; brak, możliwość, utrata; dowód, gest, wyrazy, znak; historia; koniec, początek; lata; obowiązek; deklaracja, manifestacja; pakt, traktat; pozory; relacja, węzeł, więzy, związek; uczucia; siła; rodzaj; symbol; sztuka przyjaźni
- wierny przyjaźni
- oparty na przyjaźni
- przyjaźń istnieje; łączy, wiąże kogoś; rozkwita; nawiązała się; zaczęła się
- chcieć, potrzebować, pragnąć, szukać; zazdrościć komuś przyjaźni
- coś sprzyja czyjejś przyjaźni
- budować, nawiązać/nawiązywać, pozyskać, zawrzeć/zawierać, zawiązać, zbudować, zdobyć, zyskać; cenić; deklarować; mieć; okazywać, pielęgnować; podtrzymać/podtrzymywać, utrzymać, zachować; pogłębić/pogłębiać, rozwijać, umacniać, wzmacniać, zacieśniać; przeżywać; stracić, zerwać; udawać przyjaźń; coś niszczy przyjaźń; umocnienie; zapewnienie przyjaźni
- darzyć/obdarzyć kogoś przyjaźnią
- liczyć na przyjaźń; zabiegać o przyjaźń; wierzyć w przyjaźń; coś przerodziło się w przyjaźń
- być, pozostać/pozostawać, trwać, żyć w przyjaźni
- w imię przyjaźni
Cytaty
|
Nasza przyjaźń trwa już bez mała pół wieku. źródło: NKJP: Daniel Passent: Wesołe jest życie staruszka, Polityka, 2005-07-02 |
|
|
Znałem głęboką przyjaźń między tymi dwoma panami, ich długotrwałą znajomość. źródło: NKJP: Stenogram z 25 posiedzenia Komisji Śledczej, 20 listopada 2004, Komisja Śledcza ds. Orlenu, Sejm RP |
|
|
[...] życie obdarzyło mnie pięknymi przyjaźniami z wieloma ludźmi Podhala. źródło: NKJP: Stanisław Grygiel: Podhale, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 35 |
|
|
Ich ojciec [...], w owym czasie pan już sześćdziesięcioparoletni, admirował Olgę otwarcie i z zapałem, jego listy do niej są świadectwem pięknej, subtelnej i całkowicie bezinteresownej przyjaźni. źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą. Opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003 |
|
|
Przyjechaliśmy tutaj - podkreślał Hans Wolf - aby pogłębić i rozszerzyć przyjaźń między Niemcami a Polakami. źródło: NKJP: Juszczak: Wzajemnie uczyć się i... patrzeć w przyszłość, Czas Ostrzeszowski, 2004, nr 200442 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | przyjaźń |
przyjaźnie |
|
| D. | przyjaźni |
przyjaźni |
|
| C. | przyjaźni |
przyjaźniom |
|
| B. | przyjaźń |
przyjaźnie |
|
| N. | przyjaźnią |
przyjaźniami |
|
| Ms. | przyjaźni |
przyjaźniach |
|
| W. | przyjaźni |
przyjaźnie |
Składnia
|
+ | przyjaźń | + |
(między KIM a KIM)
|
|
+ | przyjaźń | + |
(między KIM[sub]pl[/sub])
|
|
+ | przyjaźń | + |
(KOGO) +
(z KIM)
|
|
+ | przyjaźń | + |
(CZYJA[sub]pl[/sub])
|
Informacja normatywna
Uznawane za niepoprawne w połączeniu: wzajemna przyjaźń
2. nastawienie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Połączenia
- rozstać się w przyjaźni
Cytaty
|
Spojrzała na Julię niemal z przyjaźnią, bo już od dawna w żadnej sprawie nie były aż tak zgodne. źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997 |
|
|
Na koniec dostałam prezent od firmy i rozstałyśmy się w przyjaźni. źródło: NKJP: Krystyna Janda: Moja Droga B., 2000 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | przyjaźń |
przyjaźnie |
|
| D. | przyjaźni |
przyjaźni |
|
| C. | przyjaźni |
przyjaźniom |
|
| B. | przyjaźń |
przyjaźnie |
|
| N. | przyjaźnią |
przyjaźniami |
|
| Ms. | przyjaźni |
przyjaźniach |
|
| W. | przyjaźni |
przyjaźnie |