UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

aspiracja

Chronologizacja

1594, SPXVI

Pochodzenie

łac. aspirātiō 'powiew, tchnienie'

1. pragnienie

Definicja

silne pragnienie osiągnięcia czegoś szczególnie ważnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ambicja, ambicyjka
hiperonimy:  pragnienie

Połączenia

  • duże, ogromne, spore, wielkie, wysokie; niskie; słuszne, uzasadnione; europejskie, narodowe, polskie, społeczne, własne; artystyczne, intelektualne, polityczne, sportowe; demokratyczne, imperialne, mocarstwowe, niepodległościowe, suwerennościowe, wolnościowe; pierwszoligowe, drugoligowe, ekstraklasowe, medalowe, mistrzowskie, olimpijskie; rosnące, rozbudzone aspiracje; aspiracje edukacyjne, integracyjne, intelektualne, materialne, zawodowe, życiowe
  • aspiracje młodzieży, narodu, społeczeństwa, społeczności, środowiska; Litwy, Polski, Ukrainy...; awansu, powrotu do czegoś, walki, wejścia do czegoś; działaczy, jednostek, kobiet, ludzi, mieszkańców, obywateli, Polaków, rodziców, uczniów; krajów
  • aspiracje do awansu, do walki o coś; do członkostwa w czymś, do NATO, do Unii Europejskiej
  • aspiracje i możliwości; ambicje i aspiracje, dążenia i aspiracje, interesy i aspiracje, marzenia i aspiracje, nadzieje i aspiracje, oczekiwania i aspiracje, potrzeby i aspiracje
  • poziom, wzrost; przedmiot, realizacja aspiracji
  • rezygnacja z aspiracji
  • drużyna, zespół z aspiracjami
  • aspiracje sięgają czegoś/gdzieś
  • nie ukrywać; ograniczenie, spełnienie, zaspokojenie aspiracji
  • odpowiadać aspiracjom
  • mieć, potwierdzić/potwierdzać, wyrażać, zgłaszać; popierać, wspierać; realizować, zaspokoić/zaspokajać; rozumieć aspiracje
  • rezygnować z aspiracji
  • wychodzić naprzeciw aspiracjom
  • mówić o aspiracjach

Cytaty

Warto też zwrócić uwagę na fakt, że świadomość słabszej pozycji na rynku pracy powoduje, że osoby w tym wieku rzadziej zmieniają miejsce zatrudnienia [...]. Poza tym ich aspiracje finansowe są znacznie mniejsze niż osób młodszych o takich samych kwalifikacjach [...].

źródło: NKJP: Nina Smoleń: Bezrobotnym, którzy skończyli 40. rok życia, będzie łatwiej znaleźś pracę?, Dziennik Łódzki, 2001-08-14

Nie chodzi o to, aby promować jedynie model rodziny z matką pracującą, ale żeby polityka społeczna uwzględniała potrzeby i aspiracje kobiet, dla których praca zawodowa jest ważna.

źródło: NKJP: Becikowa przysługa, Dziennik Polski, 2006-01-13

Próba sił, jaka nastąpiła na marcowej nadzwyczajnej sesji Zgromadzenia Ligi Narodów w związku ze sprawą rozszerzenia liczby członków Rady, zakończyła się patem. Aspirację do takiego statusu zgłosiły również Hiszpania i Brazylia, co znaczyło wzrost liczby miejsc stałych do dziesięciu.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz : Historia dyplomacji polskiej, 1995

Dojdzie do bezpośrednich konfrontacji drużyn mających uzasadnione medalowe aspiracje.

źródło: NKJP: Jacek Portala: Piła: Polska Głos Wielkopolski, 2005-11-05

Mieliśmy aspiracje, żeby wejść do ekstraklasy, ale plaga kontuzji sprawiła, że skończyło się na 8. miejscu.

źródło: NKJP: Tomasz Mucha: Nie pamiętam, co mówił trener, Trybuna Śląska, 2002-09-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. aspiracja
aspiracje
D. aspiracji
aspiracji
neut
aspiracyj
char
C. aspiracji
aspiracjom
B. aspirację
aspiracje
N. aspiracją
aspiracjami
Ms. aspiracji
aspiracjach
W. aspiracjo
aspiracje

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

bez ograniczeń + aspiracja +
(JAKIE)
bez ograniczeń + aspiracja +
(KOGO)
bez ograniczeń + aspiracja +
(do CZEGO)
bez ograniczeń + aspiracja +
(że ZDANIE)

2. w językoznawstwie

Definicja

jęz. 
zjawisko fonetyczne polegające na wymawianiu niektórych spółgłosek z dodatkowym oddechem, który daje efekt dodatkowego, słabo wymawianego dźwięku, przypominającego h

Noty o użyciu

Wyraz używany jako termin językoznawczy mający różne ściślejsze definicje w zależności od autora.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przydech

Cytaty

Głoski zębowe zarówno przed [i] (np. [t,ik / d,iva]), jak i przed [j] (np. [tjara, djana]) różnią się od swych odpowiedników niepalatalnych wyłącznie długością aspiracji bądź afrykacji

źródło: Rozprawy Komisji Językowej, t. 33, 2006 (books.google.pl)

[...] rodowici użytkownicy angielskiego, nie zdając sobie nawet z tego sprawy, aspirują wszystkie akcentowane sylaby zaczynające się dźwiękiem wybuchowym. W związku z tym Pekin wymawialiby z aspiracją.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. aspiracja
aspiracje
D. aspiracji
aspiracji
neut
aspiracyj
char
C. aspiracji
aspiracjom
B. aspirację
aspiracje
N. aspiracją
aspiracjami
Ms. aspiracji
aspiracjach
W. aspiracjo
aspiracje

Inne uwagi

Zwykle lp

3. zachłyśnięcie

Definicja

med. 
przypadkowe przedostanie się do dróg oddechowych płynu, pokarmu lub ciała obcego, następujące podczas połykania

Noty o użyciu

Wyraz używany jako termin medyczny, mający różne ściślejsze definicje w zależności od autora.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

U dzieci, u których nastąpiła aspiracja ciała obcego do oskrzela [..], wykazuje się zwiększone ryzyko późnych powikłań zapalnych [...].

źródło: NKJP: I. Bielecki: Ciała obce krtani i dolnych dróg oddechowych u dzieci, 2003 (journals.viamedica.pl)

Zachłystowe zapalenie płuc może wystąpić [...] u niemowląt wskutek aspiracji wymiocin, pokarmów lub leków [...].

źródło: NKJP: Internet

Poszerzenie przełyku może objawiać się [...] bólem w klatce piersiowej i niekiedy aspiracją treści żołądkowej, zwłaszcza podczas snu, prowadzącą do zachłystowego zapalenia płuc.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. aspiracja
aspiracje
D. aspiracji
aspiracji
neut
aspiracyj
char
C. aspiracji
aspiracjom
B. aspirację
aspiracje
N. aspiracją
aspiracjami
Ms. aspiracji
aspiracjach
W. aspiracjo
aspiracje

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + aspiracja +
CZEGO + (DOKĄD)

4. przy użyciu strzykawki

Definicja

med. 
czynność polegająca na usunięciu z wnętrza ciała określonego rodzaju substancji za pomocą urządzenia ssącego

Noty o użyciu

Wyraz używany jako termin medyczny, mający różne ściślejsze definicje w zależności od autora.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Cytaty

Uczeń widzi, jak są rozmieszczone żyły i czy wykonywana przez niego iniekcja jest prawidłowa, zanim nastąpi aspiracja.

źródło: Internet: pomoceszkolne24.pl/przejrzysta-poduszeczka-do-nauki-iniekcji

Aspiracja krwi i wstrzyknięcia do ciał jamistych leków [...] mogą być wykonane bez znieczulenia [...].

źródło: Internet: przeglad-urologiczny.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. aspiracja
aspiracje
D. aspiracji
aspiracji
neut
aspiracyj
char
C. aspiracji
aspiracjom
B. aspirację
aspiracje
N. aspiracją
aspiracjami
Ms. aspiracji
aspiracjach
W. aspiracjo
aspiracje

Składnia

bez ograniczeń + aspiracja +
(CZEGO)

5. w wentylacji

Definicja

techn. 
odpylanie, usuwanie pary wodnej oraz chłodzenie surowca, pomieszczeń czy maszyn

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wentylacja

Cytaty

Zboże musi być suche, o wilgotności maksimum 15%. Należy je oczyścić, do czego służy kilka urządzeń: wialnia (oddziela plewy), tryjer (wychwytuje wadliwe ziarna i nasiona innych roślin), łuszczarka (zdziera łuski z ziarna), szczotkarka z aspiracją, czyli wyciągiem powietrza.

źródło: NKJP: (IRP): Weselna na wesele, Gazeta Krakowska, 2004-10-28

Część oczyszczania powietrza z pyłu posiada system aspiracji, który obsługuje pracę maszyn do czyszczenia zboża wstępnego i pierwotnego czyszczenia, a także sprzętu transportowego.

źródło: Internet: olis.com.ua

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. aspiracja
aspiracje
D. aspiracji
aspiracji
neut
aspiracyj
char
C. aspiracji
aspiracjom
B. aspirację
aspiracje
N. aspiracją
aspiracjami
Ms. aspiracji
aspiracjach
W. aspiracjo
aspiracje

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 02.02.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json