UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyjaźń

Chronologizacja

XIV w., Bańk
XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *prijaznь

1. więź

Definicja

więź między jakimiś osobami lub grupami osób oparta na życzliwości, szczerości, sympatii, zaufaniu i wzajemnej pomocy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyjacielstwo

Połączenia

  • bezinteresowna; bliska, wierna; prawdziwa, trwała; czuła, gorąca, serdeczna, szczera; czysta, duchowa; dobra, wspaniała; długoletnia, wieloletnia; dozgonna, wieczna, wieczysta; głęboka, ścisła, wielka, zażyła; dawna, nowa, stara; pierwsza; osobista; dziwna; ludzka, męska; młodzieńcza, szkolna; siostrzana; trudna; wspólna, !?wzajemna; zwykła; nasza przyjaźń
  • przyjaźń między chłopakiem a dziewczyną, kobietą a mężczyzną, ludźmi, mężczyznami; narodami, szkołami
  • przyjaźń z Bogiem, z Chrystusem, z Jezusem, z Panem; z ludźmi; z samym sobą; z kobietami, z mężczyzną; z dzieckiem; z jakąś rodziną; z księdzem; z szefem; z jakimiś osobami; z rówieśnikami, z sąsiadami; z narodami, z państwami; z Ameryką, z Francją, z Niemcami, z Rosją, z ZSRR; z naturą
  • atmosfera; brak, możliwość, utrata; dowód, gest, wyrazy, znak; historia; koniec, początek; lata; obowiązek; deklaracja, manifestacja; pakt, traktat; pozory; relacja, węzeł, więzy, związek; uczucia; siła; rodzaj; symbol; sztuka przyjaźni
  • wierny przyjaźni
  • oparty na przyjaźni
  • przyjaźń istnieje; łączy, wiąże kogoś; rozkwita; nawiązała się; zaczęła się
  • chcieć, potrzebować, pragnąć, szukać; zazdrościć komuś przyjaźni
  • coś sprzyja czyjejś przyjaźni
  • budować, nawiązać/nawiązywać, pozyskać, zawrzeć/zawierać, zawiązać, zbudować, zdobyć, zyskać; cenić; deklarować; mieć; okazywać, pielęgnować; podtrzymać/podtrzymywać, utrzymać, zachować; pogłębić/pogłębiać, rozwijać, umacniać, wzmacniać, zacieśniać; przeżywać; stracić, zerwać; udawać przyjaźń; coś niszczy przyjaźń; umocnienie; zapewnienie przyjaźni
  • darzyć/obdarzyć kogoś przyjaźnią
  • liczyć na przyjaźń; zabiegać o przyjaźń; wierzyć w przyjaźń; coś przerodziło się w przyjaźń
  • być, pozostać/pozostawać, trwać, żyć w przyjaźni
  • w imię przyjaźni

Cytaty

Nasza przyjaźń trwa już bez mała pół wieku.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Wesołe jest życie staruszka, Polityka, 2005-07-02

Znałem głęboką przyjaźń między tymi dwoma panami, ich długotrwałą znajomość.

źródło: NKJP: Stenogram z 25 posiedzenia Komisji Śledczej, 20 listopada 2004, Komisja Śledcza ds. Orlenu, Sejm RP

[...] życie obdarzyło mnie pięknymi przyjaźniami z wieloma ludźmi Podhala.

źródło: NKJP: Stanisław Grygiel: Podhale, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 35

Ich ojciec [...], w owym czasie pan już sześćdziesięcioparoletni, admirował Olgę otwarcie i z zapałem, jego listy do niej są świadectwem pięknej, subtelnej i całkowicie bezinteresownej przyjaźni.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą. Opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Przyjechaliśmy tutaj - podkreślał Hans Wolf - aby pogłębić i rozszerzyć przyjaźń między Niemcami a Polakami.

źródło: NKJP: Juszczak: Wzajemnie uczyć się i... patrzeć w przyszłość, Czas Ostrzeszowski, 2004, nr 200442

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przyjaźń
przyjaźnie
D. przyjaźni
przyjaźni
C. przyjaźni
przyjaźniom
B. przyjaźń
przyjaźnie
N. przyjaźnią
przyjaźniami
Ms. przyjaźni
przyjaźniach
W. przyjaźni
przyjaźnie

Składnia

bez ograniczeń + przyjaźń +
(między KIM a KIM)
bez ograniczeń + przyjaźń +
(między KIM[sub]pl[/sub])
bez ograniczeń + przyjaźń +
(KOGO) + (z KIM)
bez ograniczeń + przyjaźń +
(CZYJA[sub]pl[/sub])

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne w połączeniu: wzajemna przyjaźń

2. nastawienie

Definicja

życzliwy stosunek do jakiejś osoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • rozstać się w przyjaźni

Cytaty

Spojrzała na Julię niemal z przyjaźnią, bo już od dawna w żadnej sprawie nie były aż tak zgodne.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Na koniec dostałam prezent od firmy i rozstałyśmy się w przyjaźni.

źródło: NKJP: Krystyna Janda: Moja Droga B., 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przyjaźń
przyjaźnie
D. przyjaźni
przyjaźni
C. przyjaźni
przyjaźniom
B. przyjaźń
przyjaźnie
N. przyjaźnią
przyjaźniami
Ms. przyjaźni
przyjaźniach
W. przyjaźni
przyjaźnie

Frazeologizmy

etap przyjaźni
szorstka przyjaźń
Data ostatniej modyfikacji: 01.07.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json