UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odciskać

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. ciskać

1. ślad

Definicja

zostawiać ślad jakiegoś przedmiotu, naciskając nim na coś

Wymowa

[otciskać] lub pot. [oćciskać]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

odciskać kształt, pasek, pieczątkę, pręgę, ślad, wzór, znak
odciskać na papierze, na piasku, na trawie
odciskać w drzewie, w glinie, w piasku, w plastelinie, w śniegu

Cytaty

	Czytałam w jednym z opracowań, że w Cheshire produkowano sery, na których odciskano wizerunek uśmiechniętego kota. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999
	Ba, charakterystyczny ornament, którym prymitywni północni garncarze ozdabiali swoje wyroby, odciskając w świeżej glinie rybie kręgosłupy, pozwolił archeologom wydzielić tak zwaną kulturę sperrings. źródło: NKJP: Jolanta Szczerba: Udział Biblioteki Branickich z Suchej w powszechnej wystawie krajowej we Lwowie w roku 1894, 2006
	Po stwardnieniu betonu kamyki należy przemyć wilgotnym pędzlem. Można również odciskać wzory na powierzchni twardniejącego betonu za pomocą dłuta lub metalowej formy. źródło: NKJP: Jarosław Kostrzewa: Salon na tarasie, Dziennik Polski - Dom, 2001-08-22
	Jest taki festiwal w Polsce, gdzie artyści odciskają swe dłonie „na wieczną rzeczy pamiątkę”. źródło: NKJP: Matylda Dudek: Praca jak powietrze, Dziennik Polski - Małopolska, 2003-07-24
	15 tys. zł odszkodowania przyznał Sąd Okręgowy w Krakowie 40-letniej Elżbiecie K., której protetyczka uszkodziła ucho podczas odciskania formy potrzebnej do wykonania aparatu słuchowego. źródło: NKJP: (STRZ): Straciła słuch kupując aparat słuchowy, Dziennik Polski - Małopolska, 2001-02-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odciskam	odciskamy
2 os.	odciskasz	odciskacie
3 os.	odciska	odciskają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odciskałem +(e)m odciskał	odciskałam +(e)m odciskała	odciskałom +(e)m odciskało	odciskaliśmy +(e)śmy odciskali	odciskałyśmy +(e)śmy odciskały
2 os.	odciskałeś +(e)ś odciskał	odciskałaś +(e)ś odciskała	odciskałoś +(e)ś odciskało	odciskaliście +(e)ście odciskali	odciskałyście +(e)ście odciskały
3 os.	odciskał	odciskała	odciskało	odciskali	odciskały

bezosobnik: odciskano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę odciskał będę odciskać	będę odciskała będę odciskać	będę odciskało będę odciskać	będziemy odciskali będziemy odciskać	będziemy odciskały będziemy odciskać
2 os.	będziesz odciskał będziesz odciskać	będziesz odciskała będziesz odciskać	będziesz odciskało będziesz odciskać	będziecie odciskali będziecie odciskać	będziecie odciskały będziecie odciskać
3 os.	będzie odciskał będzie odciskać	będzie odciskała będzie odciskać	będzie odciskało będzie odciskać	będą odciskali będą odciskać	będą odciskały będą odciskać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odciskajmy
2 os.	odciskaj	odciskajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odciskałbym bym odciskał	odciskałabym bym odciskała	odciskałobym bym odciskało	odciskalibyśmy byśmy odciskali	odciskałybyśmy byśmy odciskały
2 os.	odciskałbyś byś odciskał	odciskałabyś byś odciskała	odciskałobyś byś odciskało	odciskalibyście byście odciskali	odciskałybyście byście odciskały
3 os.	odciskałby by odciskał	odciskałaby by odciskała	odciskałoby by odciskało	odciskaliby by odciskali	odciskałyby by odciskały

bezosobnik: odciskano by

bezokolicznik: odciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: odciskając

gerundium: odciskanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odciskanie	odciskania
D.	odciskania	odciskań
C.	odciskaniu	odciskaniom
B.	odciskanie	odciskania
N.	odciskaniem	odciskaniami
Ms.	odciskaniu	odciskaniach
W.	odciskanie	odciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odciskający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odciskający	odciskający	odciskający	odciskające	odciskająca
D.	odciskającego	odciskającego	odciskającego	odciskającego	odciskającej
C.	odciskającemu	odciskającemu	odciskającemu	odciskającemu	odciskającej
B.	odciskającego	odciskającego	odciskający	odciskające	odciskającą
N.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającą
Ms.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odciskający	odciskający	odciskające	odciskające
D.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskających
C.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym
B.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskające
N.	odciskającymi	odciskającymi	odciskającymi	odciskającymi
Ms.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: odciskany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odciskany	odciskany	odciskany	odciskane	odciskana
D.	odciskanego	odciskanego	odciskanego	odciskanego	odciskanej
C.	odciskanemu	odciskanemu	odciskanemu	odciskanemu	odciskanej
B.	odciskanego	odciskanego	odciskany	odciskane	odciskaną
N.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskaną
Ms.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odciskani	odciskani	odciskane	odciskane
D.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskanych
C.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym
B.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskane
N.	odciskanymi	odciskanymi	odciskanymi	odciskanymi
Ms.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskanych

odpowiednik aspektowy: odcisnąć

Składnia

odciskać

CO + (na CZYM | w CZYM)

2. ser

Definicja

oddzielać płyn od czegoś, ściskając to lub naciskając na to

Wymowa

[otciskać] lub pot. [oćciskać]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

odciskać sok, wodę; bułkę, ser, twaróg
odciskać z wody

Cytaty

	[...] babka, trąc ziemniaki i odciskając pulpę w lnianym worku [...], wyśpiewuje wszystkie pieśni kościelne. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007
	Kapustę kwaszoną odciskamy z kwasu i rozdrabniamy na desce nożem. źródło: NKJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni, 1993
	Białe sery odciskano najpierw tak, by pozbyć się całej serwatki, następnie zaś obtaczano w soli [...], umieszczano w słomianych lub lnianych siatkach i taki ładunek zawieszano pod dachem chaty. źródło: NKJP: Ciocia Anielcia: Koszyk ciekawych i dziwnych wiadomości (4), EKO-U Nas, 2005, nr 35
	Gotujemy także pół kilo kiszonej kapusty. Kiedy wystygnie, odciskamy wodę i przepuszczamy przez maszynkę. źródło: NKJP: (ema): Jadło regionalne, Gazeta Krakowska, 2004-12-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odciskam	odciskamy
2 os.	odciskasz	odciskacie
3 os.	odciska	odciskają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odciskałem +(e)m odciskał	odciskałam +(e)m odciskała	odciskałom +(e)m odciskało	odciskaliśmy +(e)śmy odciskali	odciskałyśmy +(e)śmy odciskały
2 os.	odciskałeś +(e)ś odciskał	odciskałaś +(e)ś odciskała	odciskałoś +(e)ś odciskało	odciskaliście +(e)ście odciskali	odciskałyście +(e)ście odciskały
3 os.	odciskał	odciskała	odciskało	odciskali	odciskały

bezosobnik: odciskano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę odciskał będę odciskać	będę odciskała będę odciskać	będę odciskało będę odciskać	będziemy odciskali będziemy odciskać	będziemy odciskały będziemy odciskać
2 os.	będziesz odciskał będziesz odciskać	będziesz odciskała będziesz odciskać	będziesz odciskało będziesz odciskać	będziecie odciskali będziecie odciskać	będziecie odciskały będziecie odciskać
3 os.	będzie odciskał będzie odciskać	będzie odciskała będzie odciskać	będzie odciskało będzie odciskać	będą odciskali będą odciskać	będą odciskały będą odciskać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odciskajmy
2 os.	odciskaj	odciskajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odciskałbym bym odciskał	odciskałabym bym odciskała	odciskałobym bym odciskało	odciskalibyśmy byśmy odciskali	odciskałybyśmy byśmy odciskały
2 os.	odciskałbyś byś odciskał	odciskałabyś byś odciskała	odciskałobyś byś odciskało	odciskalibyście byście odciskali	odciskałybyście byście odciskały
3 os.	odciskałby by odciskał	odciskałaby by odciskała	odciskałoby by odciskało	odciskaliby by odciskali	odciskałyby by odciskały

bezosobnik: odciskano by

bezokolicznik: odciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: odciskając

gerundium: odciskanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odciskanie	odciskania
D.	odciskania	odciskań
C.	odciskaniu	odciskaniom
B.	odciskanie	odciskania
N.	odciskaniem	odciskaniami
Ms.	odciskaniu	odciskaniach
W.	odciskanie	odciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odciskający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odciskający	odciskający	odciskający	odciskające	odciskająca
D.	odciskającego	odciskającego	odciskającego	odciskającego	odciskającej
C.	odciskającemu	odciskającemu	odciskającemu	odciskającemu	odciskającej
B.	odciskającego	odciskającego	odciskający	odciskające	odciskającą
N.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającą
Ms.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odciskający	odciskający	odciskające	odciskające
D.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskających
C.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym
B.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskające
N.	odciskającymi	odciskającymi	odciskającymi	odciskającymi
Ms.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: odciskany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odciskany	odciskany	odciskany	odciskane	odciskana
D.	odciskanego	odciskanego	odciskanego	odciskanego	odciskanej
C.	odciskanemu	odciskanemu	odciskanemu	odciskanemu	odciskanej
B.	odciskanego	odciskanego	odciskany	odciskane	odciskaną
N.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskaną
Ms.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odciskani	odciskani	odciskane	odciskane
D.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskanych
C.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym
B.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskane
N.	odciskanymi	odciskanymi	odciskanymi	odciskanymi
Ms.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskanych

odpowiednik aspektowy: odcisnąć

Składnia

odciskać

CO + (z CZEGO)

3. na życiu

Definicja

wywierać na kogoś lub na coś trwały wpływ

Wymowa

[otciskać] lub pot. [oćciskać]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

jakieś zdarzenia, przeżycia odciskają
odciskać kształt, piętno, ślad
odciskać na twórczości, na życiu
odciskać w psychice, w świadomości

Cytaty

Jak skutek należy do przyczyny - napisze Leon XII - tak człowiek powinien mieć prawo do posiadania owoców pracy, na których odciska jakby kształt swej osobowości.

