Chronologizacja
Pochodzenie
Od: hamować
1. samochód
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zhamować |
Połączenia
- kierowca, radiowóz, samochód, tir wyhamował; ciężarówka wyhamowała
- wyhamować z trudem
- (nie) wyhamować w porę
Cytaty
|
Na szczęście kierowca nie jechał szybko i w porę wyhamował. źródło: NKJP: Wprost pod samochód, Dziennik Polski, 2006-08-14 |
|
|
[...] wykonał jeden, jedyny nieostrożny krok. Runął w dół! Towarzysz, kompletnie zaskoczony, nie zdołał wyhamować liną jego lotu. Szarpnięcie! Lina i haki nie wytrzymały. Wisiał teraz na linie w powietrzu i gorączkowo myślał, jak się ratować. źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach. Wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979 |
|
|
Przez miliardy lat siły przypływowe wyhamowały ruch wirowy Księżyca tak dalece, że jego obrót wokół osi zsynchronizował się z obiegiem po orbicie. źródło: NKJP: Michał Różyczka, Głowa do góry, Wiedza i Życie, 2001 |
|
|
Przebiegłem ze trzy kroki, wyhamowałem, wbijając piętę w piach, odbiłem się, pognałem w lewo. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005 |
|
|
[…] statek […] wyhamuje do właściwej prędkości, która - dzięki silnikom stabilizacyjnym - pozwoli mu utrzymać się na orbicie aż do końca 2010 r. źródło: NKJP: Piotr Majewski: Mars na oku, Polityka, 2005 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyhamuję |
wyhamujemy |
|||
| 2 os. |
wyhamujesz |
wyhamujecie |
|||
| 3 os. |
wyhamuje |
wyhamują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyhamowałem +(e)m wyhamował |
wyhamowałam +(e)m wyhamowała |
wyhamowałom +(e)m wyhamowało |
wyhamowaliśmy +(e)śmy wyhamowali |
wyhamowałyśmy +(e)śmy wyhamowały |
| 2 os. |
wyhamowałeś +(e)ś wyhamował |
wyhamowałaś +(e)ś wyhamowała |
wyhamowałoś +(e)ś wyhamowało |
wyhamowaliście +(e)ście wyhamowali |
wyhamowałyście +(e)ście wyhamowały |
| 3 os. |
wyhamował |
wyhamowała |
wyhamowało |
wyhamowali |
wyhamowały |
bezosobnik: wyhamowano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyhamujmy |
|
| 2 os. |
wyhamuj |
wyhamujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyhamowałbym bym wyhamował |
wyhamowałabym bym wyhamowała |
wyhamowałobym bym wyhamowało |
wyhamowalibyśmy byśmy wyhamowali |
wyhamowałybyśmy byśmy wyhamowały |
| 2 os. |
wyhamowałbyś byś wyhamował |
wyhamowałabyś byś wyhamowała |
wyhamowałobyś byś wyhamowało |
wyhamowalibyście byście wyhamowali |
wyhamowałybyście byście wyhamowały |
| 3 os. |
wyhamowałby by wyhamował |
wyhamowałaby by wyhamowała |
wyhamowałoby by wyhamowało |
wyhamowaliby by wyhamowali |
wyhamowałyby by wyhamowały |
bezosobnik: wyhamowano by
bezokolicznik: wyhamować
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyhamowawszy
gerundium: wyhamowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyhamowanie |
wyhamowania |
| D. | wyhamowania |
wyhamowań |
| C. | wyhamowaniu |
wyhamowaniom |
| B. | wyhamowanie |
wyhamowania |
| N. | wyhamowaniem |
wyhamowaniami |
| Ms. | wyhamowaniu |
wyhamowaniach |
| W. | wyhamowanie |
wyhamowania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyhamowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyhamowany |
wyhamowany |
wyhamowany |
wyhamowane |
wyhamowana |
| D. | wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanej |
| C. | wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanej |
| B. | wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowany |
wyhamowane |
wyhamowaną |
| N. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowaną |
| Ms. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyhamowani |
wyhamowani |
wyhamowane |
wyhamowane |
| D. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
| C. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
