UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

osobowość

Chronologizacja

1822, Feliks Słotwiński, Prawo narodów naturalne, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. osoba

1.a cecha

Definicja

określony zespół cech psychicznych człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ja

Połączenia

  • barwna, charyzmatyczna, ciekawa, harmonijna, dojrzała, romantyczna, twórcza, wyrazista osobowość; osobowość autorytarna, kompulsywna
  • mieć osobowość;
  • ukształtowana osobowość

Cytaty

Ludzie o osobowości neurotycznej (co nie oznacza, że ludzie ci cierpią na nerwicę) postrzegają świat poprzez liczne stereotypy skłaniające do spostrzegania przede wszystkim negatywnych cech ludzi i zdarzeń.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Poznawanie świata, 2003

Wysłali nie panią, lecz pana po pomoc do Centrum Interwencji Kryzysowej. Była w tym związku nierównowaga sił - kobieta miała osobowość dominującą, mężczyznę zdiagnozowano jako osobowość zależną.

źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Ostre obcasy, Polityka, 2008-12-20

Ojciec Bocheński miał osobowość wybitną i był przenikliwym obserwatorem życia zakonnego.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: O bogatym młodzieńcu, który nie odszedł zasmucony, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osobowość
osobowości
D. osobowości
osobowości
C. osobowości
osobowościom
B. osobowość
osobowości
N. osobowością
osobowościami
Ms. osobowości
osobowościach
W. osobowości
osobowości

Składnia

bez ograniczeń + osobowość +
JAKA

1.b osoba

Definicja

osoba o określonym zespole cech psychicznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

  • barwna, charyzmatyczna, ciekawa, harmonijna, dojrzała, romantyczna, twórcza, wyrazista osobowość
  • być jakąś osobowością

Cytaty

Babcia była bardzo silną osobowością.

źródło: NKJP: Anna Dziewit, Agnieszka Drotkiewicz: Teoria trutnia i inne, 2009

Pan jest osobowością liryczną, magicznym realistą, a nawet nadrealistą.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osobowość
osobowości
D. osobowości
osobowości
C. osobowości
osobowościom
B. osobowość
osobowości
N. osobowością
osobowościami
Ms. osobowości
osobowościach
W. osobowości
osobowości

Składnia

bez ograniczeń + osobowość +
JAKA

2. indywidualność

Definicja

osoba wyraźnie wyróżniająca się na tle innych pewnymi szczególnymi cechami psychicznymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Połączenia

  • ważna, wybitna, wyjątkowa osobowość; osobowość aktorska, medialna, sceniczna, sportowa, telewizyjna
  • osobowość ekranu, historii, polityki, sceny
  • poznać osobowość

Cytaty

Wśród wykładowców znalazły się takie osobowości kina jak: Krzysztof Zanussi, Agnieszka Holland, Marcel Łoziński, Krzysztof Krauze i Robert Gliński oraz - oczywiście - sami założyciele.

źródło: NKJP: Uczniowie mistrzów, Dziennik Bałtycki , 2003-10-20

Zadziwiające, że wśród laureatów nigdy nie mogę odnaleźć nazwiska Zygmunta Kałużyńskiego, a przecież - bez najmniejszej wątpliwości - jest on jedną z największych osobowości w historii polskiej telewizji!

źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999

Zimą zmarł Józef Czapski. Malarz, pisarz, wielka osobowość.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Namiętnik, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osobowość
osobowości
D. osobowości
osobowości
C. osobowości
osobowościom
B. osobowość
osobowości
N. osobowością
osobowościami
Ms. osobowości
osobowościach
W. osobowości
osobowości

3. bycie osobą

Definicja

posiadanie cech charakterystycznych dla osoby jako człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka

Połączenia

  • pozbawić kogoś osobowości
  • odzyskać, stracić osobowość

Cytaty

Ale było też trochę tak, jakbym nagle straciła osobowość. Przestałam odbierać jakiekolwiek sygnały od wewnątrz i chłonęłam tylko to, co widziały moje oczy, tę całą inność świata.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Sprawa Niny S., 2009

Tam, pod ziemią znajdują się szczątki ludzkie pozbawione osobowości, bezimienne.

źródło: NKJP: Dorota Woźniak: Kamienie wołać będą..., Dziennik Bałtycki, 2007-11-02

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. osobowość
osobowości
D. osobowości
osobowości
C. osobowości
osobowościom
B. osobowość
osobowości
N. osobowością
osobowościami
Ms. osobowości
osobowościach
W. osobowości
osobowości

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

osobowość prawna
osobowość wieloraka
osobowość naprzemienna
osobowość mnoga
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json