źródło: NKJP: Zięba Maciej OP: Po szkodzie? Przed szkodą? O Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996

Niczego nie można zostawić ani niczego zmienić. Nie odciskasz żadnych śladów ani one nic nie pozostawiają w tobie.

źródło: NKJP: Konrad Piskała: Sudan: czas bezdechu, 2010

Twierdził również, że filozofia Kartezjusza, mająca korzenie w racjonalizmie filozofów starożytności, oraz szkoły pozytywistyczne w filozofii - negatywnie ciążą na europejskim sposobie myślenia, odciskając swój ślad w medycynie.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odciskam	odciskamy
2 os.	odciskasz	odciskacie
3 os.	odciska	odciskają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odciskałem +(e)m odciskał	odciskałam +(e)m odciskała	odciskałom +(e)m odciskało	odciskaliśmy +(e)śmy odciskali	odciskałyśmy +(e)śmy odciskały
2 os.	odciskałeś +(e)ś odciskał	odciskałaś +(e)ś odciskała	odciskałoś +(e)ś odciskało	odciskaliście +(e)ście odciskali	odciskałyście +(e)ście odciskały
3 os.	odciskał	odciskała	odciskało	odciskali	odciskały

bezosobnik: odciskano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę odciskał będę odciskać	będę odciskała będę odciskać	będę odciskało będę odciskać	będziemy odciskali będziemy odciskać	będziemy odciskały będziemy odciskać
2 os.	będziesz odciskał będziesz odciskać	będziesz odciskała będziesz odciskać	będziesz odciskało będziesz odciskać	będziecie odciskali będziecie odciskać	będziecie odciskały będziecie odciskać
3 os.	będzie odciskał będzie odciskać	będzie odciskała będzie odciskać	będzie odciskało będzie odciskać	będą odciskali będą odciskać	będą odciskały będą odciskać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odciskajmy
2 os.	odciskaj	odciskajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odciskałbym bym odciskał	odciskałabym bym odciskała	odciskałobym bym odciskało	odciskalibyśmy byśmy odciskali	odciskałybyśmy byśmy odciskały
2 os.	odciskałbyś byś odciskał	odciskałabyś byś odciskała	odciskałobyś byś odciskało	odciskalibyście byście odciskali	odciskałybyście byście odciskały
3 os.	odciskałby by odciskał	odciskałaby by odciskała	odciskałoby by odciskało	odciskaliby by odciskali	odciskałyby by odciskały

bezosobnik: odciskano by

bezokolicznik: odciskać

imiesłów przysłówkowy współczesny: odciskając

gerundium: odciskanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odciskanie	odciskania
D.	odciskania	odciskań
C.	odciskaniu	odciskaniom
B.	odciskanie	odciskania
N.	odciskaniem	odciskaniami
Ms.	odciskaniu	odciskaniach
W.	odciskanie	odciskania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odciskający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odciskający	odciskający	odciskający	odciskające	odciskająca
D.	odciskającego	odciskającego	odciskającego	odciskającego	odciskającej
C.	odciskającemu	odciskającemu	odciskającemu	odciskającemu	odciskającej
B.	odciskającego	odciskającego	odciskający	odciskające	odciskającą
N.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającą
Ms.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odciskający	odciskający	odciskające	odciskające
D.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskających
C.	odciskającym	odciskającym	odciskającym	odciskającym
B.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskające
N.	odciskającymi	odciskającymi	odciskającymi	odciskającymi
Ms.	odciskających	odciskających	odciskających	odciskających

imiesłów przymiotnikowy bierny: odciskany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	odciskany	odciskany	odciskany	odciskane	odciskana
D.	odciskanego	odciskanego	odciskanego	odciskanego	odciskanej
C.	odciskanemu	odciskanemu	odciskanemu	odciskanemu	odciskanej
B.	odciskanego	odciskanego	odciskany	odciskane	odciskaną
N.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskaną
Ms.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	odciskani	odciskani	odciskane	odciskane
D.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskanych
C.	odciskanym	odciskanym	odciskanym	odciskanym
B.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskane
N.	odciskanymi	odciskanymi	odciskanymi	odciskanymi
Ms.	odciskanych	odciskanych	odciskanych	odciskanych

odpowiednik aspektowy: odcisnąć

Składnia

odciskać

CO + (na CZYM | w CZYM)

Data ostatniej modyfikacji: 18.06.2014