UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cyfra

Chronologizacja

1538, SPXVI

Pochodzenie

łac. śred. cifra, ciffra, ciphra 'znak zero, znak liczby'

z ar. şifr 'zero, pusto'

1. znak

Definicja

znak graficzny używany do zapisywania liczb

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Połączenia

  • cyfra arabska, rzymska
  • cyfra jakiejś liczby
  • cyfra na klawiaturze, na zegarze
  • cyfry i litery
  • kolumna, rząd cyfr

Cytaty

Zielone cyfry zegara wyświetlały drugą siedemnaście.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Każda cyfra ma pięć, sześć cm wysokości i trzy cm szerokości; rysuje się je tuszem, kreską o grubości jednego cm.

źródło: NKJP: Wiktor Lubicz: Mała majówka, Gazeta Wyborcza, 1992-08-21

Cały mechanizm stopiony był w jedną, zbitą masę. Śladu wskazówek, bocznego pokrętła ani jednej cyfry na tarczy.

źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 2003

Dziewczyna wystukała cyfry na klawiaturze i podała słuchawkę Nowakowi.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cyfra
cyfry
D. cyfry
cyfr
C. cyfrze
cyfrom
B. cyfrę
cyfry
N. cyfrą
cyframi
Ms. cyfrze
cyfrach
W. cyfro
cyfry

2. liczba

Definicja

pot.  kwestion. 
liczba

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Połączenia

  • okrągła, wysoka; szczęśliwa cyfra

Cytaty

Kawczyńskie z dumą pokazywały świeżo odebrane z wydziału komunikacji tablice rejestracyjne z trzema piątkami. - To jest teraz nasza szczęśliwa cyfra. Wybory wygrałyśmy przecież z numerem piątym!

źródło: NKJP: (PIJ): Już mają auto!, Express Ilustrowany, 2003-06-21

Zwolennik ścisłych cyfr i dokładnych planów nie mógł się pogodzić z magnackim rozmachem podskarbiego i z jego nieustanną, niczym nie krępowaną improwizacją.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1996

Wspomniane posunięcia spowodowały przyśpieszenie szybkości obrotu, to znaczy, że stosunek arytmetyczny pomiędzy wartością inwentarza a obrotem rocznym wyrażał się coraz to wyższą cyfrą.

źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cyfra
cyfry
D. cyfry
cyfr
C. cyfrze
cyfrom
B. cyfrę
cyfry
N. cyfrą
cyframi
Ms. cyfrze
cyfrach
W. cyfro
cyfry

Informacja normatywna

W tym znaczeniu uznawane za błędne.

3. technika

Definicja

pot. 
technika cyfrowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu telewizja

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  analog

Cytaty

Film [...] musiałbym wywołać w typowym labie i uzyskać niezadowalające efekty lub ślęczeć nad laborantem, lub jechać 200 km do profilabu. Z cyfry mam pełną kontrolę nad jakością, maszyna naświetla na zero i niewielkim kosztem mogę uzyskać rewelacyjne zdaniem klientów rezultaty.

źródło: NKJP: Internet

Wszyscy chcą być w cyfrze. Trwa rywalizacja o pozostałe miejsca w pierwszym multipleksie naziemnej telewizji cyfrowej.

źródło: Internet: gazetalubuska.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cyfra
cyfry
D. cyfry
cyfr
C. cyfrze
cyfrom
B. cyfrę
cyfry
N. cyfrą
cyframi
Ms. cyfrze
cyfrach
W. cyfro
cyfry

Inne uwagi

Zwykle lp

4. góralska

Definicja

etn. 
ozdobny haft umieszczany na nogawkach spodni góralskich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Cytaty

Dopiero w drugiej połowie XIX wieku nastąpiła moda zdobienia nogawic [...] wyszyciem w kształcie rombu w kolorze czarnym i czerwonym. [...] W początkach XX wieku wyszycie rozbudowało się do formy zwanej parzenicą lub cyfrą, w której wzbogaceniu uległa zarówno kolorystyka jak i ilość elementów zdobniczych.

źródło: Internet: z-ne.pl

Natomiast górale spiscy nosili [...] sukienne białe nogawice[...] ze szwem w tyle i haftowanymi cyframi z przodu [...]

źródło: Janusz Kamocki: Polska-Słowacja. Pogranicze kulturowe i etniczne, 2009 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cyfra
cyfry
D. cyfry
cyfr
C. cyfrze
cyfrom
B. cyfrę
cyfry
N. cyfrą
cyframi
Ms. cyfrze
cyfrach
W. cyfro
cyfry

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj