Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł
Pochodzenie
Zob. stawać
1. z czegoś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- skądś wystaje głowa; kawałek czegoś, komin; skądś wystają bose stopy, brudne paluchy, chude nogi, ramiona; czubki, dłonie, druty, kable, kosmyki, rury
- wystawać nad powierzchnię, nad wodę
- wystawać ponad dach, ponad powierzchnię, ponad wodę
- wystawać spod koca, spod kołdry, spod koszuli, spod łóżka, spod marynarki, spod płaszcza, spod spodni, spod spódnicy, spod śniegu, spod ziemi
- wystawać z butów, z kieszeni, z przykrótkich nogawek, z rękawa, z torby, z wody, z ziemi, ze ściany
- coś ledwie, lekko, wysoko, zanadto; niebezpiecznie wystaje skądś
- wystający brzuch, głaz, nos, okap, podbródek; wystająca belka, grdyka, skała, szczęka; wystające elementy, gałęzie, gwoździe, kamienie, kępy, konary, końce, korzenie, kości, krawędzie, łopatki, mankiety, obojczyki, policzki, pręty, przewody, studzienki, zęby, żebra; nogi wystające spod czegoś
Cytaty
|
Spod prześcieradła wystają tylko jego gołe pięty. źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 2, 1996 |
|
|
Szałas drwali, porzucony po jesiennych wyrębach, ledwie wystawał z zaspy. źródło: NKJP: Paweł Huelle: Opowiadania na czas przeprowadzki, 2007 |
|
|
[...] przypadek chciał, że odwinął mi się skraj sukienki i kawałek halki wystawał na zewnątrz. źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1999 |
|
|
[...] ma okrągłą buzię i trochę wystającą bródkę. źródło: NKJP: Maria Krüger: Karolcia, 1994 |
|
|
Ścieżką wijącą się wśród drzew zaczęła biec, co chwila potykając się o wystające korzenie, a gałęzie jak bicze uderzały w zalaną łzami twarz. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wystaję |
wystajemy |
|||
| 2 os. |
wystajesz |
wystajecie |
|||
| 3 os. |
wystaje |
wystają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wystawałem +(e)m wystawał |
wystawałam +(e)m wystawała |
wystawałom +(e)m wystawało |
wystawaliśmy +(e)śmy wystawali |
wystawałyśmy +(e)śmy wystawały |
| 2 os. |
wystawałeś +(e)ś wystawał |
wystawałaś +(e)ś wystawała |
wystawałoś +(e)ś wystawało |
wystawaliście +(e)ście wystawali |
wystawałyście +(e)ście wystawały |
| 3 os. |
wystawał |
wystawała |
wystawało |
wystawali |
wystawały |
bezosobnik: wystawano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wystawał będę wystawać |
będę wystawała będę wystawać |
będę wystawało będę wystawać |
będziemy wystawali będziemy wystawać |
będziemy wystawały będziemy wystawać |
| 2 os. |
będziesz wystawał będziesz wystawać |
będziesz wystawała będziesz wystawać |
będziesz wystawało będziesz wystawać |
będziecie wystawali będziecie wystawać |
będziecie wystawały będziecie wystawać |
| 3 os. |
będzie wystawał będzie wystawać |
będzie wystawała będzie wystawać |
będzie wystawało będzie wystawać |
będą wystawali będą wystawać |
będą wystawały będą wystawać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wystawajmy |
|
| 2 os. |
wystawaj |
wystawajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wystawałbym bym wystawał |
wystawałabym bym wystawała |
wystawałobym bym wystawało |
wystawalibyśmy byśmy wystawali |
wystawałybyśmy byśmy wystawały |
| 2 os. |
wystawałbyś byś wystawał |
wystawałabyś byś wystawała |
wystawałobyś byś wystawało |
wystawalibyście byście wystawali |
wystawałybyście byście wystawały |
| 3 os. |
wystawałby by wystawał |
wystawałaby by wystawała |
wystawałoby by wystawało |
wystawaliby by wystawali |
wystawałyby by wystawały |
bezosobnik: wystawano by
bezokolicznik: wystawać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wystając
gerundium: wystawanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wystawanie |
wystawania |
| D. | wystawania |
wystawań |
| C. | wystawaniu |
wystawaniom |
| B. | wystawanie |
wystawania |
| N. | wystawaniem |
wystawaniami |
| Ms. | wystawaniu |
wystawaniach |
| W. | wystawanie |
wystawania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wystający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wystający |
wystający |
wystający |
wystające |
wystająca |
| D. | wystającego |
wystającego |
wystającego |
wystającego |
wystającej |
| C. | wystającemu |
wystającemu |
wystającemu |
wystającemu |
wystającej |
| B. | wystającego |
wystającego |
wystający |
wystające |
wystającą |
| N. | wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającą |
| Ms. | wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wystający |
wystający |
wystające |
wystające |
| D. | wystających |
wystających |
wystających |
wystających |
| C. | wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającym |
| B. | wystających |
wystających |
wystających |
wystające |
| N. | wystającymi |
wystającymi |
wystającymi |
wystającymi |
| Ms. | wystających |
wystających |
wystających |
wystających |
Składnia
| Rznieżywotny | + | wystawać | + |
SKĄD
|
2. godzinami gdzieś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Połączenia
- wystawać przed bramą, przed sklepami, przed wystawami
- wystawać w kolejkach, w przedpokojach, w urzędach; w bramie, w oknie
- wystawać godzinami gdzieś
Cytaty
|
Oni to wszystko mają, proszę pani! – mówiły kobiety w kolejce do sklepu. – Oni to nie muszą wystawać w kolejkach od piątej rano! źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998 |
|
|
Dla tych pieniędzy ludzie zrywali się przed świtem, gonili na wyścigi pod drzwi pałacu, tu wystawali godzinami, czekając, aż się prefekt obudzi. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
|
|
[...] całymi dniami wystawali w bramach, siedzieli na murkach na podwórzu, obserwując uważnie, kto zostawił otwarte okno, żeby wleźć do cudzego mieszkania i zwinąć cokolwiek. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010 |
|
|
Weszła jak do siebie, nie pytając, czy nie przeszkadza, bo też nigdy nie uważała, że przeszkadzać może. Nie była z tych, którzy wystają w przedpokoju, czekając na zaproszenie. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
|
|
Czasem najmował się do rozładunku wagonów na bocznicy towarowej przy Dworcu Głównym. [...] Ale wszystko to robił niejako z przymusu. Najchętniej wystawał z kumplami i gawędził. źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wystaję |
wystajemy |
|||
| 2 os. |
wystajesz |
wystajecie |
|||
| 3 os. |
wystaje |
wystają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wystawałem +(e)m wystawał |
wystawałam +(e)m wystawała |
wystawałom +(e)m wystawało |
wystawaliśmy +(e)śmy wystawali |
wystawałyśmy +(e)śmy wystawały |
| 2 os. |
wystawałeś +(e)ś wystawał |
wystawałaś +(e)ś wystawała |
wystawałoś +(e)ś wystawało |
wystawaliście +(e)ście wystawali |
wystawałyście +(e)ście wystawały |
| 3 os. |
wystawał |
wystawała |
wystawało |
wystawali |
wystawały |
bezosobnik: wystawano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę wystawał będę wystawać |
będę wystawała będę wystawać |
będę wystawało będę wystawać |
będziemy wystawali będziemy wystawać |
będziemy wystawały będziemy wystawać |
| 2 os. |
będziesz wystawał będziesz wystawać |
będziesz wystawała będziesz wystawać |
będziesz wystawało będziesz wystawać |
będziecie wystawali będziecie wystawać |
będziecie wystawały będziecie wystawać |
| 3 os. |
będzie wystawał będzie wystawać |
będzie wystawała będzie wystawać |
będzie wystawało będzie wystawać |
będą wystawali będą wystawać |
będą wystawały będą wystawać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wystawajmy |
|
| 2 os. |
wystawaj |
wystawajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wystawałbym bym wystawał |
wystawałabym bym wystawała |
wystawałobym bym wystawało |
wystawalibyśmy byśmy wystawali |
wystawałybyśmy byśmy wystawały |
| 2 os. |
wystawałbyś byś wystawał |
wystawałabyś byś wystawała |
wystawałobyś byś wystawało |
wystawalibyście byście wystawali |
wystawałybyście byście wystawały |
| 3 os. |
wystawałby by wystawał |
wystawałaby by wystawała |
wystawałoby by wystawało |
wystawaliby by wystawali |
wystawałyby by wystawały |
bezosobnik: wystawano by
bezokolicznik: wystawać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
wystając
gerundium: wystawanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wystawanie |
wystawania |
| D. | wystawania |
wystawań |
| C. | wystawaniu |
wystawaniom |
| B. | wystawanie |
wystawania |
| N. | wystawaniem |
wystawaniami |
| Ms. | wystawaniu |
wystawaniach |
| W. | wystawanie |
wystawania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: wystający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wystający |
wystający |
wystający |
wystające |
wystająca |
| D. | wystającego |
wystającego |
wystającego |
wystającego |
wystającej |
| C. | wystającemu |
wystającemu |
wystającemu |
wystającemu |
wystającej |
| B. | wystającego |
wystającego |
wystający |
wystające |
wystającą |
| N. | wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającą |
| Ms. | wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wystający |
wystający |
wystające |
wystające |
| D. | wystających |
wystających |
wystających |
wystających |
| C. | wystającym |
wystającym |
wystającym |
wystającym |
| B. | wystających |
wystających |
wystających |
wystające |
| N. | wystającymi |
wystającymi |
wystającymi |
wystającymi |
| Ms. | wystających |
wystających |
wystających |
wystających |
Składnia
| Rzosobowy | + | wystawać | + |
GDZIE
|