UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyciskać

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. ciskać

1.a sok

Definicja

ściskając coś, wydobywać z tego płyn lub masę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyduszać

Połączenia

  • wyciskać farbę, krem, pastę, sok
  • wyciskać z owoców, z tubki
  • wyciskać i przecedzać

Cytaty

[...] siedział na brzegu łóżka [...] i ze współczującą miną wyciskał sok z cytryny na ogromny, olbrzymi, zmoczony w zimnej wodzie ręcznik.

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Zamach na wyspę, 1973

Zbierano nasiona i wszelkie dzikie owoce, wyciskano sok z pączków brzozy i leszczyny, zaspokajano głód nawet rozdrabnianą i gotowaną korą z drzew.

źródło: NKJP: G.Czerwińska: Kalendarz polski: Wiosna w kuchni i na stole, Tygodnik Ciechanowski , 2003-06-12

Codzienność osładzał oranżadą w proszku zlizywaną z dłoni lub mlekiem skondensowanym, wyciskanym z tuby wprost do buzi.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Wyciskając cuchnącą maść, przebąkuje o ojcowym talencie.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskam
wyciskamy
2 os. wyciskasz
wyciskacie
3 os. wyciska
wyciskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałem
+(e)m wyciskał
wyciskałam
+(e)m wyciskała
wyciskałom
+(e)m wyciskało
wyciskaliśmy
+(e)śmy wyciskali
wyciskałyśmy
+(e)śmy wyciskały
2 os. wyciskałeś
+(e)ś wyciskał
wyciskałaś
+(e)ś wyciskała
wyciskałoś
+(e)ś wyciskało
wyciskaliście
+(e)ście wyciskali
wyciskałyście
+(e)ście wyciskały
3 os. wyciskał
wyciskała
wyciskało
wyciskali
wyciskały

bezosobnik: wyciskano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyciskał
będę wyciskać
będę wyciskała
będę wyciskać
będę wyciskało
będę wyciskać
będziemy wyciskali
będziemy wyciskać
będziemy wyciskały
będziemy wyciskać
2 os. będziesz wyciskał
będziesz wyciskać
będziesz wyciskała
będziesz wyciskać
będziesz wyciskało
będziesz wyciskać
będziecie wyciskali
będziecie wyciskać
będziecie wyciskały
będziecie wyciskać
3 os. będzie wyciskał
będzie wyciskać
będzie wyciskała
będzie wyciskać
będzie wyciskało
będzie wyciskać
będą wyciskali
będą wyciskać
będą wyciskały
będą wyciskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskajmy
2 os. wyciskaj
wyciskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałbym
bym wyciskał
wyciskałabym
bym wyciskała
wyciskałobym
bym wyciskało
wyciskalibyśmy
byśmy wyciskali
wyciskałybyśmy
byśmy wyciskały
2 os. wyciskałbyś
byś wyciskał
wyciskałabyś
byś wyciskała
wyciskałobyś
byś wyciskało
wyciskalibyście
byście wyciskali
wyciskałybyście
byście wyciskały
3 os. wyciskałby
by wyciskał
wyciskałaby
by wyciskała
wyciskałoby
by wyciskało
wyciskaliby
by wyciskali
wyciskałyby
by wyciskały

bezosobnik: wyciskano by

bezokolicznik: wyciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyciskając

gerundium: wyciskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyciskanie
wyciskania
D. wyciskania
wyciskań
C. wyciskaniu
wyciskaniom
B. wyciskanie
wyciskania
N. wyciskaniem
wyciskaniami
Ms. wyciskaniu
wyciskaniach
W. wyciskanie
wyciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyciskający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskający
wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskająca
D. wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającej
C. wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającej
B. wyciskającego
wyciskającego
wyciskający
wyciskające
wyciskającą
N. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającą
Ms. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskające
D. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających
C. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
B. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskające
N. wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
Ms. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyciskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskany
wyciskany
wyciskany
wyciskane
wyciskana
D. wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanej
C. wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanej
B. wyciskanego
wyciskanego
wyciskany
wyciskane
wyciskaną
N. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskaną
Ms. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskani
wyciskani
wyciskane
wyciskane
D. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
C. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
B. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskane
N. wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
Ms. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych

odpowiednik aspektowy: wycisnąć

Składnia

bez ograniczeń + wyciskać +
CO + (z CZEGO)

