UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

twardo

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. twardy

1. ubity

Definicja

tak, że nie ulega odkształceniu przy nacisku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

antonimy:

miękko

Połączenia

twardo ubity, udeptany

Cytaty

Promień rozglądał się po wnętrzu chaty. Była mroczna i duszna. [...] Podłogę stanowiła warstwa twardo ubitej gliny gdzieniegdzie przykrytej trzcinowymi matami.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód. Kroniki Drugiego Kręgu. Księga III, 2003

Santana odłożył cygaro, odszukał na półce biblioteczki cienką, twardo oprawioną książkę, wetkniętą między astrolabium a klepsydrę, i przekartkował ją.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2005

[...] wszystko go denerwuje. Skarży się, że twardo, że ciągnie od podłogi.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	twardo
stopień wyższy	twardziej

2. negocjować

Definicja

w sposób stanowczy i surowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

twardo negocjować, obstawać przy swoim; domagać się, powiedzieć, odrzec, oznajmić, żądać

Cytaty

	- Tego ci robić nie wolno - powiedział twardo Pawełek. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990
	Kiler podnosi głowę i twardo patrzy Rybie w oczy. źródło: NKJP: Juliusz Machulski, Piotr Wereśniak, Ryszard Zatorski: Kiler, 1998
	Był bałagan, który wynikł z tej sytuacji. Ale twardo staliśmy na stanowisku, że jak wszyscy, to wszyscy. źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, 2005
	Ale większość podróżnych - a wśród niej i szwedzki pułkownik - twardo broniła poglądu, że był to ryk autentycznego lwa. źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962
	– Tak bez przyczyny to się stać nie mogło – głos Jadwigi Wiśniewskiej brzmiał niżej i twardziej niż przed pięcioma dniami, zresztą niż kiedykolwiek. źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	twardo
stopień wyższy	twardziej

Składnia

twardo

3. walczyć

Definicja

w sposób, który wymaga hartu i wyrzeczeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

twardo bronić, walczyć

Cytaty

Byli to bogobojni, przeważnie długowieczni Niemcy, którzy po dziesiątkach lat krzątaniny i wytrwałego dorabiania się kładli się tutaj z godnością, spokojni o trwałość swoich solidnych kamieniczek, kościołów i grobów oraz przyszłość dzieci i wnuków, dla których tak twardo i cierpliwie całe życie pracowali.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Będziemy twardo walczyli o korzystny rezultat - mówił wroniecki szkoleniowiec.

źródło: NKJP: LIC: Najlepsi w Holandii?, Gazeta Poznańska, 2004-11-24

Aby jednak wygrać z Gwardią, muszą lepiej niż w pierwszej rundzie zagrać skrzydłowi i obrotowi, a cała drużyna zdecydowanie twardziej i konsekwentniej w obronie – dodał trener Unii.

źródło: NKJP: Roman Kieroński: Z Zauchą i Pawlusiem, Gazeta Krakowka, 2007-02-10

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	twardo
stopień wyższy	twardziej

Składnia

twardo

4. wymawiać

Definicja

nie zmiękczając spółgłosek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:

miękko

Połączenia

twardo wymawiać

Cytaty

Przypuszczalnie jeden z moich przodków miał maniery i mówił z patosem jak biskup, dlatego dostał taki przydomek. Niemcy to [...] wymawiali twardo „Byskup”.

źródło: NKJP: Kołyska Kopernika, Gazeta Miejska, 2000, nr 11

Józef Karol, którego pamiętają starsi mieszkańcy ulicy, zawsze uchodził za spolszczonego Niemca. Do końca życia po polsku mówił twardo i gardłowo, z lekkim obcym akcentem.

źródło: NKJP: Arcyksiążęca tajemnica Józefa Karola G., Dziennik Polski, 2001-03-31

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy	twardo
stopień wyższy	twardziej

Składnia

twardo

Frazeologizmy

jajko na twardo
jajo na twardo
ktoś twardo stąpa po ziemi
ktoś twardo chodzi po ziemi
ktoś stoi twardo na ziemi
ktoś twardo stąpa po ziemi
ktoś twardo chodzi po ziemi
ktoś stoi twardo na ziemi

Data ostatniej modyfikacji: 26.11.2025