Chronologizacja
Pochodzenie
Od: przedrostkowego czasownika zadumać się; zob. dumać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zadumanie |
Połączenia
- głęboka, gorzka, melancholijna, pogodna, ponura, smętna zaduma
- zaduma nad losem, nad mijającym czasem, nad pięknem przyrody, nad przemijaniem, nad sensem życia, nad światem, nad własną egzystencją, nad złożonością ludzkich charakterów
- chwila, nastrój, wyraz zadumy
- ocknąć się, otrząsnąć się; wyrwać kogoś z zadumy
- skłaniać do zadumy
- popaść w zadumę
- przyglądać się z zadumą
- marszczyć czoło, patrzeć na kogoś/coś, pogrążyć się, słuchać, trwać w zadumie
Cytaty
|
Rzeźba przedstawiała anioła, który przyklęknąwszy, dramatycznym gestem wspierał czoło na dłoni. Twarz miał pełną głębokiej zadumy. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008 |
|
|
Pokryte złotem litery przykuwały wzrok, atmosfera spokoju spowijająca groby skłaniała do zadumy nad własną egzystencją. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002 |
|
|
Wciąż milczała. W zadumie przyglądała się drzewom. - Miałam sen - powiedziała wreszcie. źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Rytuał, 2008 |
|
|
Magia tego miejsca oddziaływała także i na innych ludzi, bo krocząca obok mnie Ela przycichła i pogrążyła się w pogodnej zadumie. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007 |
|
|
- Jest jednak rzeczą niezwykłą - podjął po chwili zadumy - że Piłat, który za swe bestialstwo został ostatecznie odwołany przez cezara, tamtego dnia zawahał się... źródło: NKJP: Bartłomiej Misiniec: Gladiatorzy i piraci, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | zaduma |
zadumy |
|
| D. | zadumy |
zadum |
|
| C. | zadumie |
zadumom |
|
| B. | zadumę |
zadumy |
|
| N. | zadumą |
zadumami |
|
| Ms. | zadumie |
zadumach |
|
| W. | zadumo |
zadumy |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | zaduma | + |
nad CZYM
|