UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pomścić

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. mścić

Definicja

książk. 
zrobić coś złego jakiejś osobie w odwecie za wyrządzone przez nią zło i w przekonaniu, że w ten sposób wymierza się sprawiedliwość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zemścić

Połączenia

  • pomścić brata, ojca; klęskę, krzywdę, śmierć, zniewagę
  • mieć szansę pomścić
  • obowiązek pomszczenia braci, krewnych..., pragnący pomścić kogoś lub coś

Cytaty

Zamachowiec oświadczył prokuratorowi: „Musiałem pomścić śmierć brata, bo bardzo go kochałem”.

źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Ciemne sprawy międzywojnia, 2002

Gdy ktoś został zabity, jego najbliższa rodzina nie mogła spocząć, dopóki śmierci krewnego nie pomściła śmiercią zabójcy. Odwieczne prawo wendety, krew za krew, było zasadą postępowania, kodeksem regulującym stosunki wśród tych Indian.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Nie ma sędziego, który was ukarze, i kata, który mnie pomści. Sami będziecie dla siebie sądem i sami dla siebie katem.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Bizancjum przygarnęło kilkanaście tysięcy uciekinierów, a ci odwdzięczyli się męstwem w walkach z Turkami. Wygnańcy długo czekali na możliwość pomszczenia klęski i utraty ojczyzny.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy. Rycerze Chrystusa, 2007 , 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pomszczę
pomścimy
2 os. pomścisz
pomścicie
3 os. pomści
pomszczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pomściłem
+(e)m pomścił
pomściłam
+(e)m pomściła
pomściłom
+(e)m pomściło
pomściliśmy
+(e)śmy pomścili
pomściłyśmy
+(e)śmy pomściły
2 os. pomściłeś
+(e)ś pomścił
pomściłaś
+(e)ś pomściła
pomściłoś
+(e)ś pomściło
pomściliście
+(e)ście pomścili
pomściłyście
+(e)ście pomściły
3 os. pomścił
pomściła
pomściło
pomścili
pomściły

bezosobnik: pomszczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pomścijmy
2 os. pomścij
pomścijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pomściłbym
bym pomścił
pomściłabym
bym pomściła
pomściłobym
bym pomściło
pomścilibyśmy
byśmy pomścili
pomściłybyśmy
byśmy pomściły
2 os. pomściłbyś
byś pomścił
pomściłabyś
byś pomściła
pomściłobyś
byś pomściło
pomścilibyście
byście pomścili
pomściłybyście
byście pomściły
3 os. pomściłby
by pomścił
pomściłaby
by pomściła
pomściłoby
by pomściło
pomściliby
by pomścili
pomściłyby
by pomściły

bezosobnik: pomszczono by

bezokolicznik: pomścić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pomściwszy

gerundium: pomszczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pomszczenie
pomszczenia
D. pomszczenia
pomszczeń
C. pomszczeniu
pomszczeniom
B. pomszczenie
pomszczenia
N. pomszczeniem
pomszczeniami
Ms. pomszczeniu
pomszczeniach
W. pomszczenie
pomszczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: pomszczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pomszczony
pomszczony
pomszczony
pomszczone
pomszczona
D. pomszczonego
pomszczonego
pomszczonego
pomszczonego
pomszczonej
C. pomszczonemu
pomszczonemu
pomszczonemu
pomszczonemu
pomszczonej
B. pomszczonego
pomszczonego
pomszczony
pomszczone
pomszczoną
N. pomszczonym
pomszczonym
pomszczonym
pomszczonym
pomszczoną
Ms. pomszczonym
pomszczonym
pomszczonym
pomszczonym
pomszczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pomszczeni
pomszczeni
pomszczone
pomszczone
D. pomszczonych
pomszczonych
pomszczonych
pomszczonych
C. pomszczonym
pomszczonym
pomszczonym
pomszczonym
B. pomszczonych
pomszczonych
pomszczonych
pomszczone
N. pomszczonymi
pomszczonymi
pomszczonymi
pomszczonymi
Ms. pomszczonych
pomszczonych
pomszczonych
pomszczonych

odpowiednik aspektowy: mścić

Składnia

Rzosobowy + pomścić +
KOGO/CO
Data ostatniej modyfikacji: 23.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj