UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

życiowy

Chronologizacja

1850, Historya, literatura i krytyka, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. życiowy
życiowy
życiowy
życiowe
życiowa
D. życiowego
życiowego
życiowego
życiowego
życiowej
C. życiowemu
życiowemu
życiowemu
życiowemu
życiowej
B. życiowego
życiowego
życiowy
życiowe
życiową
N. życiowym
życiowym
życiowym
życiowym
życiową
Ms. życiowym
życiowym
życiowym
życiowym
życiowej
W. życiowy
życiowy
życiowy
życiowe
życiowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. życiowi
życiowi
życiowe
życiowe
D. życiowych
życiowych
życiowych
życiowych
C. życiowym
życiowym
życiowym
życiowym
B. życiowych
życiowych
życiowych
życiowe
N. życiowymi
życiowymi
życiowymi
życiowymi
Ms. życiowych
życiowych
życiowych
życiowych
W. życiowi
życiowi
życiowe
życiowe

Pochodzenie

Zob. życie

1. proces

Definicja

związany z życiem - stanem organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin

Połączenia

  • życiowy cykl, instynkt, proces; życiowe czynności, funkcje, parametry

Cytaty

Trzeba wykonać 30 uciśnięć dłońmi na środku klatki piersiowej z częstotliwością około 100 uciśnięć na minutę. Następnie wykonujemy dwa oddechy i znowu robimy 30 uciśnięć. Postępujemy tak aż do przywrócenia czynności życiowych, czyli do czasu, gdy poszkodowany zaczyna się ruszać i sam oddychać lub do przyjazdu ambulansu.

źródło: NKJP: Monika Krężel: Spotkania Medyczne Krystyny Bochenek Ratujmy życie w takim zakresie, jakim potrafimy, Dziennik Zachodni, 2009-02-14

To tu trafia ze szpitalnego oddziału ratownictwa (sor) po postawieniu diagnozy i uregulowaniu najważniejszych funkcji życiowych większość chorych przywiezionych przez karetki.

źródło: NKJP: Halina Czarnecka: To jest nieludzkie, Mazowieckie To i Owo, 49/2009, 2009-12-03

Tematem głównym piątkowej konferencji prasowej prezydenta miasta była informacja o przekazaniu jaworznickiej policji defibrylatora, urządzenia potrafiącego przywrócić procesy życiowe poszkodowanym osobom.

źródło: NKJP: sk: Drzewa ustąpią miejsca drodze, Co Tydzień Jaworzno, 2005-01-01

Są tu dwa specjalistyczne pomieszczenia o standardzie sal operacyjnych, z najnowocześniejszymi aparatami do znieczulenia, stołami operacyjnymi i aparaturą monitorującą parametry życiowe.

źródło: NKJP: (AGA): Powolne przenosiny, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-07-26

Dla ponad 200 pacjentów w kraju, cierpiących na rzadką i groźną chorobę wirusową (czyli przewlekłe zapalenie nerwów obwodowych) jest to lek podawany ze wskazań życiowych.

źródło: NKJP: Halina Cywińska: Pacjenci bez leku ratującego życie!, Express Ilustrowany, 2002-10-07

2. rekord

Definicja

związany z życiem danej osoby lub innej istoty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA

Połączenia

  • życiowy partner; cel, dorobek, rekord, sukces; optymizm, problem, spryt, wybór; zakręt życiowy; życiowa partnerka; dewiza, filozofia, maksyma; decyzja, szansa; aktywność, droga, dynamika, energia, kariera, klęska, konieczność, mądrość, niezaradność, pasja, postawa, przygoda, siła, stabilizacja, strategia, sytuacja; zaradność życiowa; życiowe credo, motto; doświadczenie, niepowodzenie, ubezpieczenie; życiowe aspiracje, czynności, perspektywy, perypetie, plany, potrzeby, przeciwności, trudności, warunki, wybory, zawirowania
  • życiowy i majątkowy, życiowy i trudny, życiowy i uniwersalny, życiowy i zawodowy, życiowy i zdrowotny

Cytaty

Wszyscy zawodnicy poprawili swe rekordy życiowe, a w siedmiu konkurencjach ustanowiono nowe.

