UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nielitościwy

Chronologizacja

XV w., SStp
W postaci: nielutościowy

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nielitościwy
nielitościwy
nielitościwy
nielitościwe
nielitościwa
D. nielitościwego
nielitościwego
nielitościwego
nielitościwego
nielitościwej
C. nielitościwemu
nielitościwemu
nielitościwemu
nielitościwemu
nielitościwej
B. nielitościwego
nielitościwego
nielitościwy
nielitościwe
nielitościwą
N. nielitościwym
nielitościwym
nielitościwym
nielitościwym
nielitościwą
Ms. nielitościwym
nielitościwym
nielitościwym
nielitościwym
nielitościwej
W. nielitościwy
nielitościwy
nielitościwy
nielitościwe
nielitościwa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nielitościwi
nielitościwi
nielitościwe
nielitościwe
D. nielitościwych
nielitościwych
nielitościwych
nielitościwych
C. nielitościwym
nielitościwym
nielitościwym
nielitościwym
B. nielitościwych
nielitościwych
nielitościwych
nielitościwe
N. nielitościwymi
nielitościwymi
nielitościwymi
nielitościwymi
Ms. nielitościwych
nielitościwych
nielitościwych
nielitościwych
W. nielitościwi
nielitościwi
nielitościwe
nielitościwe

Pochodzenie

Zob. litość

1.a człowiek

Definicja

postępujący wobec innych w sposób bezwzględny i pozbawiony współczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bezlitosny

Cytaty

Kardynałowie znaleźli się pod gołym niebem, a w dodatku nielitościwy kapitan zaopatrywał ich jedynie w chleb, wodę i owczy ser, wydawane w znikomych porcjach.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997

Tresowani są w wojskowym drylu z sadystyczną przyjemnością przez nielitościwego sierżanta, który ściąga na siebie mściwość podwładnych.

źródło: NKJP: „Sekcja 8.”, Dziennik Polski, 2003-08-08

Takim szczególnie małodusznym obciążeniem jest podatek od „wdów i sierot”, czyli od spadków po zmarłych, zdzierany przez nielitościwy
aparat państwowego przymusu [...].

źródło: NKJP: Internet

1.b kara

Definicja

będący przejawem bezwzględności i braku współczucia wobec innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bezlitosny

Cytaty

Mimo tak nielitościwego postępowania rzymskiego arcypasterza nasi mocodawcy, templariusze, nadal uważali go, ze znanych tylko sobie powodów, za swego protektora i życzliwego opiekuna.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

“Samonapędowość” konkurencji na tym się między innymi zasadza, że obezwładnia ona sprzeciw przeciw własnym nielitościwym prawom.

źródło: NKJP: Leszek Waligóra: Gramy w super - kasynie..., Gazeta Poznańska, 2004-10-09

Bęben wybijał tymczasem coraz zapalczywiej swój głuchy wtór, a ludzie z coraz większym, nielitościwym naprężeniem śledzili młode ofiary.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957

2. mróz

Definicja

taki, który ze względu na swoje natężenie jest bardzo przykry

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  niemiłosierny

Cytaty

Najgorzej się uczyło zimą. Mrozy wówczas były nielitościwe. Uczniowie marzli w ławkach.

źródło: NKJP: (ANA): Rocznica Biernata, Gazeta Krakowska, 2007-01-29

Jeśli jednak aura okazywała się szczególnie nielitościwa, a opady deszczu większe niż zwykle, lustro wody najniższego ze stawów podnosiło się niebezpiecznie [...].

źródło: Internet: polkowice.eu

[...] oczyszczalnia ścieków na Hajdowie, nowoczesna a smród nielitościwy, ponoć po unowocześnieniu się poprawiło, to ja już nie chcę wiedzieć, jak wcześniej było.

źródło: Internet: lublin112.pl

Data ostatniej modyfikacji: 21.02.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json