UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

metafizyka

Chronologizacja

SPXVI, SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. śred. metaphysica

z gr. metá ta physiká 'co następuje po fizyce'

Określenie greckie od dzieła Arystotelesa bez tytułu, które następowało po księgach zawierających jego "Fizykę"

1. nauka

Definicja

dział filozofii, którego przedmiotem jest istota, pochodzenie i struktura bytu

Wymowa

[metafizyka] lub pot. [metafizyka]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Połączenia

  • tradycyjna; europejska, zachodnia metafizyka
  • metafizyka Bergsona, Kanta
  • metafizyka i teologia; etyka i metafizyka, logika i metafizyka

Cytaty

Zajmując się poszczególnymi bytami, takimi jak Bóg, człowiek czy przedmioty, metafizyka europejska za oczywistość przyjęła fakt, że byty te są [...].

źródło: NKJP: Joanna Tokarska-Bakir: Czy legitymacja NSDAP kompromituje fenomenologię Heideggera?, Gazeta Wyborcza, 1994-05-18

Nishida odróżniał metafizykę jako dziedzinę filozofii od „myślenia metafizycznego” [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Kozyra: Filozofia zen, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. metafizyka
metafizyki
D. metafizyki
metafizyk
C. metafizyce
metafizykom
B. metafizykę
metafizyki
N. metafizyką
metafizykami
Ms. metafizyce
metafizykach
W. metafizyko
metafizyki

Inne uwagi

Zwykle lp

2. tajemnica

Definicja

to, co nie poddaje się racjonalnemu poznaniu

Wymowa

[metafizyka] lub pot. [metafizyka]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • czysta, tajemnicza metafizyka
  • metafizyka świata, życia
  • wrażliwy na metafizykę

Cytaty

Niemców zaczarowała metafizyka utworu, jego romantyzm.

źródło: NKJP: Damian Zelwach: Będzie się działo w kulturze..., Życie Podkarpackie, 2008-06-25

Tu zacierają się różnice między sceną a widownią, reżyserem a aktorami, biologią a duchowością, rzeczywistością materialną a metafizyką.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Instytucja i ludzie: Tygodnik Podhalański, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. metafizyka
metafizyki
D. metafizyki
metafizyk
C. metafizyce
metafizykom
B. metafizykę
metafizyki
N. metafizyką
metafizykami
Ms. metafizyce
metafizykach
W. metafizyko
metafizyki

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 26.10.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj