UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dowierzać

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. wierzyć

Definicja

ufać jakiejś osobie, czyimś słowom, zachowaniom, jakimś informacjom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • nie dowierzać nikomu, sobie; czyimś słowom

Cytaty

Zażenowany 16-latek zostaje zapytany o wiek w momencie, gdy wyjmuje towar z koszyka. Twierdzi, że jest pełnoletni. Kasjerka nie dowierza i domaga się okazania dowodu.

źródło: NKJP: Krzysztof Wojcieszek: Program profilaktyczny „Szlaban”, 2005

Aleksander zamrugał oczami, nie dowierzając temu, co widzi.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

[...] nie dowierzam nikomu, nigdy nie zdobyłam się, jak dotąd, na pójście za kimś jak w dym, mimo że za mną szło wielu ludzi.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika 1978-1989, 2006

Mało kto wtedy dowierzał, że możemy mieć własną lokalną prasę, która będzie bez cenzury pisać o nas, o naszych sprawach.

źródło: NKJP: Dzielenie się władzą i pieniędzmi, Dziennik Polski, 2000-12-06

[...] widziałem, że słucha mnie pan z zainteresowaniem, że dowierza pan moim słowom [...].

źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dowierzam
dowierzamy
2 os. dowierzasz
dowierzacie
3 os. dowierza
dowierzają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dowierzałem
+(e)m dowierzał
dowierzałam
+(e)m dowierzała
dowierzałom
+(e)m dowierzało
dowierzaliśmy
+(e)śmy dowierzali
dowierzałyśmy
+(e)śmy dowierzały
2 os. dowierzałeś
+(e)ś dowierzał
dowierzałaś
+(e)ś dowierzała
dowierzałoś
+(e)ś dowierzało
dowierzaliście
+(e)ście dowierzali
dowierzałyście
+(e)ście dowierzały
3 os. dowierzał
dowierzała
dowierzało
dowierzali
dowierzały

bezosobnik: dowierzano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dowierzał
będę dowierzać
będę dowierzała
będę dowierzać
będę dowierzało
będę dowierzać
będziemy dowierzali
będziemy dowierzać
będziemy dowierzały
będziemy dowierzać
2 os. będziesz dowierzał
będziesz dowierzać
będziesz dowierzała
będziesz dowierzać
będziesz dowierzało
będziesz dowierzać
będziecie dowierzali
będziecie dowierzać
będziecie dowierzały
będziecie dowierzać
3 os. będzie dowierzał
będzie dowierzać
będzie dowierzała
będzie dowierzać
będzie dowierzało
będzie dowierzać
będą dowierzali
będą dowierzać
będą dowierzały
będą dowierzać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dowierzajmy
2 os. dowierzaj
dowierzajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dowierzałbym
bym dowierzał
dowierzałabym
bym dowierzała
dowierzałobym
bym dowierzało
dowierzalibyśmy
byśmy dowierzali
dowierzałybyśmy
byśmy dowierzały
2 os. dowierzałbyś
byś dowierzał
dowierzałabyś
byś dowierzała
dowierzałobyś
byś dowierzało
dowierzalibyście
byście dowierzali
dowierzałybyście
byście dowierzały
3 os. dowierzałby
by dowierzał
dowierzałaby
by dowierzała
dowierzałoby
by dowierzało
dowierzaliby
by dowierzali
dowierzałyby
by dowierzały

bezosobnik: dowierzano by

bezokolicznik: dowierzać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dowierzając

gerundium: dowierzanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dowierzanie
dowierzania
D. dowierzania
dowierzań
C. dowierzaniu
dowierzaniom
B. dowierzanie
dowierzania
N. dowierzaniem
dowierzaniami
Ms. dowierzaniu
dowierzaniach
W. dowierzanie
dowierzania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dowierzający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dowierzający
dowierzający
dowierzający
dowierzające
dowierzająca
D. dowierzającego
dowierzającego
dowierzającego
dowierzającego
dowierzającej
C. dowierzającemu
dowierzającemu
dowierzającemu
dowierzającemu
dowierzającej
B. dowierzającego
dowierzającego
dowierzający
dowierzające
dowierzającą
N. dowierzającym
dowierzającym
dowierzającym
dowierzającym
dowierzającą
Ms. dowierzającym
dowierzającym
dowierzającym
dowierzającym
dowierzającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dowierzający
dowierzający
dowierzające
dowierzające
D. dowierzających
dowierzających
dowierzających
dowierzających
C. dowierzającym
dowierzającym
dowierzającym
dowierzającym
B. dowierzających
dowierzających
dowierzających
dowierzające
N. dowierzającymi
dowierzającymi
dowierzającymi
dowierzającymi
Ms. dowierzających
dowierzających
dowierzających
dowierzających

Inne uwagi

Zwykle neg

Składnia

Rzosobowy + dowierzać +
(KOMU/CZEMU )

Frazeologizmy

ktoś nie wierzy własnym oczom
ktoś nie dowierza własnym oczom
ktoś nie wierzy własnym uszom
ktoś nie dowierza własnym uszom
Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json