UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozbroić

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. zbroić 1

1. armię

Definicja

pozbawić broni i sprzętu wojskowego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • armia rozbroiła kogoś; wojsko rozbroiło kogoś
  • rozbroić armię, wojsko, żołnierzy; Armię Czerwoną, Francuzów, Niemców...

Cytaty

Uroczystość przypomnieć miała o tomaszowianach, którzy w 1918 roku rozbroili niemieckich żołnierzy stacjonujących w koszarach i oswobodzili miasto.

źródło: NKJP: (mbog): W hołdzie żołnierzom POW, Dziennik Łódzki, 2004-11-13

Rozbrojenie Niemców w Królestwie odcięło jej najdogodniejsze drogi powrotu do Rzeszy.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

[...] sekretarz generalny ONZ [...] chce, aby wojska amerykańskie rozbroiły bandytów grasujących po kraju i rabujących żywność dostarczaną przez międzynarodowe organizacje charytatywne.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Jeśli lubicie Bejrut...?, Gazeta Wyborcza, 1992-12-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbroję
rozbroimy
2 os. rozbroisz
rozbroicie
3 os. rozbroi
rozbroją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbroiłem
+(e)m rozbroił
rozbroiłam
+(e)m rozbroiła
rozbroiłom
+(e)m rozbroiło
rozbroiliśmy
+(e)śmy rozbroili
rozbroiłyśmy
+(e)śmy rozbroiły
2 os. rozbroiłeś
+(e)ś rozbroił
rozbroiłaś
+(e)ś rozbroiła
rozbroiłoś
+(e)ś rozbroiło
rozbroiliście
+(e)ście rozbroili
rozbroiłyście
+(e)ście rozbroiły
3 os. rozbroił
rozbroiła
rozbroiło
rozbroili
rozbroiły

bezosobnik: rozbrojono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrójmy
2 os. rozbrój
rozbrójcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbroiłbym
bym rozbroił
rozbroiłabym
bym rozbroiła
rozbroiłobym
bym rozbroiło
rozbroilibyśmy
byśmy rozbroili
rozbroiłybyśmy
byśmy rozbroiły
2 os. rozbroiłbyś
byś rozbroił
rozbroiłabyś
byś rozbroiła
rozbroiłobyś
byś rozbroiło
rozbroilibyście
byście rozbroili
rozbroiłybyście
byście rozbroiły
3 os. rozbroiłby
by rozbroił
rozbroiłaby
by rozbroiła
rozbroiłoby
by rozbroiło
rozbroiliby
by rozbroili
rozbroiłyby
by rozbroiły

bezosobnik: rozbrojono by

bezokolicznik: rozbroić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozbroiwszy

gerundium: rozbrojenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbrojenie
rozbrojenia
D. rozbrojenia
rozbrojeń
C. rozbrojeniu
rozbrojeniom
B. rozbrojenie
rozbrojenia
N. rozbrojeniem
rozbrojeniami
Ms. rozbrojeniu
rozbrojeniach
W. rozbrojenie
rozbrojenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozbrojony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozbrojony
rozbrojony
rozbrojony
rozbrojone
rozbrojona
D. rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonej
C. rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonej
B. rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojony
rozbrojone
rozbrojoną
N. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojoną
Ms. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozbrojeni
rozbrojeni
rozbrojone
rozbrojone
D. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
C. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
B. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojone
N. rozbrojonymi
rozbrojonymi
rozbrojonymi
rozbrojonymi
Ms. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych

odpowiednik aspektowy: rozbrajać

Składnia

Rzosobowy + rozbroić +
KOGO

2. bombę

Definicja

zmieniając coś w mechanizmie znajdującym się w środku bomby lub miny, spowodować, że ona nie wybuchnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Połączenia

  • pirotechnik, snajper rozbroił coś
  • rozbroić bombę, minę

Cytaty

Policyjni pirotechnicy rozbroili bombę w budynku poczty.

źródło: NKJP: (DAG): Bomba na poczcie w Koluszkach, Express Ilustrowany, 2003-05-30

Jak przekazała agencja, służby bezpieczeństwa znalazły i rozbroiły dwie miny podłożone na terenie szkoły średniej [...].

źródło: NKJP: (PAP): Matki wciąż rozpaczają, Dziennik Polski, 2006-09-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbroję
rozbroimy
2 os. rozbroisz
rozbroicie
3 os. rozbroi
rozbroją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbroiłem
+(e)m rozbroił
rozbroiłam
+(e)m rozbroiła
rozbroiłom
+(e)m rozbroiło
rozbroiliśmy
+(e)śmy rozbroili
rozbroiłyśmy
+(e)śmy rozbroiły
2 os. rozbroiłeś
+(e)ś rozbroił
rozbroiłaś
+(e)ś rozbroiła
rozbroiłoś
+(e)ś rozbroiło
rozbroiliście
+(e)ście rozbroili
rozbroiłyście
+(e)ście rozbroiły
3 os. rozbroił
rozbroiła
rozbroiło
rozbroili
rozbroiły

