UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaduma

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: przedrostkowego czasownika zadumać się; zob. dumać

Definicja

książk. 
pogrążenie się w myślach nad czymś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zadumanie

Połączenia

  • głęboka, gorzka, melancholijna, pogodna, ponura, smętna zaduma
  • zaduma nad losem, nad mijającym czasem, nad pięknem przyrody, nad przemijaniem, nad sensem życia, nad światem, nad własną egzystencją, nad złożonością ludzkich charakterów
  • chwila, nastrój, wyraz zadumy
  • ocknąć się, otrząsnąć się; wyrwać kogoś z zadumy
  • skłaniać do zadumy
  • popaść w zadumę
  • przyglądać się z zadumą
  • marszczyć czoło, patrzeć na kogoś/coś, pogrążyć się, słuchać, trwać w zadumie

Cytaty

Rzeźba przedstawiała anioła, który przyklęknąwszy, dramatycznym gestem wspierał czoło na dłoni. Twarz miał pełną głębokiej zadumy.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Pokryte złotem litery przykuwały wzrok, atmosfera spokoju spowijająca groby skłaniała do zadumy nad własną egzystencją.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Wciąż milczała. W zadumie przyglądała się drzewom. - Miałam sen - powiedziała wreszcie.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008

Magia tego miejsca oddziaływała także i na innych ludzi, bo krocząca obok mnie Ela przycichła i pogrążyła się w pogodnej zadumie.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

- Jest jednak rzeczą niezwykłą - podjął po chwili zadumy - że Piłat, który za swe bestialstwo został ostatecznie odwołany przez cezara, tamtego dnia zawahał się...

źródło: NKJP: Bartłomiej Misiniec: Gladiatorzy i piraci, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaduma
zadumy
D. zadumy
zadum
C. zadumie
zadumom
B. zadumę
zadumy
N. zadumą
zadumami
Ms. zadumie
zadumach
W. zadumo
zadumy

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + zaduma +
nad CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 13.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json