UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przyczaić się

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. czaić się

1. w ukryciu

Definicja

zaczekać w ukryciu na możliwość wyrządzenia komuś krzywdy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

ukryć się

Cytaty

Nie potrzebowałem się za nim oglądać, bo wiedziałem, że przyczai się niżej na schodach i będzie ubezpieczał akcję.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983

Spojrzał na zegarek i uznał, że pora wracać do pensjonatu. Na miejscu przyczaił się w krzewach obok parkingu.

źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001

Głośne rozkazy rzucane w języku nanajskim zgrupowały psy z jednej strony, podczas gdy z drugiej przyczaili się łowcy. Tygrys, zjeżywszy na karku miękką, gęstą sierść, bronił się rozpaczliwie.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przyczaję się	przyczaimy się
2 os.	przyczaisz się	przyczaicie się
3 os.	przyczai się	przyczają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przyczaiłem się +(e)m się przyczaił	przyczaiłam się +(e)m się przyczaiła	przyczaiłom się +(e)m się przyczaiło	przyczailiśmy się +(e)śmy się przyczaili	przyczaiłyśmy się +(e)śmy się przyczaiły
2 os.	przyczaiłeś się +(e)ś się przyczaił	przyczaiłaś się +(e)ś się przyczaiła	przyczaiłoś się +(e)ś się przyczaiło	przyczailiście się +(e)ście się przyczaili	przyczaiłyście się +(e)ście się przyczaiły
3 os.	przyczaił się	przyczaiła się	przyczaiło się	przyczaili się	przyczaiły się

bezosobnik: przyczajono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przyczajmy się
2 os.	przyczaj się	przyczajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przyczaiłbym się bym się przyczaił	przyczaiłabym się bym się przyczaiła	przyczaiłobym się bym się przyczaiło	przyczailibyśmy się byśmy się przyczaili	przyczaiłybyśmy się byśmy się przyczaiły
2 os.	przyczaiłbyś się byś się przyczaił	przyczaiłabyś się byś się przyczaiła	przyczaiłobyś się byś się przyczaiło	przyczailibyście się byście się przyczaili	przyczaiłybyście się byście się przyczaiły
3 os.	przyczaiłby się by się przyczaił	przyczaiłaby się by się przyczaiła	przyczaiłoby się by się przyczaiło	przyczailiby się by się przyczaili	przyczaiłyby się by się przyczaiły

bezosobnik: przyczajono by się

bezokolicznik: przyczaić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyczaiwszy się

gerundium: przyczajenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przyczajenie się	przyczajenia się
D.	przyczajenia się	przyczajeń się
C.	przyczajeniu się	przyczajeniom się
B.	przyczajenie się	przyczajenia się
N.	przyczajeniem się	przyczajeniami się
Ms.	przyczajeniu się	przyczajeniach się
W.	przyczajenie się	przyczajenia się

odpowiednik aspektowy: przyczajać się

Składnia

Rz_żywotny

przyczaić się

GDZIE + (na KOGO/CO)

2. z zamiarem

Definicja

ukryć przed kimś swoje zamierzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

[...] a Joaśka ciągle coś przeżywa, to histeryczka, choć trzyma się w ryzach, przyczaiła się, pewnie wie, że gra o dużą stawkę, ale jego nie zwiedzie [...].

źródło: NKJP: Hanna Samson: Pułapka na motyla, 2003

Poznałem się z młodymi z Wici. I tak zostało. Ksiądz nie wiedział, dziedzic nie wiedział, przyczaiłem się.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Parę tysięcy dysydentów wywieziono w głąb Rosji pod pozorami „szkoleń reedukacyjnych” i naród jako całość zamilkł. Albo raczej przyczaił się.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przyczaję się	przyczaimy się
2 os.	przyczaisz się	przyczaicie się
3 os.	przyczai się	przyczają się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przyczaiłem się +(e)m się przyczaił	przyczaiłam się +(e)m się przyczaiła	przyczaiłom się +(e)m się przyczaiło	przyczailiśmy się +(e)śmy się przyczaili	przyczaiłyśmy się +(e)śmy się przyczaiły
2 os.	przyczaiłeś się +(e)ś się przyczaił	przyczaiłaś się +(e)ś się przyczaiła	przyczaiłoś się +(e)ś się przyczaiło	przyczailiście się +(e)ście się przyczaili	przyczaiłyście się +(e)ście się przyczaiły
3 os.	przyczaił się	przyczaiła się	przyczaiło się	przyczaili się	przyczaiły się

bezosobnik: przyczajono się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przyczajmy się
2 os.	przyczaj się	przyczajcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przyczaiłbym się bym się przyczaił	przyczaiłabym się bym się przyczaiła	przyczaiłobym się bym się przyczaiło	przyczailibyśmy się byśmy się przyczaili	przyczaiłybyśmy się byśmy się przyczaiły
2 os.	przyczaiłbyś się byś się przyczaił	przyczaiłabyś się byś się przyczaiła	przyczaiłobyś się byś się przyczaiło	przyczailibyście się byście się przyczaili	przyczaiłybyście się byście się przyczaiły
3 os.	przyczaiłby się by się przyczaił	przyczaiłaby się by się przyczaiła	przyczaiłoby się by się przyczaiło	przyczailiby się by się przyczaili	przyczaiłyby się by się przyczaiły

bezosobnik: przyczajono by się

bezokolicznik: przyczaić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przyczaiwszy się

gerundium: przyczajenie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przyczajenie się	przyczajenia się
D.	przyczajenia się	przyczajeń się
C.	przyczajeniu się	przyczajeniom się
B.	przyczajenie się	przyczajenia się
N.	przyczajeniem się	przyczajeniami się
Ms.	przyczajeniu się	przyczajeniach się
W.	przyczajenie się	przyczajenia się

odpowiednik aspektowy: przyczajać się

Składnia

Rz_osobowy

przyczaić się

Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2012