1.b gąbkę

Definicja

ściskając coś, opróżniać to z płynu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyduszać

Połączenia

  • wyciskać cytrynę; gąbkę, ścierkę

Cytaty

Tarła i wyciskała szmaty, aż woda pryskała na wszystkie strony.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Usłyszał jeszcze chlupot wody w misce i ciurkanie kropel z wyciskanej szmatki.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskam
wyciskamy
2 os. wyciskasz
wyciskacie
3 os. wyciska
wyciskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałem
+(e)m wyciskał
wyciskałam
+(e)m wyciskała
wyciskałom
+(e)m wyciskało
wyciskaliśmy
+(e)śmy wyciskali
wyciskałyśmy
+(e)śmy wyciskały
2 os. wyciskałeś
+(e)ś wyciskał
wyciskałaś
+(e)ś wyciskała
wyciskałoś
+(e)ś wyciskało
wyciskaliście
+(e)ście wyciskali
wyciskałyście
+(e)ście wyciskały
3 os. wyciskał
wyciskała
wyciskało
wyciskali
wyciskały

bezosobnik: wyciskano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyciskał
będę wyciskać
będę wyciskała
będę wyciskać
będę wyciskało
będę wyciskać
będziemy wyciskali
będziemy wyciskać
będziemy wyciskały
będziemy wyciskać
2 os. będziesz wyciskał
będziesz wyciskać
będziesz wyciskała
będziesz wyciskać
będziesz wyciskało
będziesz wyciskać
będziecie wyciskali
będziecie wyciskać
będziecie wyciskały
będziecie wyciskać
3 os. będzie wyciskał
będzie wyciskać
będzie wyciskała
będzie wyciskać
będzie wyciskało
będzie wyciskać
będą wyciskali
będą wyciskać
będą wyciskały
będą wyciskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskajmy
2 os. wyciskaj
wyciskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałbym
bym wyciskał
wyciskałabym
bym wyciskała
wyciskałobym
bym wyciskało
wyciskalibyśmy
byśmy wyciskali
wyciskałybyśmy
byśmy wyciskały
2 os. wyciskałbyś
byś wyciskał
wyciskałabyś
byś wyciskała
wyciskałobyś
byś wyciskało
wyciskalibyście
byście wyciskali
wyciskałybyście
byście wyciskały
3 os. wyciskałby
by wyciskał
wyciskałaby
by wyciskała
wyciskałoby
by wyciskało
wyciskaliby
by wyciskali
wyciskałyby
by wyciskały

bezosobnik: wyciskano by

bezokolicznik: wyciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyciskając

gerundium: wyciskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyciskanie
wyciskania
D. wyciskania
wyciskań
C. wyciskaniu
wyciskaniom
B. wyciskanie
wyciskania
N. wyciskaniem
wyciskaniami
Ms. wyciskaniu
wyciskaniach
W. wyciskanie
wyciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyciskający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskający
wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskająca
D. wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającej
C. wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającej
B. wyciskającego
wyciskającego
wyciskający
wyciskające
wyciskającą
N. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającą
Ms. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskające
D. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających
C. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
B. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskające
N. wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
Ms. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyciskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskany
wyciskany
wyciskany
wyciskane
wyciskana
D. wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanej
C. wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanej
B. wyciskanego
wyciskanego
wyciskany
wyciskane
wyciskaną
N. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskaną
Ms. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskani
wyciskani
wyciskane
wyciskane
D. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
C. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
B. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskane
N. wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
Ms. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych

odpowiednik aspektowy: wycisnąć

Składnia

Rzosobowy + wyciskać +
CO

2. ślad

Definicja

zostawiać ślad jakiegoś przedmiotu, naciskając nim na powierzchnię czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odbijać, odciskać

Połączenia

  • wyciskać deseń, litery, napis, pieczęć, ślad, znak
  • wyciskać na laku, na papierze, na piasku

Cytaty

[...] składamy różne napisy. Maluch je wymyśla [...] oraz wynajduje poszczególne literki [...], a ja wyciskam je na papierze.

