UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zakłuć

Chronologizacja

1419, SStp
W postaci: zakłoć

Pochodzenie

Zob. kłuć

1. zabić

Definicja

zabić ostrym narzędziem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zadźgać
hiperonimy:  zabić

Cytaty

Jakbym wiedział, co zamyśla, widłami bym go zakłuł.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Zapachniało czasem paloną słomą, spieczoną sierścią i wszyscy wiedzieli, że ktoś zakłuł na święta wieprza, że dzieli teraz tusze, nabija kiszki mięsiwem oraz różnymi kaszami.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

Szczęście mieli agenci jedynie powieszeni. Innych zakłuto bagnetami, a ciała zbezczeszczono.

źródło: NKJP: Małgorzata Karpińska: CASUS 1830 ROK, Gazeta Wyborcza, 1992-06-20

Odkąd ich przystojny houlier, to jest opiekun, padł zakłuty nożem w ulicznej bójce, nasz drogi Natręt coraz uporczywiej krążył wokół, zapewne mając zamiar zastąpić u ich boku przedwcześnie utraconego chłopca.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Innymi słowy - trzeba zwierzę szybko zakłuć, zanim minie oszołomienie i świniak się wybudzi, co następuje po upływie pół minuty.

źródło: NKJP: Agnieska Filipowicz: Świni droga ostatnia, Gazeta Krakowska, 2004-04-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłuję
zakłujemy
2 os. zakłujesz
zakłujecie
3 os. zakłuje
zakłują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułem
+(e)m zakłuł
zakłułam
+(e)m zakłuła
zakłułom
+(e)m zakłuło
zakłuliśmy
+(e)śmy zakłuli
zakłułyśmy
+(e)śmy zakłuły
2 os. zakłułeś
+(e)ś zakłuł
zakłułaś
+(e)ś zakłuła
zakłułoś
+(e)ś zakłuło
zakłuliście
+(e)ście zakłuli
zakłułyście
+(e)ście zakłuły
3 os. zakłuł
zakłuła
zakłuło
zakłuli
zakłuły

bezosobnik: zakłuto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłujmy
2 os. zakłuj
zakłujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułbym
bym zakłuł
zakłułabym
bym zakłuła
zakłułobym
bym zakłuło
zakłulibyśmy
byśmy zakłuli
zakłułybyśmy
byśmy zakłuły
2 os. zakłułbyś
byś zakłuł
zakłułabyś
byś zakłuła
zakłułobyś
byś zakłuło
zakłulibyście
byście zakłuli
zakłułybyście
byście zakłuły
3 os. zakłułby
by zakłuł
zakłułaby
by zakłuła
zakłułoby
by zakłuło
zakłuliby
by zakłuli
zakłułyby
by zakłuły

bezosobnik: zakłuto by

bezokolicznik: zakłuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakłuwszy

gerundium: zakłucie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakłucie
zakłucia
D. zakłucia
zakłuć
C. zakłuciu
zakłuciom
B. zakłucie
zakłucia
N. zakłuciem
zakłuciami
Ms. zakłuciu
zakłuciach
W. zakłucie
zakłucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakłuty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakłuty
zakłuty
zakłuty
zakłute
zakłuta
D. zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutej
C. zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutej
B. zakłutego
zakłutego
zakłuty
zakłute
zakłutą
N. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutą
Ms. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakłuci
zakłuci
zakłute
zakłute
D. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych
C. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
B. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłute
N. zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
Ms. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych

odpowiednik aspektowy: zakłuwać

Składnia

Rzosobowy + zakłuć +
KOGO/CO + (CZYM)

2. szpilką

Definicja

zranić czymś ostrym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dźgnąć
hiperonimy:  zranić

Cytaty

No, gniady - szepnąłem do ucha gniademu. - Pokaż im. I najpierw leciutko, aby na próbę, zakłułem go pod boki drucianymi ostrogami. Jakby się zawahał, czy ma stanąć, czy iść dalej.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Ciri upadła na kolana, żwir podwórza boleśnie zakłuł dłonie, którymi się podparła.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża jaskółki, 2001

Przy jakiejś pracy żona zakłuła mały palec u prawej ręki. Zaczęło ropieć, ale żona to zlekceważyła.

