UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rękojeść

Chronologizacja

XV w., Bor
2 połowa XV w., Bańk

Pochodzenie

psł. *rǫkojętь / *rękovętь 'to, co się uchwyci ręką'

Złożenie z psł. *rǫka (zob. ręka) i rzeczownika od psł. *(j)ęti 'wziąć, chwycić rękami, schwytać, złapać, ująć' (w pol. zwykle z przedrostkiem ob-jąć, po-jąć). Postać z -jeść (zamiast oczekiwanej *-jęć lub *-więć) w drugiej części złożenia (por. regularny kontynuant ros. рукo-я'т-ка) najprawdopodobniej pod wpływem innych rzeczowników typu kiść.

Definicja

część jakiegoś przedmiotu służąca do chwytania i trzymania dłonią

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • drewniana; długa, krótka; złota rękojeść
  • rękojeść miecza, noża, pistoletu, rewolweru, szabli, sztyletu
  • ścisnąć, trzymać rękojeść

Cytaty

Lewą ręką sięgnął po zatknięty za pasem sztylet. Dłoń mocno zacisnęła się na drewnianej rękojeści.

źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003

Szczury odruchowo cofnęły się o krok, obcasy wysokich butów wparły się w ziemię, dłonie skoczyły ku rękojeściom mieczy.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rękojeść
rękojeści
D. rękojeści
rękojeści
C. rękojeści
rękojeściom
B. rękojeść
rękojeści
N. rękojeścią
rękojeściami
Ms. rękojeści
rękojeściach
W. rękojeści
rękojeści

Składnia

bez ograniczeń + rękojeść +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 04.08.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json