Chronologizacja
Pochodzenie
ang. genial
fr. génial
niem. genial
z łac. geniālis 'radosny, świąteczny (związany z opiekuńczym duchem)'
Od: geniusz
1.a artysta
Definicja
Wymowa
[geńjalny]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną
Połączenia
- genialny samouk; aktor, artysta, fałszerz, fizyk, kompozytor, malarz, matematyk, muzyk, pianista, pisarz, strateg, wódz; genialne dziecko; genialni twórcy; człowiek genialny
- absolutnie, prawdziwie genialny
Cytaty
|
Galileusz, genialny matematyk i twórca nowoczesnej nauki, był człowiekiem nie mniej barwnym i kontrowersyjnym niż Bruno. źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002 |
|
|
Genialni ludzie często są podziwiani i uwielbiani (chociaż nierzadko dopiero po śmierci), ale ich życie - oraz życie ich najbliższych - wcale nie jest łatwe. źródło: NKJP: Świat geniuszu, Dziennik Polski, 2000-12-05 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | genialny |
genialny |
genialny |
genialne |
genialna |
| D. | genialnego |
genialnego |
genialnego |
genialnego |
genialnej |
| C. | genialnemu |
genialnemu |
genialnemu |
genialnemu |
genialnej |
| B. | genialnego |
genialnego |
genialny |
genialne |
genialną |
| N. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialną |
| Ms. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnej |
| W. | genialny |
genialny |
genialny |
genialne |
genialna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | genialni |
genialni |
genialne |
genialne |
| D. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialnych |
| C. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
| B. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialne |
| N. | genialnymi |
genialnymi |
genialnymi |
genialnymi |
| Ms. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialnych |
| W. | genialni |
genialni |
genialne |
genialne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | genialniejszy |
genialniejszy |
genialniejszy |
genialniejsze |
genialniejsza |
| D. | genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszej |
| C. | genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszej |
| B. | genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszy |
genialniejsze |
genialniejszą |
| N. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszą |
| Ms. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | genialniejsi |
genialniejsi |
genialniejsze |
genialniejsze |
| D. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
| C. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
| B. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejsze |
| N. | genialniejszymi |
genialniejszymi |
genialniejszymi |
genialniejszymi |
| Ms. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
1.b utwór
Definicja
Wymowa
[geńjalny]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- genialny plan, pomysł, utwór, wynalazek; genialna myśl, strategia; genialne dzieło, posunięcie; genialne odkrycia, rozwiązania
- genialny i prosty
Cytaty
|
To przecież nowy, genialny sposób przedstawienia Serca Pana Jezusa. źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2004 |
|
|
[...] tylko takiego Szekspira warto grać, bo inaczej nie sposób wyrazić sensów zawartych w jego naprawdę genialnych sztukach. źródło: NKJP: Krzysztof Warlikowski: Szekspir i uzurpator, 2007 |
|
|
Publiczność docenia „Brzezinę” i „Panny z Wilka”, nakręcone na podstawie genialnych opowiadań Jarosława Iwaszkiewicza. źródło: NKJP: Janusz Miliszkiewicz: Przygoda bycia Polakiem, 2007 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | genialny |
genialny |
genialny |
genialne |
genialna |
| D. | genialnego |
genialnego |
genialnego |
genialnego |
genialnej |
| C. | genialnemu |
genialnemu |
genialnemu |
genialnemu |
genialnej |
| B. | genialnego |
genialnego |
genialny |
genialne |
genialną |
| N. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialną |
| Ms. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnej |
| W. | genialny |
genialny |
genialny |
genialne |
genialna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | genialni |
genialni |
genialne |
genialne |
| D. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialnych |
| C. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
| B. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialne |
| N. | genialnymi |
genialnymi |
genialnymi |
genialnymi |
| Ms. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialnych |
| W. | genialni |
genialni |
genialne |
genialne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | genialniejszy |
genialniejszy |
genialniejszy |
genialniejsze |
genialniejsza |
| D. | genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszej |
| C. | genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszej |
| B. | genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszy |
genialniejsze |
genialniejszą |
| N. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszą |
| Ms. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | genialniejsi |
genialniejsi |
genialniejsze |
genialniejsze |
| D. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
| C. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
| B. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejsze |
| N. | genialniejszymi |
genialniejszymi |
genialniejszymi |
genialniejszymi |
| Ms. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
2. tort
Definicja
Wymowa
[geńjalny]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Cytaty
|
Pierwszy wieczór kabaretowy. Wyłażą na scenę chłopaki z Cieszyna, “Łowcy B”. Nonszalancja i genialny debilizm. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004 |
|
|
BASIA: Te wuzetki są genialne... Ale zrobiłyby ze mnie baryłkę. źródło: NKJP: Radosław Figura: Teraz albo nigdy! Odcinek 09, 2008 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | genialny |
genialny |
genialny |
genialne |
genialna |
| D. | genialnego |
genialnego |
genialnego |
genialnego |
genialnej |
| C. | genialnemu |
genialnemu |
genialnemu |
genialnemu |
genialnej |
| B. | genialnego |
genialnego |
genialny |
genialne |
genialną |
| N. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialną |
| Ms. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnej |
| W. | genialny |
genialny |
genialny |
genialne |
genialna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | genialni |
genialni |
genialne |
genialne |
| D. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialnych |
| C. | genialnym |
genialnym |
genialnym |
genialnym |
| B. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialne |
| N. | genialnymi |
genialnymi |
genialnymi |
genialnymi |
| Ms. | genialnych |
genialnych |
genialnych |
genialnych |
| W. | genialni |
genialni |
genialne |
genialne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | genialniejszy |
genialniejszy |
genialniejszy |
genialniejsze |
genialniejsza |
| D. | genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszej |
| C. | genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszemu |
genialniejszej |
| B. | genialniejszego |
genialniejszego |
genialniejszy |
genialniejsze |
genialniejszą |
| N. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszą |
| Ms. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | genialniejsi |
genialniejsi |
genialniejsze |
genialniejsze |
| D. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
| C. | genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
genialniejszym |
| B. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejsze |
| N. | genialniejszymi |
genialniejszymi |
genialniejszymi |
genialniejszymi |
| Ms. | genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |
genialniejszych |