| B. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowane |
| N. | wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
| Ms. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
odpowiednik aspektowy: wyhamowywać
Składnia
|
+ | wyhamować | + |
(KOGO/CO)
|
2. rozwój
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | zhamować |
Połączenia
- wyhamować czyjś impet; rozwój tempo, spadek, wzrost czegoś
- gwałtownie wyhamować
Cytaty
|
Najwyraźniej chcieli nas zdusić. Jednak szybko wyhamowaliśmy ich impet. źródło: NKJP: Taniec Dudzica z przytupem, Dziennik Polski, 2005-10-15 |
|
|
Niewiele wskazuje na to, że szybki wzrost cen nieruchomości wyhamuje. Na rynku jest bardzo wysoki popyt i znikoma podaż [...]. źródło: NKJP: Będą plany zagospodarowania, będzie taniej, Dziennik Bałtycki, 2006-11-24 |
|
|
Jeszcze nie jest za późno, żeby ta negatywna tendencja została wyhamowana. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.09.1998 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyhamuję |
wyhamujemy |
|||
| 2 os. |
wyhamujesz |
wyhamujecie |
|||
| 3 os. |
wyhamuje |
wyhamują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyhamowałem +(e)m wyhamował |
wyhamowałam +(e)m wyhamowała |
wyhamowałom +(e)m wyhamowało |
wyhamowaliśmy +(e)śmy wyhamowali |
wyhamowałyśmy +(e)śmy wyhamowały |
| 2 os. |
wyhamowałeś +(e)ś wyhamował |
wyhamowałaś +(e)ś wyhamowała |
wyhamowałoś +(e)ś wyhamowało |
wyhamowaliście +(e)ście wyhamowali |
wyhamowałyście +(e)ście wyhamowały |
| 3 os. |
wyhamował |
wyhamowała |
wyhamowało |
wyhamowali |
wyhamowały |
bezosobnik: wyhamowano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyhamujmy |
|
| 2 os. |
wyhamuj |
wyhamujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyhamowałbym bym wyhamował |
wyhamowałabym bym wyhamowała |
wyhamowałobym bym wyhamowało |
wyhamowalibyśmy byśmy wyhamowali |
wyhamowałybyśmy byśmy wyhamowały |
| 2 os. |
wyhamowałbyś byś wyhamował |
wyhamowałabyś byś wyhamowała |
wyhamowałobyś byś wyhamowało |
wyhamowalibyście byście wyhamowali |
wyhamowałybyście byście wyhamowały |
| 3 os. |
wyhamowałby by wyhamował |
wyhamowałaby by wyhamowała |
wyhamowałoby by wyhamowało |
wyhamowaliby by wyhamowali |
wyhamowałyby by wyhamowały |
bezosobnik: wyhamowano by
bezokolicznik: wyhamować
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyhamowawszy
gerundium: wyhamowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyhamowanie |
wyhamowania |
| D. | wyhamowania |
wyhamowań |
| C. | wyhamowaniu |
wyhamowaniom |
| B. | wyhamowanie |
wyhamowania |
| N. | wyhamowaniem |
wyhamowaniami |
| Ms. | wyhamowaniu |
wyhamowaniach |
| W. | wyhamowanie |
wyhamowania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyhamowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyhamowany |
wyhamowany |
wyhamowany |
wyhamowane |
wyhamowana |
| D. | wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanej |
| C. | wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanej |
| B. | wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowany |
wyhamowane |
wyhamowaną |
| N. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowaną |
| Ms. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyhamowani |
wyhamowani |
wyhamowane |
wyhamowane |
| D. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
| C. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
| B. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowane |
| N. | wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
| Ms. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
odpowiednik aspektowy: wyhamowywać
Składnia
|
+ | wyhamować | + |
(CO)
|
3. kogoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Ostatnio trochę wyhamował, ale był okres, kiedy nie przepuszczał żadnej okazji, czy chodziło o premierę filmową, otwarcie restauracji czy letniego ogródka. Wraz z żoną starał się być wszędzie [...]. źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Towarzystwo spółka akcyjna, Polityka, 2003-04-12 |
|
|
Jakiś Rosjanin zażądał, żeby Joseph Kopka posłał dzieci do polskiej szkoły. [...] Ruski aż się wściekł, wyhamował, jak zobaczył tatową siekierę. źródło: NKJP: Agata Jop: Wszyscy mamy blizny, 2006 |
|
|
[...] te możliwości zaczepienia się w nowej sytuacji nie wyhamują jego pasji do rozszyfrowania nowej rzeczywistości. źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Porachunki z XX wiekiem. Szkice i rozprawy literackie, 2006 |
|
|
Ale Aga nieugięta. Nie może się uspokoić, nie może wyhamować. źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski, Dziennik ciężarowca, 2007 |
|
|
[...] rzucił się w wir pracy. Wyhamowała go dopiero choroba, czyrak, który o mało nie doprowadził do amputacji nogi. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyhamuję |
wyhamujemy |
|||
| 2 os. |
wyhamujesz |
wyhamujecie |
|||
| 3 os. |
wyhamuje |
wyhamują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyhamowałem +(e)m wyhamował |
wyhamowałam +(e)m wyhamowała |
wyhamowałom +(e)m wyhamowało |
wyhamowaliśmy +(e)śmy wyhamowali |
wyhamowałyśmy +(e)śmy wyhamowały |
| 2 os. |
wyhamowałeś +(e)ś wyhamował |
wyhamowałaś +(e)ś wyhamowała |
wyhamowałoś +(e)ś wyhamowało |
wyhamowaliście +(e)ście wyhamowali |
wyhamowałyście +(e)ście wyhamowały |
| 3 os. |
wyhamował |
wyhamowała |
wyhamowało |
wyhamowali |
wyhamowały |
bezosobnik: wyhamowano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyhamujmy |
|
| 2 os. |
wyhamuj |
wyhamujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyhamowałbym bym wyhamował |
wyhamowałabym bym wyhamowała |
wyhamowałobym bym wyhamowało |
wyhamowalibyśmy byśmy wyhamowali |
wyhamowałybyśmy byśmy wyhamowały |
| 2 os. |
wyhamowałbyś byś wyhamował |
wyhamowałabyś byś wyhamowała |
wyhamowałobyś byś wyhamowało |
wyhamowalibyście byście wyhamowali |
wyhamowałybyście byście wyhamowały |
| 3 os. |
wyhamowałby by wyhamował |
wyhamowałaby by wyhamowała |
wyhamowałoby by wyhamowało |
wyhamowaliby by wyhamowali |
wyhamowałyby by wyhamowały |
bezosobnik: wyhamowano by
bezokolicznik: wyhamować
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyhamowawszy
gerundium: wyhamowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyhamowanie |
wyhamowania |
| D. | wyhamowania |
wyhamowań |
| C. | wyhamowaniu |
wyhamowaniom |
| B. | wyhamowanie |
wyhamowania |
| N. | wyhamowaniem |
wyhamowaniami |
| Ms. | wyhamowaniu |
wyhamowaniach |
| W. | wyhamowanie |
wyhamowania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyhamowany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyhamowany |
wyhamowany |
wyhamowany |
wyhamowane |
wyhamowana |
| D. | wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowanej |
| C. | wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanemu |
wyhamowanej |
| B. | wyhamowanego |
wyhamowanego |
wyhamowany |
wyhamowane |
wyhamowaną |
| N. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowaną |
| Ms. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyhamowani |
wyhamowani |
wyhamowane |
wyhamowane |
| D. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
| C. | wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
wyhamowanym |
| B. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowane |
| N. | wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
wyhamowanymi |
| Ms. | wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
wyhamowanych |
odpowiednik aspektowy: wyhamowywać
Składnia
|
+ | wyhamować | + |
KOGO/CO
|