UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dureń

Chronologizacja

1600, SPXVI

Pochodzenie

Zob. durny

1. osoba

Definicja

pot.  pejorat. 
mężczyzna uważany za wyjątkowo głupiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

  • stary; kompletny, ostatni, skończony, zwykły; agresywny dureń
  • być durniem
  • zachować się jak dureń

Cytaty

W windzie był ten dureń listonosz. Naciskał kilkakrotnie alarm, ale nikt nie przyszedł.

źródło: NKJP: Robert Dudek: Mięsny książę, 1997

Ty odrażający bufonie, cholerny durniu, czy wiesz, coś zrobił?!

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Ależ z ciebie dureń - wyrzucałem sobie w duchu. - Jak mogłeś zlekceważyć to niebezpieczeństwo?!

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dureń
durnie
ndepr
durnie
depr
D. durnia
durni
durniów
C. durniowi
durniom
B. durnia
durni
durniów
N. durniem
durniami
Ms. durniu
durniach
W. durniu
durnie
ndepr
durnie
depr

2. gra

Definicja

gra w karty polegająca na wyłonieniu przegranego, czyli jedynego gracza, który zachował karty, gdy pozostali się ich pozbyli

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Połączenia

  • grać, zagrać, rżnąć w durnia

Cytaty

Oleg, Stiopa i Miszka rżnęli w durnia zatłuszczonymi kartami.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Na budowach, kiedy pracowałem, jeśli nie piło się wódki, zdarzało się, ale to rzadko, że grywaliśmy w karty. W tysiąca, w durnia, w sześćdziesiąt sześć, także w oczko czy w pokera.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dureń
durnie
D. durnia
durni
C. durniowi
durniom
B. durnia
durni
N. durniem
durniami
Ms. durniu
durniach
W. durniu
durnie

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

ktoś robi idiotę z kogoś
ktoś robi durnia z kogoś
ktoś robi idiotę z siebie
ktoś robi durnia z siebie
ktoś udaje idiotę
ktoś udaje durnia
ktoś zrobił idiotę z kogoś
ktoś zrobił durnia z kogoś
ktoś zrobił idiotę z siebie
ktoś zrobił durnia z siebie
Data ostatniej modyfikacji: 24.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json