źródło: NKJP; Ignacy Krowiak: Wspomnienia dziadka Ignacego - cz. XIII, pinezka.pl, 2005-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłuję
zakłujemy
2 os. zakłujesz
zakłujecie
3 os. zakłuje
zakłują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułem
+(e)m zakłuł
zakłułam
+(e)m zakłuła
zakłułom
+(e)m zakłuło
zakłuliśmy
+(e)śmy zakłuli
zakłułyśmy
+(e)śmy zakłuły
2 os. zakłułeś
+(e)ś zakłuł
zakłułaś
+(e)ś zakłuła
zakłułoś
+(e)ś zakłuło
zakłuliście
+(e)ście zakłuli
zakłułyście
+(e)ście zakłuły
3 os. zakłuł
zakłuła
zakłuło
zakłuli
zakłuły

bezosobnik: zakłuto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłujmy
2 os. zakłuj
zakłujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułbym
bym zakłuł
zakłułabym
bym zakłuła
zakłułobym
bym zakłuło
zakłulibyśmy
byśmy zakłuli
zakłułybyśmy
byśmy zakłuły
2 os. zakłułbyś
byś zakłuł
zakłułabyś
byś zakłuła
zakłułobyś
byś zakłuło
zakłulibyście
byście zakłuli
zakłułybyście
byście zakłuły
3 os. zakłułby
by zakłuł
zakłułaby
by zakłuła
zakłułoby
by zakłuło
zakłuliby
by zakłuli
zakłułyby
by zakłuły

bezosobnik: zakłuto by

bezokolicznik: zakłuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakłuwszy

gerundium: zakłucie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakłucie
zakłucia
D. zakłucia
zakłuć
C. zakłuciu
zakłuciom
B. zakłucie
zakłucia
N. zakłuciem
zakłuciami
Ms. zakłuciu
zakłuciach
W. zakłucie
zakłucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakłuty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakłuty
zakłuty
zakłuty
zakłute
zakłuta
D. zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutej
C. zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutej
B. zakłutego
zakłutego
zakłuty
zakłute
zakłutą
N. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutą
Ms. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakłuci
zakłuci
zakłute
zakłute
D. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych
C. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
B. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłute
N. zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
Ms. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych

odpowiednik aspektowy: zakłuwać

Składnia

bez ograniczeń + zakłuć +
KOGO/CO + (CZYM)

3. w boku

Definicja

spowodować ostry ból

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zaboleć

Cytaty

Żebracy zamarli, bo wszystkich trzech nagle zakłuł ból w kikutach i bliznach.

źródło: NKJP: Agnieszka Hałas: Kto się śmieje ostatni, Esencja, nr 10 (LII), 2005-12

Zaczęło mu być obojętne, co się stanie, a adrenalina zakłuła go gdzieś w okolicy nerek boleśnie i rozkosznie.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Ciągła senność przeszła. Dolegliwości sercowe również. Jeśli zakłuje mnie w nim, to na myśl o ojcu.

źródło: NKJP: Tadeusz Breza: Urząd, 1960

Coś tam mnie zakłuło, co po pięćdziesiątce nie jest ewenementem. Ale szybko minęło, dolegliwości nie odczuwam żadnych.

źródło: NKJP: Bogusław Kukuć: Pożegnanie z legendą Franciszek Smuda, Dziennik Łódzki, 2002-12-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłuję
zakłujemy
2 os. zakłujesz
zakłujecie
3 os. zakłuje
zakłują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułem
+(e)m zakłuł
zakłułam
+(e)m zakłuła
zakłułom
+(e)m zakłuło
zakłuliśmy
+(e)śmy zakłuli
zakłułyśmy
+(e)śmy zakłuły
2 os. zakłułeś
+(e)ś zakłuł
zakłułaś
+(e)ś zakłuła
zakłułoś
+(e)ś zakłuło
zakłuliście
+(e)ście zakłuli
zakłułyście
+(e)ście zakłuły
3 os. zakłuł
zakłuła
zakłuło
zakłuli
zakłuły

bezosobnik: zakłuto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłujmy
2 os. zakłuj
zakłujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułbym
bym zakłuł
zakłułabym
bym zakłuła
zakłułobym
bym zakłuło
zakłulibyśmy
byśmy zakłuli
zakłułybyśmy
byśmy zakłuły
2 os. zakłułbyś
byś zakłuł
zakłułabyś
byś zakłuła
zakłułobyś
byś zakłuło
zakłulibyście
byście zakłuli
zakłułybyście
byście zakłuły
3 os. zakłułby
by zakłuł
zakłułaby
by zakłuła
zakłułoby
by zakłuło
zakłuliby
by zakłuli
zakłułyby
by zakłuły

bezosobnik: zakłuto by

bezokolicznik: zakłuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakłuwszy

gerundium: zakłucie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakłucie
zakłucia
D. zakłucia
zakłuć
C. zakłuciu
zakłuciom
B. zakłucie
zakłucia
N. zakłuciem
zakłuciami
Ms. zakłuciu
zakłuciach
W. zakłucie
zakłucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakłuty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakłuty
zakłuty
zakłuty
zakłute
zakłuta
D. zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutej
C. zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutej
B. zakłutego
zakłutego
zakłuty
zakłute
zakłutą
N. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutą
Ms. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakłuci
zakłuci
zakłute
zakłute
D. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych
C. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
B. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłute
N. zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
Ms. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych

Składnia

bez ograniczeń + zakłuć +
KOGO + (w CZYM)
⌀ + zakłuć +
KOGO + (w CZYM)

4. drwiną

Definicja

sprawić komuś niespodziewaną przykrość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dokuczyć, dźgnąć
hiperonimy:  zranić

Cytaty

Przystupa rzuciła jej ukradkowe spojrzenie: kobieta miała poranione kolana, kolorowe skarpetki opadały, sznurowane buty wyglądały na bardzo stare. Nagle angielski zakłuł ją obcością, skuliła się odruchowo i wpatrzyła w okno.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Język to była pierwsza rzecz, jaka mnie w „Lux perpetua” zakłuła. Strasznie pretensjonalny i manieryczny, zwłaszcza na początku.

źródło: NKJP: [przeczytane] „Lux perpetua” - A. Sapkowski, Usenet -- pl.rec.ksiazki, 2006-11-27

Odsyłając czytelnika do owych przypisów, sam posłużył się przypisem, w owym zaś pozwolił sobie na komentarz mówiący, że autor opisuje historię, ale bez „przesadnie nabożnego szacunku dla źródeł”. I to właśnie tak bardzo zakłuło Tazbira, aż zakrzyknął, że historia bez szacunku dla źródeł to jak koszerna wieprzowina.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Historia i fantastyka, 2005

Okrutna i niepokojąca myśl zakłuła go boleśnie.

źródło: NKJP: Dawid Zieliński: Pewne formy zła, Esencja, nr 4 (XLVI), 2005-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłuję
zakłujemy
2 os. zakłujesz
zakłujecie
3 os. zakłuje
zakłują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułem
+(e)m zakłuł
zakłułam
+(e)m zakłuła
zakłułom
+(e)m zakłuło
zakłuliśmy
+(e)śmy zakłuli
zakłułyśmy
+(e)śmy zakłuły
2 os. zakłułeś
+(e)ś zakłuł
zakłułaś
+(e)ś zakłuła
zakłułoś
+(e)ś zakłuło
zakłuliście
+(e)ście zakłuli
zakłułyście
+(e)ście zakłuły
3 os. zakłuł
zakłuła
zakłuło
zakłuli
zakłuły

bezosobnik: zakłuto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakłujmy
2 os. zakłuj
zakłujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakłułbym
bym zakłuł
zakłułabym
bym zakłuła
zakłułobym
bym zakłuło
zakłulibyśmy
byśmy zakłuli
zakłułybyśmy
byśmy zakłuły
2 os. zakłułbyś
byś zakłuł
zakłułabyś
byś zakłuła
zakłułobyś
byś zakłuło
zakłulibyście
byście zakłuli
zakłułybyście
byście zakłuły
3 os. zakłułby
by zakłuł
zakłułaby
by zakłuła
zakłułoby
by zakłuło
zakłuliby
by zakłuli
zakłułyby
by zakłuły

bezosobnik: zakłuto by

bezokolicznik: zakłuć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakłuwszy

gerundium: zakłucie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakłucie
zakłucia
D. zakłucia
zakłuć
C. zakłuciu
zakłuciom
B. zakłucie
zakłucia
N. zakłuciem
zakłuciami
Ms. zakłuciu
zakłuciach
W. zakłucie
zakłucia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zakłuty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zakłuty
zakłuty
zakłuty
zakłute
zakłuta
D. zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutego
zakłutej
C. zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutemu
zakłutej
B. zakłutego
zakłutego
zakłuty
zakłute
zakłutą
N. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutą
Ms. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zakłuci
zakłuci
zakłute
zakłute
D. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych
C. zakłutym
zakłutym
zakłutym
zakłutym
B. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłute
N. zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
zakłutymi
Ms. zakłutych
zakłutych
zakłutych
zakłutych

Składnia

bez ograniczeń + zakłuć +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 14.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json