UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyhamować

Chronologizacja

1950, SJPDor

Pochodzenie

Od: hamować

1. samochód

Definicja

gwałtownie zmniejszyć prędkość poruszania się, nawet do zatrzymania się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zhamować

Połączenia

  • kierowca, radiowóz, samochód, tir wyhamował; ciężarówka wyhamowała
  • wyhamować z trudem
  • (nie) wyhamować w porę

Cytaty

Na szczęście kierowca nie jechał szybko i w porę wyhamował.

źródło: NKJP: Wprost pod samochód, Dziennik Polski, 2006-08-14

[...] wykonał jeden, jedyny nieostrożny krok. Runął w dół! Towarzysz, kompletnie zaskoczony, nie zdołał wyhamować liną jego lotu. Szarpnięcie! Lina i haki nie wytrzymały. Wisiał teraz na linie w powietrzu i gorączkowo myślał, jak się ratować.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach. Wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979

Przez miliardy lat siły przypływowe wyhamowały ruch wirowy Księżyca tak dalece, że jego obrót wokół osi zsynchronizował się z obiegiem po orbicie.

źródło: NKJP: Michał Różyczka, Głowa do góry, Wiedza i Życie, 2001

Przebiegłem ze trzy kroki, wyhamowałem, wbijając piętę w piach, odbiłem się, pognałem w lewo.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

[…] statek […] wyhamuje do właściwej prędkości, która - dzięki silnikom stabilizacyjnym - pozwoli mu utrzymać się na orbicie aż do końca 2010 r.

źródło: NKJP: Piotr Majewski: Mars na oku, Polityka, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyhamuję
wyhamujemy
2 os. wyhamujesz
wyhamujecie
3 os. wyhamuje
wyhamują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyhamowałem
+(e)m wyhamował
wyhamowałam
+(e)m wyhamowała
wyhamowałom
+(e)m wyhamowało
wyhamowaliśmy
+(e)śmy wyhamowali
wyhamowałyśmy
+(e)śmy wyhamowały
2 os. wyhamowałeś
+(e)ś wyhamował
wyhamowałaś
+(e)ś wyhamowała
wyhamowałoś
+(e)ś wyhamowało
wyhamowaliście
+(e)ście wyhamowali
wyhamowałyście
+(e)ście wyhamowały
3 os. wyhamował
wyhamowała
wyhamowało
wyhamowali
wyhamowały

bezosobnik: wyhamowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyhamujmy
2 os. wyhamuj
wyhamujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyhamowałbym
bym wyhamował
wyhamowałabym
bym wyhamowała
wyhamowałobym
bym wyhamowało
wyhamowalibyśmy
byśmy wyhamowali
wyhamowałybyśmy
byśmy wyhamowały
2 os. wyhamowałbyś
byś wyhamował
wyhamowałabyś
byś wyhamowała
wyhamowałobyś
byś wyhamowało
wyhamowalibyście
byście wyhamowali
wyhamowałybyście
byście wyhamowały
3 os. wyhamowałby
by wyhamował
wyhamowałaby
by wyhamowała
wyhamowałoby
by wyhamowało
wyhamowaliby
by wyhamowali
wyhamowałyby
by wyhamowały

bezosobnik: wyhamowano by

bezokolicznik: wyhamować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyhamowawszy

gerundium: wyhamowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyhamowanie
wyhamowania
D. wyhamowania
wyhamowań
C. wyhamowaniu
wyhamowaniom
B. wyhamowanie
wyhamowania
N. wyhamowaniem
wyhamowaniami
Ms. wyhamowaniu
wyhamowaniach
W. wyhamowanie
wyhamowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyhamowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyhamowany
wyhamowany
wyhamowany
wyhamowane
wyhamowana
D. wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanej
C. wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanej
B. wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowany
wyhamowane
wyhamowaną
N. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowaną
Ms. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyhamowani
wyhamowani
wyhamowane
wyhamowane
D. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
C. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
B. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowane
N. wyhamowanymi
wyhamowanymi
wyhamowanymi
wyhamowanymi
Ms. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych

odpowiednik aspektowy: wyhamowywać

Składnia

bez ograniczeń + wyhamować +
(KOGO/CO)

2. rozwój

Definicja

znacznie zmniejszyć intensywność przebiegu albo przestać przebiegać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zhamować

Połączenia

  • wyhamować czyjś impet; rozwój tempo, spadek, wzrost czegoś
  • gwałtownie wyhamować

Cytaty

Najwyraźniej chcieli nas zdusić. Jednak szybko wyhamowaliśmy ich impet.

źródło: NKJP: Taniec Dudzica z przytupem, Dziennik Polski, 2005-10-15

Niewiele wskazuje na to, że szybki wzrost cen nieruchomości wyhamuje. Na rynku jest bardzo wysoki popyt i znikoma podaż [...].

źródło: NKJP: Będą plany zagospodarowania, będzie taniej, Dziennik Bałtycki, 2006-11-24

Jeszcze nie jest za późno, żeby ta negatywna tendencja została wyhamowana.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.09.1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyhamuję
wyhamujemy
2 os. wyhamujesz
wyhamujecie
3 os. wyhamuje
wyhamują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyhamowałem
+(e)m wyhamował
wyhamowałam
+(e)m wyhamowała
wyhamowałom
+(e)m wyhamowało
wyhamowaliśmy
+(e)śmy wyhamowali
wyhamowałyśmy
+(e)śmy wyhamowały
2 os. wyhamowałeś
+(e)ś wyhamował
wyhamowałaś
+(e)ś wyhamowała
wyhamowałoś
+(e)ś wyhamowało
wyhamowaliście
+(e)ście wyhamowali
wyhamowałyście
+(e)ście wyhamowały
3 os. wyhamował
wyhamowała
wyhamowało
wyhamowali
wyhamowały

bezosobnik: wyhamowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyhamujmy
2 os. wyhamuj
wyhamujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyhamowałbym
bym wyhamował
wyhamowałabym
bym wyhamowała
wyhamowałobym
bym wyhamowało
wyhamowalibyśmy
byśmy wyhamowali
wyhamowałybyśmy
byśmy wyhamowały
2 os. wyhamowałbyś
byś wyhamował
wyhamowałabyś
byś wyhamowała
wyhamowałobyś
byś wyhamowało
wyhamowalibyście
byście wyhamowali
wyhamowałybyście
byście wyhamowały
3 os. wyhamowałby
by wyhamował
wyhamowałaby
by wyhamowała
wyhamowałoby
by wyhamowało
wyhamowaliby
by wyhamowali
wyhamowałyby
by wyhamowały

bezosobnik: wyhamowano by

bezokolicznik: wyhamować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyhamowawszy

gerundium: wyhamowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyhamowanie
wyhamowania
D. wyhamowania
wyhamowań
C. wyhamowaniu
wyhamowaniom
B. wyhamowanie
wyhamowania
N. wyhamowaniem
wyhamowaniami
Ms. wyhamowaniu
wyhamowaniach
W. wyhamowanie
wyhamowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyhamowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyhamowany
wyhamowany
wyhamowany
wyhamowane
wyhamowana
D. wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanej
C. wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanej
B. wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowany
wyhamowane
wyhamowaną
N. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowaną
Ms. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyhamowani
wyhamowani
wyhamowane
wyhamowane
D. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
C. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
B. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowane
N. wyhamowanymi
wyhamowanymi
wyhamowanymi
wyhamowanymi
Ms. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych

odpowiednik aspektowy: wyhamowywać

Składnia

bez ograniczeń + wyhamować +
(CO)

3. kogoś

Definicja

wyraźnie zmniejszyć intensywność działań albo emocji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Ostatnio trochę wyhamował, ale był okres, kiedy nie przepuszczał żadnej okazji, czy chodziło o premierę filmową, otwarcie restauracji czy letniego ogródka. Wraz z żoną starał się być wszędzie [...].

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Towarzystwo spółka akcyjna, Polityka, 2003-04-12

Jakiś Rosjanin zażądał, żeby Joseph Kopka posłał dzieci do polskiej szkoły. [...] Ruski aż się wściekł, wyhamował, jak zobaczył tatową siekierę.

źródło: NKJP: Agata Jop: Wszyscy mamy blizny, 2006

[...] te możliwości zaczepienia się w nowej sytuacji nie wyhamują jego pasji do rozszyfrowania nowej rzeczywistości.

źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Porachunki z XX wiekiem. Szkice i rozprawy literackie, 2006

Ale Aga nieugięta. Nie może się uspokoić, nie może wyhamować.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski, Dziennik ciężarowca, 2007

[...] rzucił się w wir pracy. Wyhamowała go dopiero choroba, czyrak, który o mało nie doprowadził do amputacji nogi.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyhamuję
wyhamujemy
2 os. wyhamujesz
wyhamujecie
3 os. wyhamuje
wyhamują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyhamowałem
+(e)m wyhamował
wyhamowałam
+(e)m wyhamowała
wyhamowałom
+(e)m wyhamowało
wyhamowaliśmy
+(e)śmy wyhamowali
wyhamowałyśmy
+(e)śmy wyhamowały
2 os. wyhamowałeś
+(e)ś wyhamował
wyhamowałaś
+(e)ś wyhamowała
wyhamowałoś
+(e)ś wyhamowało
wyhamowaliście
+(e)ście wyhamowali
wyhamowałyście
+(e)ście wyhamowały
3 os. wyhamował
wyhamowała
wyhamowało
wyhamowali
wyhamowały

bezosobnik: wyhamowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyhamujmy
2 os. wyhamuj
wyhamujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyhamowałbym
bym wyhamował
wyhamowałabym
bym wyhamowała
wyhamowałobym
bym wyhamowało
wyhamowalibyśmy
byśmy wyhamowali
wyhamowałybyśmy
byśmy wyhamowały
2 os. wyhamowałbyś
byś wyhamował
wyhamowałabyś
byś wyhamowała
wyhamowałobyś
byś wyhamowało
wyhamowalibyście
byście wyhamowali
wyhamowałybyście
byście wyhamowały
3 os. wyhamowałby
by wyhamował
wyhamowałaby
by wyhamowała
wyhamowałoby
by wyhamowało
wyhamowaliby
by wyhamowali
wyhamowałyby
by wyhamowały

bezosobnik: wyhamowano by

bezokolicznik: wyhamować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyhamowawszy

gerundium: wyhamowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyhamowanie
wyhamowania
D. wyhamowania
wyhamowań
C. wyhamowaniu
wyhamowaniom
B. wyhamowanie
wyhamowania
N. wyhamowaniem
wyhamowaniami
Ms. wyhamowaniu
wyhamowaniach
W. wyhamowanie
wyhamowania

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyhamowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyhamowany
wyhamowany
wyhamowany
wyhamowane
wyhamowana
D. wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowanej
C. wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanemu
wyhamowanej
B. wyhamowanego
wyhamowanego
wyhamowany
wyhamowane
wyhamowaną
N. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowaną
Ms. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyhamowani
wyhamowani
wyhamowane
wyhamowane
D. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
C. wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
wyhamowanym
B. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowane
N. wyhamowanymi
wyhamowanymi
wyhamowanymi
wyhamowanymi
Ms. wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych
wyhamowanych

odpowiednik aspektowy: wyhamowywać

Składnia

bez ograniczeń + wyhamować +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 18.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json