UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

potrzebny

Chronologizacja

XV w., Bor
1406, Bańk

Pochodzenie

Zob. potrzeba I

Definicja

taki, bez którego nie można sobie poradzić

Wymowa

[potszebny] lub pot. [poczszebny]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:  niepotrzebny, potrzebny jak dziura w moście

Połączenia

  • potrzebny sprzęt; kompromis; czas; potrzebna kwota; inicjatywa, inwestycja, kontrola, pomoc; nowelizacja, reforma, regulacja, ustawa; debata; decyzja, zgoda; potrzebne rozwiązanie; doświadczenie; potrzebne pieniądze, środki; leki; dokumenty, informacje, materiały; objaśnienia, wyjaśnienia; zmiany
  • potrzebny organizmowi; dzieciom, mieszkańcom, pacjentom, powodzianom, rolnikom, studentom, uczniom, żołnierzom; drużynie, klubowi, zespołowi; narodowi, obywatelom, Polakom, społeczeństwu; krajowi, miastu, państwu, Polsce, światu; rządowi, samorządom; przedsiębiorstwu, szpitalowi; gospodarce, przemysłowi, rolnictwu, siłom zbrojnym
  • potrzebny dla funkcjonowania czegoś; dla produkcji; dla rozwoju, dla stabilizacji; dla bezpieczeństwa, dla czyjegoś dobra, dla zdrowia
  • potrzebny do funkcjonowania czegoś, do życia; do działalności, do produkcji, do pracy, do realizacji czegoś, do wykonania czegoś; do osiągnięcia czegoś, do uzyskania czegoś; do modernizacji, do odbudowy, do remontu; do szczęścia
  • potrzebny na działalność, na realizację czegoś; na budowę, na modernizację, na przebudowę, na remont; na inwestycje, na pokrycie czegoś, na wypłaty, na zakup; na rynku
  • potrzebny pod budowę, pod inwestycję, pod rozbudowę
  • potrzebny przy przebudowie, przy realizacji czegoś
  • potrzebny w jakimś celu; w leczeniu, w terapii; w pracy; w przemyśle; w życiu; w społeczeństwie; w domu, w gospodarstwie; w gminie, w kraju, w mieście, w Polsce
  • potrzebny jak chleb, jak powietrze, jak woda
  • koniecznie, niewątpliwie; pilnie potrzebny; potrzebny społecznie
  • potrzebny i celowy, potrzebny i dobry, potrzebny i konieczny, potrzebny i korzystny, potrzebny i możliwy, potrzebny i niepotrzebny, potrzebny i niezbędny, potrzebny i pilny, potrzebny i pożądany, potrzebny i pożyteczny, potrzebny i przydatny, potrzebny i sensowny, potrzebny i słuszny, potrzebny i uzasadniony, potrzebny i użyteczny, potrzebny i ważny, potrzebny i właściwy, potrzebny i wskazany, potrzebny i zasadny
  • bardzo, bezwzględnie, niesłychanie, niezbędnie, niezmiernie, niezwykle, szczególnie potrzebny

Cytaty

[...] rośliny czerpią potrzebną do życia energię głównie ze słońca.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1996

Przy takim tempie produkcji, jakie proponujesz, sami nie damy rady ze sprzedażą. Potrzebna nam będzie pomoc.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Zakład uruchomiono w czasie, kiedy w zniszczonym mieście brakowało niemal wszystkiego, a na pewno rzeczy znacznie potrzebniejszych od bożonarodzeniowych świecidełek.

źródło: NKJP: Jolanta Wachowicz-Makowska: Panienka w PRL-u, 2007

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. potrzebny
potrzebny
potrzebny
potrzebne
potrzebna
D. potrzebnego
potrzebnego
potrzebnego
potrzebnego
potrzebnej
C. potrzebnemu
potrzebnemu
potrzebnemu
potrzebnemu
potrzebnej
B. potrzebnego
potrzebnego
potrzebny
potrzebne
potrzebną
N. potrzebnym
potrzebnym
potrzebnym
potrzebnym
potrzebną
Ms. potrzebnym
potrzebnym
potrzebnym
potrzebnym
potrzebnej
W. potrzebny
potrzebny
potrzebny
potrzebne
potrzebna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. potrzebni
potrzebni
potrzebne
potrzebne
D. potrzebnych
potrzebnych
potrzebnych
potrzebnych
C. potrzebnym
potrzebnym
potrzebnym
potrzebnym
B. potrzebnych
potrzebnych
potrzebnych
potrzebne
N. potrzebnymi
potrzebnymi
potrzebnymi
potrzebnymi
Ms. potrzebnych
potrzebnych
potrzebnych
potrzebnych
W. potrzebni
potrzebni
potrzebne
potrzebne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. potrzebniejszy
potrzebniejszy
potrzebniejszy
potrzebniejsze
potrzebniejsza
D. potrzebniejszego
potrzebniejszego
potrzebniejszego
potrzebniejszego
potrzebniejszej
C. potrzebniejszemu
potrzebniejszemu
potrzebniejszemu
potrzebniejszemu
potrzebniejszej
B. potrzebniejszego
potrzebniejszego
potrzebniejszy
potrzebniejsze
potrzebniejszą
N. potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszą
Ms. potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. potrzebniejsi
potrzebniejsi
potrzebniejsze
potrzebniejsze
D. potrzebniejszych
potrzebniejszych
potrzebniejszych
potrzebniejszych
C. potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszym
potrzebniejszym
B. potrzebniejszych
potrzebniejszych
potrzebniejszych
potrzebniejsze
N. potrzebniejszymi
potrzebniejszymi
potrzebniejszymi
potrzebniejszymi
Ms. potrzebniejszych
potrzebniejszych
potrzebniejszych
potrzebniejszych

Składnia

bez ograniczeń + potrzebny +
KOMU/CZEMU
szyk: neutralny
bez ograniczeń + potrzebny +
dla KOGO/CZEGO
szyk: neutralny
bez ograniczeń + potrzebny +
do CZEGO
szyk: neutralny
bez ograniczeń + potrzebny +
przy CZYM
szyk: neutralny
bez ograniczeń + potrzebny +
w CZYM
szyk: neutralny
bez ograniczeń + potrzebny +
na CO
szyk: neutralny

Frazeologizmy

coś pomaga jak umarłemu kadzidło
potrzebny jak umarłemu kadzidło
potrzebny jak dziura w moście
Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj