UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

płytko

Chronologizacja

1613, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy płytko
stopień wyższy płycej
płyciej

Pochodzenie

Zob. płytki

1. jest płytko

Definicja

tak, że odległość od powierzchni czegoś do dna jest mała

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni odległość

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

antonimy:  głęboko

Połączenia

  • jest płytko
  • bardzo, zbyt, zupełnie płytko

Cytaty

- Od dawna nie zawijały tu statki, bo było za płytko. Musiały kierować się do portu w Słubicach - wyjaśnia starszy frankfurtczyk.

źródło: NKJP: Dariusz Barański: Klęska powodzi, Gazeta Wyborcza, 1997-07-21

Wśród kamieni, tam gdzie było płytko, małe rybki umykały spod nóg.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Niebieski szklarz, 1996

Lustro wody w licznych rozlewiskach, a także w pobliskich jeziorach zaczęło się obniżać. Dziś jest tam płycej nawet o około 1-1,5 metra [...].

źródło: NKJP: Waldemar Kujawa: Na ratunek rozlewiskom, Gazeta Poznańska, 2005-02-19

2. zakopać

Definicja

tak, że sięga, znajduje się lub jest wykonywane blisko powierzchni czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni odległość

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

antonimy:  głęboko

Cytaty

Przy murze płytko osadzonym w gruncie woda wznosiła się i stosunkowo łatwo odparowywała.

źródło: NKJP: Z prof. Wiesławem Domasławskim, Małgorzata Litwin: Kropla po kropli, Gazeta Miejska, nr 98, 2002

Generalnie głębokość sadzenia powinna wynosić trzykrotną średnicę cebuli. Na glebach lżejszych – piaszczystych sadzimy cebule nieco głębiej natomiast na glebach cięższych – gliniastych sadzimy je nieco płycej.

źródło: NKJP: (BAB): Kolorowy trawnik, Trybuna Śląska, 2002-08-14

[...] we wczesnym średniowieczu chowano ludzi bardzo płytko - na głębokości ok. pół metra, stąd trudno o odkrycie dobrze zachowanych fragmentów pochówków.

źródło: NKJP: Cezary Klimaszewski: Twarogi Lackie, gm. Perlejewo, Głos Siemiatycz, 2008-07-30

Płytko orane radłem i nienawożone poletka ulegały szybko wyjałowieniu, wskutek czego plony spadały poniżej poziomu reprodukcji.

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

To rozwiązanie jest tańsze i szybsze, choćby ze względu na to, że taka rura kanalizacyjna może być zakopana płycej i nie potrzebuje zachowania spadku.

źródło: NKJP: Gdzie się załatwia Zawodzie?, Dziennik Polski, 2003-11-22

3. oddychać

Definicja

tak, że ktoś wciąga do płuc mało powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • płytko oddychać

Cytaty

Adam płytko wciągnął powietrze przez otwarte usta.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Wyprostował się i wciągnął nosem powietrze, weszło płytko, zbyt płytko, jakby dalej miał płuca wypchane kurzem.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Trudno wyobrazić sobie bardziej bolesną i trudniejszą do wykonania operację, może z wyjątkiem usuwania własnych zębów trzonowych, pomyślał Kamyk sarkastycznie, kiedy świat nareszcie przestał się kołysać, a on mógł zaczerpnąć płytko powietrza.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga I, cz 1, 2005

4. zasnąć

Definicja

tak, że ktoś śpiący może być łatwo i szybko obudzony

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Spał mało i płytko, rankiem obudził się zupełnie rozbity.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Sceny z życia pozamałżeńskiego, 2003

Położył się do łóżka i zasnął płytko, stęskniony za niedawną bliskością.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

5. rozumieć

Definicja

w sposób powierzchowny, niewnikliwy i nieprzemyślany

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  miałko, naskórkowo, powierzchownie

Połączenia

  • bardzo, zbyt płytko

Cytaty

[...] prasa codzienna potraktowała to posiedzenie dość płytko. Niektóre gazety zrobiły to w sposób świadczący albo o określonej intencji, albo o braku staranności dziennikarskiej.

źródło: NKJP: Powrót do normalności?, Gazeta Wyborcza, 1995-11-30

Jakże wąsko, płytko i demagogicznie pojmujemy hasło ochrony środowiska.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: U pisarza, Gazeta Wyborcza, 1997-04-25

Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json