Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | koszmar |
koszmary |
|
| D. | koszmaru |
koszmarów |
|
| C. | koszmarowi |
koszmarom |
|
| B. | koszmar |
koszmary |
|
| N. | koszmarem |
koszmarami |
|
| Ms. | koszmarze |
koszmarach |
|
| W. | koszmarze |
koszmary |
Pochodzenie
fr. cauchemar
1. nocny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność intelektualna człowieka ➔ wytwory działań intelektualnych człowieka
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | sen |
Połączenia
- długi, nocny, senny koszmar
- marzenia i koszmary, zmory i koszmary
- koszmary dręczą kogoś
- mieć, miewać, śnić koszmary
- otrząsnąć się z koszmaru
Cytaty
|
Obudziłem się z przykrego koszmaru: śniło mi się, że byłem już dorosły, a żona zdradzała mnie z sąsiadem, korespondując z nim za pomocą liścików umieszczanych w pożyczanych wzajemnie książkach. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002 |
|
|
Byłem niewyspany, ponieważ w nocy uspokajałem żonę, dręczoną przez koszmar senny. źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997 |
2. wojenny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające
Połączenia
- krwawy, straszny; obozowy, okupacyjny, wojenny koszmar
- koszmar hitleryzmu, okupacji, wojny; dzieciństwa, przeszłości; kierowców, mieszkańców
- ulga po koszmarze
- koszmar trwa
- przeżyć/przeżywać; wspominać koszmar
- przerodzić się, zmienić się w koszmar
- zapomnieć o koszmarze
Cytaty
|
Najtrudniejsza sytuacja dla małego dziecka to ta, kiedy [...] rodzice nagle zamieniają się w groźne potwory [...]. Niestety taki koszmar przydarza się dzieciom w rodzinach patologicznych. źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Sny – klucz, 2001 |
|
|
Przyjście komornika jest jednym z największych koszmarów mojego dzieciństwa. Nigdy nie zapomnę, jak naklejał karteczki na nasze meble. Że niby nie są już nasze, tylko państwowe, i nie wolno ich używać. źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996 |
|
|
[...] w lokalu powstała dyskoteka, której otwarcie zmieniło życie mieszkańców tej ulicy w koszmar. źródło: NKJP: Mirosław Wiśniewski: W paszczy Krokodyla, Kurier Powiatu Kwidzyńskiego, 1999-09-03 |
3. architektoniczny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające
Połączenia
- architektoniczny koszmar
Cytaty
|
Główną słabością Warszawy, w oczach jej mieszkańców, a być może także turystów, jest architektura. Nic do niczego nie pasuje, największe architektoniczne koszmary stoją w centrum, a na dodatek wszystko jest brudne i zaniedbane [...]. źródło: NKJP: Warszawa - najbrzydsze miasto Europy, Gazeta.pl, 2009-05-28 |
|
|
[...] pięknej linii brzegu nie psuje ani jeden betonowy koszmar, jakie można znaleźć na innych wyspach Tajlandii. źródło: NKJP: Sylwester na gorąco, Dziennik Polski, 2000-12-19 |