bezosobnik: rozbrojono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrójmy
2 os. rozbrój
rozbrójcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbroiłbym
bym rozbroił
rozbroiłabym
bym rozbroiła
rozbroiłobym
bym rozbroiło
rozbroilibyśmy
byśmy rozbroili
rozbroiłybyśmy
byśmy rozbroiły
2 os. rozbroiłbyś
byś rozbroił
rozbroiłabyś
byś rozbroiła
rozbroiłobyś
byś rozbroiło
rozbroilibyście
byście rozbroili
rozbroiłybyście
byście rozbroiły
3 os. rozbroiłby
by rozbroił
rozbroiłaby
by rozbroiła
rozbroiłoby
by rozbroiło
rozbroiliby
by rozbroili
rozbroiłyby
by rozbroiły

bezosobnik: rozbrojono by

bezokolicznik: rozbroić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozbroiwszy

gerundium: rozbrojenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbrojenie
rozbrojenia
D. rozbrojenia
rozbrojeń
C. rozbrojeniu
rozbrojeniom
B. rozbrojenie
rozbrojenia
N. rozbrojeniem
rozbrojeniami
Ms. rozbrojeniu
rozbrojeniach
W. rozbrojenie
rozbrojenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozbrojony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozbrojony
rozbrojony
rozbrojony
rozbrojone
rozbrojona
D. rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonej
C. rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonej
B. rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojony
rozbrojone
rozbrojoną
N. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojoną
Ms. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozbrojeni
rozbrojeni
rozbrojone
rozbrojone
D. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
C. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
B. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojone
N. rozbrojonymi
rozbrojonymi
rozbrojonymi
rozbrojonymi
Ms. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych

odpowiednik aspektowy: rozbrajać

Składnia

Rzosobowy + rozbroić +
CO

3. uśmiechem

Definicja

spowodować, że inne osoby przestają się złościć lub denerwować i poprawia im się nastrój

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • uśmiech, tekst, wiersz rozbroił kogoś
  • rozbroić kogoś poczuciem humoru, uśmiechem; wypowiedzią, zachowaniem
  • kompletnie rozbroić kogoś

Cytaty

Bałem się lekarzy, ale doktor Poboży, lekko łysiejący blondyn po trzydziestce, rozbroił mnie uśmiechem , choć powodów do śmiechu nie było.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Wierszem „niemoc” rozbroiłaś mnie kompletnie, ruszyłaś tę ostatnią strunę w sercu, która zawsze każe mi płakać.

źródło: NKJP: Usenet.pl, 2002-12-07

[...] owa pani zapukała do mojego mieszkania, gdy akurat nie najlepiej się czułam i nie bardzo miałam ochotę na jakiekolwiek wizyty, a co dopiero dyskutowanie o podwyżce. Gdy otworzyłam jednak drzwi promienny uśmiech na twarzy wysłanniczki spółdzielni po prostu mnie rozbroił.

źródło: NKJP: Robert Szkutnik: Sprawy duże i małe, Dziennik Polski, 2006-02-10

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbroję
rozbroimy
2 os. rozbroisz
rozbroicie
3 os. rozbroi
rozbroją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbroiłem
+(e)m rozbroił
rozbroiłam
+(e)m rozbroiła
rozbroiłom
+(e)m rozbroiło
rozbroiliśmy
+(e)śmy rozbroili
rozbroiłyśmy
+(e)śmy rozbroiły
2 os. rozbroiłeś
+(e)ś rozbroił
rozbroiłaś
+(e)ś rozbroiła
rozbroiłoś
+(e)ś rozbroiło
rozbroiliście
+(e)ście rozbroili
rozbroiłyście
+(e)ście rozbroiły
3 os. rozbroił
rozbroiła
rozbroiło
rozbroili
rozbroiły

bezosobnik: rozbrojono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozbrójmy
2 os. rozbrój
rozbrójcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozbroiłbym
bym rozbroił
rozbroiłabym
bym rozbroiła
rozbroiłobym
bym rozbroiło
rozbroilibyśmy
byśmy rozbroili
rozbroiłybyśmy
byśmy rozbroiły
2 os. rozbroiłbyś
byś rozbroił
rozbroiłabyś
byś rozbroiła
rozbroiłobyś
byś rozbroiło
rozbroilibyście
byście rozbroili
rozbroiłybyście
byście rozbroiły
3 os. rozbroiłby
by rozbroił
rozbroiłaby
by rozbroiła
rozbroiłoby
by rozbroiło
rozbroiliby
by rozbroili
rozbroiłyby
by rozbroiły

bezosobnik: rozbrojono by

bezokolicznik: rozbroić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozbroiwszy

gerundium: rozbrojenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbrojenie
rozbrojenia
D. rozbrojenia
rozbrojeń
C. rozbrojeniu
rozbrojeniom
B. rozbrojenie
rozbrojenia
N. rozbrojeniem
rozbrojeniami
Ms. rozbrojeniu
rozbrojeniach
W. rozbrojenie
rozbrojenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozbrojony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozbrojony
rozbrojony
rozbrojony
rozbrojone
rozbrojona
D. rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojonej
C. rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonemu
rozbrojonej
B. rozbrojonego
rozbrojonego
rozbrojony
rozbrojone
rozbrojoną
N. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojoną
Ms. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozbrojeni
rozbrojeni
rozbrojone
rozbrojone
D. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
C. rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
rozbrojonym
B. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojone
N. rozbrojonymi
rozbrojonymi
rozbrojonymi
rozbrojonymi
Ms. rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych
rozbrojonych

odpowiednik aspektowy: rozbrajać

Składnia

Rzosobowy + rozbroić +
KOGO + (CZYM)
Rzabstrakcyjny + rozbroić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 02.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json