źródło: NKJP: W.J.: Lekkoatleci na mecie, (cz. II) - LKS „ORKAN”, Czas Ostrzeszowski nr 20078, 2007

Zgodnie z dyrektywą Unii Europejskiej, posiadamy rozdzielną formę prawną dla ubezpieczeń życiowych i majątkowych.

źródło: NKJP: Jacek Sieński: Ubezpieczenie dla każdego, Dziennik Bałtycki, 2002-09-16

Widoczna jest korelacja między dynamiką życiową a zasadniczym nastrojem w każdym wieku.

źródło: NKJP: Teresa E. Olearczyk: Potrzeby psychiczne starszego człowieka, Wychowawca nr 147, 2005-03

Ta słodko-gorzka opowieść o trójce przyjaciół ze szkolnej ławki jest inspirowana życiowymi doświadczeniami jej twórców.

źródło: NKJP: xx: Niedźwiadek, Dziennik Bałtycki, 2008-07-04

W MOPR zatrudnionych jest 46 pracowników socjalnych. Ich głównym zadaniem jest niesienie pomocy ludziom znajdującym się w trudnych, często dramatycznych sytuacjach życiowych.

źródło: NKJP: Małgorzata Stecz: Ja tylko niosę pomoc, Dziennik Bałtycki, 2006-11-24

Składnia

Rz + życiowy + bez ograniczeń
szyk: neutralny

3.a człowiek

Definicja

taki, którego zajmują konkretne codzienne sprawy i który dobrze sobie z nimi radzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  praktyczny, zaradny
antonimy:  niepraktyczny, nieżyciowy

Połączenia

  • życiowy facet, szef

Cytaty

Badania socjologiczne przeprowadzane od lat dziewięćdziesiątych pokazują, że nasze kobiety, doświadczone przez PRL i transformację, są w szczególny sposób zahartowane. Są zaradne, życiowe i praktyczne.

źródło: NKJP: Magdalena Stremplewska: Parytet to dobre, ale tymczasowe rozwiązanie, Gazeta Pomorska, 2009-08-20

- To normalny, życiowy facet. Nie gwiazdorzy, nie ma specjalnych wymagań ani dziwactw.

źródło: NKJP: (my): Już za tydzień Ian Paice z Deep Purple zagra w Bydgoszczy, Gazeta Pomorska, 2009-10-29

3.b charakter

Definicja

właściwy człowiekowi, którego zajmują konkretne codzienne sprawy i który dobrze sobie z nimi radzi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  praktyczny
antonimy:  niepraktyczny, nieżyciowy

Połączenia

  • życiowa porada; życiowe nastawienie; kompetencje życiowe

Cytaty

Prasa nasycona jest także ponad miarę niezliczonymi poradami życiowymi.

źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Mapy duchowe współczesności: co nam zostało z Nowej Ery?, 2009

Katolicka etyka seksualna zmaga się dzisiaj z podwójnym oskarżeniem. Z jednej strony zarzuca się jej brak życiowego nastawienia i zbytnie teoretyzowanie wskazań, które nie są możliwe do wcielenia w życie.

źródło: NKJP: Ksawery Knotz: Seks, jakiego nie znacie. Dla małżonków kochających Boga, 2009

Wiem wszakże, jak groźny - dla demokracji właśnie, dla praw człowieka i swobód obywatelskich - jest ten powszechny dziś ton, jakim udziela się prostych życiowych rad: do tej dzielnicy nie chodź wieczorem, bo tam można w łeb dostać; nie łaź po parku, bo w zeszłym tygodniu obrabowano tam dwie osoby.

źródło: NKJP: Lesław Maleszka: Bójta się dzieci, Gazeta Wyborcza, 1997-12-18

Ważną dziedziną naszej działalności jest rozwijanie umiejętności społecznych [...] u każdego z uczestników Warsztatu. W związku z tym korzystają oni także z innych form terapii [...]. Wymiernymi skutkami są: coraz lepsze samopoczucie, wzrost kompetencji życiowych, poczucia własnej wartości, a jednocześnie tolerancji.

źródło: NKJP: Ł. Śmiatacz: 10-lecie WTZ w Ostrzeszowie: Jubileusz w nowej siedzibie, Czas Ostrzeszowski nr 200636, 2006

Frazeologizmy

przestrzeń życiowa
stopa życiowa
Data ostatniej modyfikacji: 17.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json