UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

powielać

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. wiele

1. broszurę

Definicja

wykonywać kopie czegoś w większej liczbie egzemplarzy, wykorzystując w tym celu urządzenia techniczne

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kopiować

Połączenia

  • drukarnia, urzędniczka powielała; studenci powielają
  • powielać blankiety druków, dokumenty, informacje, materiały, obrazy, pracę, publikację, zdjęcia
  • powielać na powielaczu, na kserokopiarce, na xero

Cytaty

Wielki wynalazek druku, dar Gutenberga dla ludzkości około 1450 roku, sprawił, że książkę można było powielać w większej ilości egzemplarzy, ale nie tak wielkiej, byśmy mogli przestać o nią się troszczyć: czyhają na nią pożary, wojny: płonie jak róża, kiedy płoną lasy.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych: eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993

Nieuczciwa urzędniczka powielała na kolorowej kserokopiarce blankiety druków ścisłego zarachowania, na których później kwitowała pobierane ze sklepów pieniądze za sprzedane karty parkingowe.

źródło: NKJP: Piela Romuald: Burmistrz surowo karze, Gazeta Wrocławska, 2002-06-19

Studenci powielają otrzymane materiały, które przygotowała dla nich profesura.

źródło: NKJP: Rozpoczęli zajęcia, Super Nowości, 1998

Pośród przybyłych gości spotkaliśmy także Krystynę Knopp, która w latach 80. razem z mężem i dziećmi przepisywała i powielała strony gazety.

źródło: NKJP: Opracował Krzysztof Dulny: Współtwórcy podziemnej „Gazety Tczewskiej” po 25 latach, Gazeta Tczewska, 2008-01-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powielam
powielamy
2 os. powielasz
powielacie
3 os. powiela
powielają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powielałem
+(e)m powielał
powielałam
+(e)m powielała
powielałom
+(e)m powielało
powielaliśmy
+(e)śmy powielali
powielałyśmy
+(e)śmy powielały
2 os. powielałeś
+(e)ś powielał
powielałaś
+(e)ś powielała
powielałoś
+(e)ś powielało
powielaliście
+(e)ście powielali
powielałyście
+(e)ście powielały
3 os. powielał
powielała
powielało
powielali
powielały

bezosobnik: powielano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę powielał
będę powielać
będę powielała
będę powielać
będę powielało
będę powielać
będziemy powielali
będziemy powielać
będziemy powielały
będziemy powielać
2 os. będziesz powielał
będziesz powielać
będziesz powielała
będziesz powielać
będziesz powielało
będziesz powielać
będziecie powielali
będziecie powielać
będziecie powielały
będziecie powielać
3 os. będzie powielał
będzie powielać
będzie powielała
będzie powielać
będzie powielało
będzie powielać
będą powielali
będą powielać
będą powielały
będą powielać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powielajmy
2 os. powielaj
powielajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powielałbym
bym powielał
powielałabym
bym powielała
powielałobym
bym powielało
powielalibyśmy
byśmy powielali
powielałybyśmy
byśmy powielały
2 os. powielałbyś
byś powielał
powielałabyś
byś powielała
powielałobyś
byś powielało
powielalibyście
byście powielali
powielałybyście
byście powielały
3 os. powielałby
by powielał
powielałaby
by powielała
powielałoby
by powielało
powielaliby
by powielali
powielałyby
by powielały

bezosobnik: powielano by

bezokolicznik: powielać

imiesłów przysłówkowy współczesny: powielając

gerundium: powielanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powielanie
powielania
D. powielania
powielań
C. powielaniu
powielaniom
B. powielanie
powielania
N. powielaniem
powielaniami
Ms. powielaniu
powielaniach
W. powielanie
powielania

imiesłów przymiotnikowy czynny: powielający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powielający
powielający
powielający
powielające
powielająca
D. powielającego
powielającego
powielającego
powielającego
powielającej
C. powielającemu
powielającemu
powielającemu
powielającemu
powielającej
B. powielającego
powielającego
powielający
powielające
powielającą
N. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
powielającą
Ms. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
powielającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powielający
powielający
powielające
powielające
D. powielających
powielających
powielających
powielających
C. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
B. powielających
powielających
powielających
powielające
N. powielającymi
powielającymi
powielającymi
powielającymi
Ms. powielających
powielających
powielających
powielających

imiesłów przymiotnikowy bierny: powielany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powielany
powielany
powielany
powielane
powielana
D. powielanego
powielanego
powielanego
powielanego
powielanej
C. powielanemu
powielanemu
powielanemu
powielanemu
powielanej
B. powielanego
powielanego
powielany
powielane
powielaną
N. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
powielaną
Ms. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
powielanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powielani
powielani
powielane
powielane
D. powielanych
powielanych
powielanych
powielanych
C. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
B. powielanych
powielanych
powielanych
powielane
N. powielanymi
powielanymi
powielanymi
powielanymi
Ms. powielanych
powielanych
powielanych
powielanych

odpowiednik aspektowy: powielić

Składnia

Rz osobowy + powielać +
CO

2. los

Definicja

naśladując świadomie lub podświadomie czyjś styl życia, powtarzać czyjeś życiowe wybory, zachowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  powtarzać

Połączenia

  • powielać czyjś los, metodę, model wychowawczy; czyjeś błędy, modele, schematy, wzorce zachowań

Cytaty

Bogna przysięgła sobie, że nie będzie powielać losu matki.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Gdyby zamilkły kobiety, 2005

Wzbogacone środowiska mieszczańskie podglądały arystokratów, próbując naśladować ich wielkopański styl życia. W czołowych krajach Zachodu także proletariusze miejscy zaczęli powielać wzorce zachowań i sposób ubierania się warstw mieszczańskich.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX źródło, 2008

Nie musimy powielać zachowań naszych matek i babć, cierpiąc jak one.

źródło: NKJP: Anna Melchior: Matki nie noszą kostiumów. Jak uczynić macierzyństwo pasją?, 2009

Młodzież niedojrzała emocjonalnie często powiela wzory postępowania określonych bohaterów.

źródło: NKJP: Ewa Sowa: Patologie społeczne młodzieży, Wychowawca, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powielam
powielamy
2 os. powielasz
powielacie
3 os. powiela
powielają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powielałem
+(e)m powielał
powielałam
+(e)m powielała
powielałom
+(e)m powielało
powielaliśmy
+(e)śmy powielali
powielałyśmy
+(e)śmy powielały
2 os. powielałeś
+(e)ś powielał
powielałaś
+(e)ś powielała
powielałoś
+(e)ś powielało
powielaliście
+(e)ście powielali
powielałyście
+(e)ście powielały
3 os. powielał
powielała
powielało
powielali
powielały

bezosobnik: powielano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę powielał
będę powielać
będę powielała
będę powielać
będę powielało
będę powielać
będziemy powielali
będziemy powielać
będziemy powielały
będziemy powielać
2 os. będziesz powielał
będziesz powielać
będziesz powielała
będziesz powielać
będziesz powielało
będziesz powielać
będziecie powielali
będziecie powielać
będziecie powielały
będziecie powielać
3 os. będzie powielał
będzie powielać
będzie powielała
będzie powielać
będzie powielało
będzie powielać
będą powielali
będą powielać
będą powielały
będą powielać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powielajmy
2 os. powielaj
powielajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powielałbym
bym powielał
powielałabym
bym powielała
powielałobym
bym powielało
powielalibyśmy
byśmy powielali
powielałybyśmy
byśmy powielały
2 os. powielałbyś
byś powielał
powielałabyś
byś powielała
powielałobyś
byś powielało
powielalibyście
byście powielali
powielałybyście
byście powielały
3 os. powielałby
by powielał
powielałaby
by powielała
powielałoby
by powielało
powielaliby
by powielali
powielałyby
by powielały

bezosobnik: powielano by

bezokolicznik: powielać

imiesłów przysłówkowy współczesny: powielając

gerundium: powielanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powielanie
powielania
D. powielania
powielań
C. powielaniu
powielaniom
B. powielanie
powielania
N. powielaniem
powielaniami
Ms. powielaniu
powielaniach
W. powielanie
powielania

imiesłów przymiotnikowy czynny: powielający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powielający
powielający
powielający
powielające
powielająca
D. powielającego
powielającego
powielającego
powielającego
powielającej
C. powielającemu
powielającemu
powielającemu
powielającemu
powielającej
B. powielającego
powielającego
powielający
powielające
powielającą
N. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
powielającą
Ms. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
powielającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powielający
powielający
powielające
powielające
D. powielających
powielających
powielających
powielających
C. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
B. powielających
powielających
powielających
powielające
N. powielającymi
powielającymi
powielającymi
powielającymi
Ms. powielających
powielających
powielających
powielających

imiesłów przymiotnikowy bierny: powielany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powielany
powielany
powielany
powielane
powielana
D. powielanego
powielanego
powielanego
powielanego
powielanej
C. powielanemu
powielanemu
powielanemu
powielanemu
powielanej
B. powielanego
powielanego
powielany
powielane
powielaną
N. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
powielaną
Ms. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
powielanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powielani
powielani
powielane
powielane
D. powielanych
powielanych
powielanych
powielanych
C. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
B. powielanych
powielanych
powielanych
powielane
N. powielanymi
powielanymi
powielanymi
powielanymi
Ms. powielanych
powielanych
powielanych
powielanych

odpowiednik aspektowy: powielić

Składnia

Rz osobowy + powielać +
CO

3. być powtórzeniem

Definicja

być zwykle negatywnie ocenianym powtórzeniem czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • coś powiela czyjś scenariusz; (gotowe) interpretacje, koncepcje, pomysły, stereotypy kulturowe...; jest powielaniem (znanych) prawd, rozwiązań, tematyki...

Cytaty

Hod [...] i jego koledzy z amerykańskiego Cornell University w Ithaca stworzyli robota zdolnego powielać siebie w nieskończoność z wykorzystaniem gotowych modułów.

źródło: NKJP: Anna Piotrowska: Rewolucja w mrowisku, Ozon, 2005

Nowa umowa nie powinna powielać błędów traktatu lokarneńskiego rozróżniając bezpieczeństwo wschodnie i zachodnie, a mając z Niemcami umowę o wyrzeczeniu się siły, Polska chce, by jej sojusz z Francją opierał się na równych prawach i obowiązkach stron.

źródło: NKJP: Waldemar Michowicz: Historia dyplomacji polskiej, 1995

W „Bunty i Babli” wszystko ma znamiona nowości – dynamika opowieści, pełne zachodniego rozmachu sekwencje muzyczne i łamanie tabu obyczajowego – ale jednocześnie film powiela schematy: kolejne oszustwa pary sympatycznych bohaterów jak żywo przypominają wcześniej już opowiedziane w kinie historie i nijak nie mają szansy zaskoczyć.

źródło: NKJP: Ewa Drab, Być kimś! , Esensja, 2007-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powielam
powielamy
2 os. powielasz
powielacie
3 os. powiela
powielają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powielałem
+(e)m powielał
powielałam
+(e)m powielała
powielałom
+(e)m powielało
powielaliśmy
+(e)śmy powielali
powielałyśmy
+(e)śmy powielały
2 os. powielałeś
+(e)ś powielał
powielałaś
+(e)ś powielała
powielałoś
+(e)ś powielało
powielaliście
+(e)ście powielali
powielałyście
+(e)ście powielały
3 os. powielał
powielała
powielało
powielali
powielały

bezosobnik: powielano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę powielał
będę powielać
będę powielała
będę powielać
będę powielało
będę powielać
będziemy powielali
będziemy powielać
będziemy powielały
będziemy powielać
2 os. będziesz powielał
będziesz powielać
będziesz powielała
będziesz powielać
będziesz powielało
będziesz powielać
będziecie powielali
będziecie powielać
będziecie powielały
będziecie powielać
3 os. będzie powielał
będzie powielać
będzie powielała
będzie powielać
będzie powielało
będzie powielać
będą powielali
będą powielać
będą powielały
będą powielać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. powielajmy
2 os. powielaj
powielajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. powielałbym
bym powielał
powielałabym
bym powielała
powielałobym
bym powielało
powielalibyśmy
byśmy powielali
powielałybyśmy
byśmy powielały
2 os. powielałbyś
byś powielał
powielałabyś
byś powielała
powielałobyś
byś powielało
powielalibyście
byście powielali
powielałybyście
byście powielały
3 os. powielałby
by powielał
powielałaby
by powielała
powielałoby
by powielało
powielaliby
by powielali
powielałyby
by powielały

bezosobnik: powielano by

bezokolicznik: powielać

imiesłów przysłówkowy współczesny: powielając

gerundium: powielanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. powielanie
powielania
D. powielania
powielań
C. powielaniu
powielaniom
B. powielanie
powielania
N. powielaniem
powielaniami
Ms. powielaniu
powielaniach
W. powielanie
powielania

imiesłów przymiotnikowy czynny: powielający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powielający
powielający
powielający
powielające
powielająca
D. powielającego
powielającego
powielającego
powielającego
powielającej
C. powielającemu
powielającemu
powielającemu
powielającemu
powielającej
B. powielającego
powielającego
powielający
powielające
powielającą
N. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
powielającą
Ms. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
powielającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powielający
powielający
powielające
powielające
D. powielających
powielających
powielających
powielających
C. powielającym
powielającym
powielającym
powielającym
B. powielających
powielających
powielających
powielające
N. powielającymi
powielającymi
powielającymi
powielającymi
Ms. powielających
powielających
powielających
powielających

imiesłów przymiotnikowy bierny: powielany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powielany
powielany
powielany
powielane
powielana
D. powielanego
powielanego
powielanego
powielanego
powielanej
C. powielanemu
powielanemu
powielanemu
powielanemu
powielanej
B. powielanego
powielanego
powielany
powielane
powielaną
N. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
powielaną
Ms. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
powielanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powielani
powielani
powielane
powielane
D. powielanych
powielanych
powielanych
powielanych
C. powielanym
powielanym
powielanym
powielanym
B. powielanych
powielanych
powielanych
powielane
N. powielanymi
powielanymi
powielanymi
powielanymi
Ms. powielanych
powielanych
powielanych
powielanych

odpowiednik aspektowy: powielić

Składnia

Rz nieżywotny + powielać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json