źródło: NKJP: Stefan Pastuszewski: Lody na patyku: Akant, 2006-08

Patrzał jeszcze przez chwilę na zaprzęg, na toczące się koła, które poskrzypując, wyciskały na czerwonej ziemi swój podwójny ślad.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1967

Znów wstaje, otwiera szufladę komody, wyjmuje z niej album. Skórzana oprawa, wyciskane kwiaty, złocenia prawie zatarte.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskam
wyciskamy
2 os. wyciskasz
wyciskacie
3 os. wyciska
wyciskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałem
+(e)m wyciskał
wyciskałam
+(e)m wyciskała
wyciskałom
+(e)m wyciskało
wyciskaliśmy
+(e)śmy wyciskali
wyciskałyśmy
+(e)śmy wyciskały
2 os. wyciskałeś
+(e)ś wyciskał
wyciskałaś
+(e)ś wyciskała
wyciskałoś
+(e)ś wyciskało
wyciskaliście
+(e)ście wyciskali
wyciskałyście
+(e)ście wyciskały
3 os. wyciskał
wyciskała
wyciskało
wyciskali
wyciskały

bezosobnik: wyciskano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyciskał
będę wyciskać
będę wyciskała
będę wyciskać
będę wyciskało
będę wyciskać
będziemy wyciskali
będziemy wyciskać
będziemy wyciskały
będziemy wyciskać
2 os. będziesz wyciskał
będziesz wyciskać
będziesz wyciskała
będziesz wyciskać
będziesz wyciskało
będziesz wyciskać
będziecie wyciskali
będziecie wyciskać
będziecie wyciskały
będziecie wyciskać
3 os. będzie wyciskał
będzie wyciskać
będzie wyciskała
będzie wyciskać
będzie wyciskało
będzie wyciskać
będą wyciskali
będą wyciskać
będą wyciskały
będą wyciskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskajmy
2 os. wyciskaj
wyciskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałbym
bym wyciskał
wyciskałabym
bym wyciskała
wyciskałobym
bym wyciskało
wyciskalibyśmy
byśmy wyciskali
wyciskałybyśmy
byśmy wyciskały
2 os. wyciskałbyś
byś wyciskał
wyciskałabyś
byś wyciskała
wyciskałobyś
byś wyciskało
wyciskalibyście
byście wyciskali
wyciskałybyście
byście wyciskały
3 os. wyciskałby
by wyciskał
wyciskałaby
by wyciskała
wyciskałoby
by wyciskało
wyciskaliby
by wyciskali
wyciskałyby
by wyciskały

bezosobnik: wyciskano by

bezokolicznik: wyciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyciskając

gerundium: wyciskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyciskanie
wyciskania
D. wyciskania
wyciskań
C. wyciskaniu
wyciskaniom
B. wyciskanie
wyciskania
N. wyciskaniem
wyciskaniami
Ms. wyciskaniu
wyciskaniach
W. wyciskanie
wyciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyciskający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskający
wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskająca
D. wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającej
C. wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającej
B. wyciskającego
wyciskającego
wyciskający
wyciskające
wyciskającą
N. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającą
Ms. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskające
D. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających
C. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
B. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskające
N. wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
Ms. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyciskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskany
wyciskany
wyciskany
wyciskane
wyciskana
D. wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanej
C. wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanej
B. wyciskanego
wyciskanego
wyciskany
wyciskane
wyciskaną
N. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskaną
Ms. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskani
wyciskani
wyciskane
wyciskane
D. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
C. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
B. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskane
N. wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
Ms. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych

odpowiednik aspektowy: wycisnąć

Składnia

bez ograniczeń + wyciskać +
CO + (na CZYM)

3. przycisk

Definicja

przywracać pierwotną pozycję czemuś, co zostało wciśnięte dla uruchomienia lub zmiany pracy urządzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wciskać
hiperonimy:  wyłączać

Połączenia

  • wyciskać przycisk

Cytaty

Pavel, jej największa dotąd miłość [...] miotał się tymczasem w gąszczu przełączników i pokręteł. Wciskał, wyciskał, przesuwał, nastawiał, kręcił.

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskam
wyciskamy
2 os. wyciskasz
wyciskacie
3 os. wyciska
wyciskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałem
+(e)m wyciskał
wyciskałam
+(e)m wyciskała
wyciskałom
+(e)m wyciskało
wyciskaliśmy
+(e)śmy wyciskali
wyciskałyśmy
+(e)śmy wyciskały
2 os. wyciskałeś
+(e)ś wyciskał
wyciskałaś
+(e)ś wyciskała
wyciskałoś
+(e)ś wyciskało
wyciskaliście
+(e)ście wyciskali
wyciskałyście
+(e)ście wyciskały
3 os. wyciskał
wyciskała
wyciskało
wyciskali
wyciskały

bezosobnik: wyciskano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyciskał
będę wyciskać
będę wyciskała
będę wyciskać
będę wyciskało
będę wyciskać
będziemy wyciskali
będziemy wyciskać
będziemy wyciskały
będziemy wyciskać
2 os. będziesz wyciskał
będziesz wyciskać
będziesz wyciskała
będziesz wyciskać
będziesz wyciskało
będziesz wyciskać
będziecie wyciskali
będziecie wyciskać
będziecie wyciskały
będziecie wyciskać
3 os. będzie wyciskał
będzie wyciskać
będzie wyciskała
będzie wyciskać
będzie wyciskało
będzie wyciskać
będą wyciskali
będą wyciskać
będą wyciskały
będą wyciskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskajmy
2 os. wyciskaj
wyciskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałbym
bym wyciskał
wyciskałabym
bym wyciskała
wyciskałobym
bym wyciskało
wyciskalibyśmy
byśmy wyciskali
wyciskałybyśmy
byśmy wyciskały
2 os. wyciskałbyś
byś wyciskał
wyciskałabyś
byś wyciskała
wyciskałobyś
byś wyciskało
wyciskalibyście
byście wyciskali
wyciskałybyście
byście wyciskały
3 os. wyciskałby
by wyciskał
wyciskałaby
by wyciskała
wyciskałoby
by wyciskało
wyciskaliby
by wyciskali
wyciskałyby
by wyciskały

bezosobnik: wyciskano by

bezokolicznik: wyciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyciskając

gerundium: wyciskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyciskanie
wyciskania
D. wyciskania
wyciskań
C. wyciskaniu
wyciskaniom
B. wyciskanie
wyciskania
N. wyciskaniem
wyciskaniami
Ms. wyciskaniu
wyciskaniach
W. wyciskanie
wyciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyciskający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskający
wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskająca
D. wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającej
C. wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającej
B. wyciskającego
wyciskającego
wyciskający
wyciskające
wyciskającą
N. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającą
Ms. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskające
D. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających
C. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
B. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskające
N. wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
Ms. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyciskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskany
wyciskany
wyciskany
wyciskane
wyciskana
D. wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanej
C. wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanej
B. wyciskanego
wyciskanego
wyciskany
wyciskane
wyciskaną
N. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskaną
Ms. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskani
wyciskani
wyciskane
wyciskane
D. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
C. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
B. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskane
N. wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
Ms. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych

odpowiednik aspektowy: wycisnąć

Składnia

bez ograniczeń + wyciskać +
CO

4. ileś kilogramów

Definicja

sport. 
osiągać wynik w podnoszeniu sztangi

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Połączenia

  • wyciskać ciężar, sztangę

Cytaty

Otwierał okno cyrkowego wozu i beznamiętnie wyciskał kolejne kilogramy.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Rebelia, 2007

Rywalizowali ze sobą w skoku w dal z miejsca, wyciskaniu sztangi, pompkach, pchnięciu kulą i biegu na 1000 m.

źródło: NKJP: A. Dik: Odsiadka z pomysłem, Nowiny Raciborskie, 2006-11-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskam
wyciskamy
2 os. wyciskasz
wyciskacie
3 os. wyciska
wyciskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałem
+(e)m wyciskał
wyciskałam
+(e)m wyciskała
wyciskałom
+(e)m wyciskało
wyciskaliśmy
+(e)śmy wyciskali
wyciskałyśmy
+(e)śmy wyciskały
2 os. wyciskałeś
+(e)ś wyciskał
wyciskałaś
+(e)ś wyciskała
wyciskałoś
+(e)ś wyciskało
wyciskaliście
+(e)ście wyciskali
wyciskałyście
+(e)ście wyciskały
3 os. wyciskał
wyciskała
wyciskało
wyciskali
wyciskały

bezosobnik: wyciskano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyciskał
będę wyciskać
będę wyciskała
będę wyciskać
będę wyciskało
będę wyciskać
będziemy wyciskali
będziemy wyciskać
będziemy wyciskały
będziemy wyciskać
2 os. będziesz wyciskał
będziesz wyciskać
będziesz wyciskała
będziesz wyciskać
będziesz wyciskało
będziesz wyciskać
będziecie wyciskali
będziecie wyciskać
będziecie wyciskały
będziecie wyciskać
3 os. będzie wyciskał
będzie wyciskać
będzie wyciskała
będzie wyciskać
będzie wyciskało
będzie wyciskać
będą wyciskali
będą wyciskać
będą wyciskały
będą wyciskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskajmy
2 os. wyciskaj
wyciskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałbym
bym wyciskał
wyciskałabym
bym wyciskała
wyciskałobym
bym wyciskało
wyciskalibyśmy
byśmy wyciskali
wyciskałybyśmy
byśmy wyciskały
2 os. wyciskałbyś
byś wyciskał
wyciskałabyś
byś wyciskała
wyciskałobyś
byś wyciskało
wyciskalibyście
byście wyciskali
wyciskałybyście
byście wyciskały
3 os. wyciskałby
by wyciskał
wyciskałaby
by wyciskała
wyciskałoby
by wyciskało
wyciskaliby
by wyciskali
wyciskałyby
by wyciskały

bezosobnik: wyciskano by

bezokolicznik: wyciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyciskając

gerundium: wyciskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyciskanie
wyciskania
D. wyciskania
wyciskań
C. wyciskaniu
wyciskaniom
B. wyciskanie
wyciskania
N. wyciskaniem
wyciskaniami
Ms. wyciskaniu
wyciskaniach
W. wyciskanie
wyciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyciskający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskający
wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskająca
D. wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającej
C. wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającej
B. wyciskającego
wyciskającego
wyciskający
wyciskające
wyciskającą
N. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającą
Ms. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskające
D. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających
C. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
B. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskające
N. wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
Ms. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyciskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskany
wyciskany
wyciskany
wyciskane
wyciskana
D. wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanej
C. wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanej
B. wyciskanego
wyciskanego
wyciskany
wyciskane
wyciskaną
N. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskaną
Ms. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskani
wyciskani
wyciskane
wyciskane
D. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
C. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
B. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskane
N. wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
Ms. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych

odpowiednik aspektowy: wycisnąć

Składnia

Rzosobowy + wyciskać +
CO

5. tajemnicę

Definicja

pot. 
zmuszać do ujawnienia czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wymuszać

Połączenia

  • wyciskać z kogoś informację, prawdę, tajemnicę, wiedzę

Cytaty

Przede wszystkim mówisz. Do mnie. Sam. Niczego z ciebie nie wyciskam, to ty zacząłeś.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskam
wyciskamy
2 os. wyciskasz
wyciskacie
3 os. wyciska
wyciskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałem
+(e)m wyciskał
wyciskałam
+(e)m wyciskała
wyciskałom
+(e)m wyciskało
wyciskaliśmy
+(e)śmy wyciskali
wyciskałyśmy
+(e)śmy wyciskały
2 os. wyciskałeś
+(e)ś wyciskał
wyciskałaś
+(e)ś wyciskała
wyciskałoś
+(e)ś wyciskało
wyciskaliście
+(e)ście wyciskali
wyciskałyście
+(e)ście wyciskały
3 os. wyciskał
wyciskała
wyciskało
wyciskali
wyciskały

bezosobnik: wyciskano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyciskał
będę wyciskać
będę wyciskała
będę wyciskać
będę wyciskało
będę wyciskać
będziemy wyciskali
będziemy wyciskać
będziemy wyciskały
będziemy wyciskać
2 os. będziesz wyciskał
będziesz wyciskać
będziesz wyciskała
będziesz wyciskać
będziesz wyciskało
będziesz wyciskać
będziecie wyciskali
będziecie wyciskać
będziecie wyciskały
będziecie wyciskać
3 os. będzie wyciskał
będzie wyciskać
będzie wyciskała
będzie wyciskać
będzie wyciskało
będzie wyciskać
będą wyciskali
będą wyciskać
będą wyciskały
będą wyciskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskajmy
2 os. wyciskaj
wyciskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałbym
bym wyciskał
wyciskałabym
bym wyciskała
wyciskałobym
bym wyciskało
wyciskalibyśmy
byśmy wyciskali
wyciskałybyśmy
byśmy wyciskały
2 os. wyciskałbyś
byś wyciskał
wyciskałabyś
byś wyciskała
wyciskałobyś
byś wyciskało
wyciskalibyście
byście wyciskali
wyciskałybyście
byście wyciskały
3 os. wyciskałby
by wyciskał
wyciskałaby
by wyciskała
wyciskałoby
by wyciskało
wyciskaliby
by wyciskali
wyciskałyby
by wyciskały

bezosobnik: wyciskano by

bezokolicznik: wyciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyciskając

gerundium: wyciskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyciskanie
wyciskania
D. wyciskania
wyciskań
C. wyciskaniu
wyciskaniom
B. wyciskanie
wyciskania
N. wyciskaniem
wyciskaniami
Ms. wyciskaniu
wyciskaniach
W. wyciskanie
wyciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyciskający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskający
wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskająca
D. wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającej
C. wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającej
B. wyciskającego
wyciskającego
wyciskający
wyciskające
wyciskającą
N. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającą
Ms. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskające
D. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających
C. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
B. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskające
N. wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
Ms. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyciskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskany
wyciskany
wyciskany
wyciskane
wyciskana
D. wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanej
C. wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanej
B. wyciskanego
wyciskanego
wyciskany
wyciskane
wyciskaną
N. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskaną
Ms. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskani
wyciskani
wyciskane
wyciskane
D. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
C. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
B. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskane
N. wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
Ms. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych

odpowiednik aspektowy: wycisnąć

Składnia

Rzosobowy + wyciskać +
CO + (z KOGO)

6. maksimum

Definicja

pot. 
wykorzystywać całkowicie zasoby lub możliwości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wykorzystywać

Połączenia

  • wyciskać maksimum

Cytaty

Łódź pomknęła prosto ku cyplowi wyspy. Kapitan prowadził ją pewną ręką. Z dygocącego silnika wyciskał maksimum obrotów.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Niech pan sam powie, ile i jak długo można wyciskać pieniądze z firmy, która jest zakładem pracy chronionej?

źródło: NKJP: Nie jestem przyspawany do stołka, Sztafeta, 2008, nr 04

Twórca „Ostatniego Mohikanina”, „Gorączki” i „Zakładnika” znany jest nie tylko z obsesyjnej dbałości o szczegóły, ale i z tego, że w swoich filmach wyciska ze swoich aktorów więcej, niż ktokolwiek w danym momencie byłby w stanie.

źródło: NKJP: Tomasz Rachwald: Wrogowie publiczni: Ze śmiercią mu do twarzy, Esensja, 2009, nr 06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskam
wyciskamy
2 os. wyciskasz
wyciskacie
3 os. wyciska
wyciskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałem
+(e)m wyciskał
wyciskałam
+(e)m wyciskała
wyciskałom
+(e)m wyciskało
wyciskaliśmy
+(e)śmy wyciskali
wyciskałyśmy
+(e)śmy wyciskały
2 os. wyciskałeś
+(e)ś wyciskał
wyciskałaś
+(e)ś wyciskała
wyciskałoś
+(e)ś wyciskało
wyciskaliście
+(e)ście wyciskali
wyciskałyście
+(e)ście wyciskały
3 os. wyciskał
wyciskała
wyciskało
wyciskali
wyciskały

bezosobnik: wyciskano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę wyciskał
będę wyciskać
będę wyciskała
będę wyciskać
będę wyciskało
będę wyciskać
będziemy wyciskali
będziemy wyciskać
będziemy wyciskały
będziemy wyciskać
2 os. będziesz wyciskał
będziesz wyciskać
będziesz wyciskała
będziesz wyciskać
będziesz wyciskało
będziesz wyciskać
będziecie wyciskali
będziecie wyciskać
będziecie wyciskały
będziecie wyciskać
3 os. będzie wyciskał
będzie wyciskać
będzie wyciskała
będzie wyciskać
będzie wyciskało
będzie wyciskać
będą wyciskali
będą wyciskać
będą wyciskały
będą wyciskać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyciskajmy
2 os. wyciskaj
wyciskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyciskałbym
bym wyciskał
wyciskałabym
bym wyciskała
wyciskałobym
bym wyciskało
wyciskalibyśmy
byśmy wyciskali
wyciskałybyśmy
byśmy wyciskały
2 os. wyciskałbyś
byś wyciskał
wyciskałabyś
byś wyciskała
wyciskałobyś
byś wyciskało
wyciskalibyście
byście wyciskali
wyciskałybyście
byście wyciskały
3 os. wyciskałby
by wyciskał
wyciskałaby
by wyciskała
wyciskałoby
by wyciskało
wyciskaliby
by wyciskali
wyciskałyby
by wyciskały

bezosobnik: wyciskano by

bezokolicznik: wyciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: wyciskając

gerundium: wyciskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyciskanie
wyciskania
D. wyciskania
wyciskań
C. wyciskaniu
wyciskaniom
B. wyciskanie
wyciskania
N. wyciskaniem
wyciskaniami
Ms. wyciskaniu
wyciskaniach
W. wyciskanie
wyciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: wyciskający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskający
wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskająca
D. wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającego
wyciskającej
C. wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającemu
wyciskającej
B. wyciskającego
wyciskającego
wyciskający
wyciskające
wyciskającą
N. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającą
Ms. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskający
wyciskający
wyciskające
wyciskające
D. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających
C. wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
wyciskającym
B. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskające
N. wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
wyciskającymi
Ms. wyciskających
wyciskających
wyciskających
wyciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyciskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyciskany
wyciskany
wyciskany
wyciskane
wyciskana
D. wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanego
wyciskanej
C. wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanemu
wyciskanej
B. wyciskanego
wyciskanego
wyciskany
wyciskane
wyciskaną
N. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskaną
Ms. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyciskani
wyciskani
wyciskane
wyciskane
D. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
C. wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
wyciskanym
B. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskane
N. wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
wyciskanymi
Ms. wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych
wyciskanych

odpowiednik aspektowy: wycisnąć

Składnia

Rzosobowy + wyciskać +
CO + (z KOGO/CZEGO)

Frazeologizmy

coś wyciska łzy komuś
coś wyciska komuś łzy z oczu
coś wyciska piętno na kimś/czymś
coś wyciska ślad
ktoś wyciska kogoś jak cytrynę
ktoś wyciska siódme poty z kogoś
ktoś wyciska ostatnie poty z kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 28.12.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json