UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ustanowić

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. stanowić

1. prawo

Definicja

ustalić jakieś prawo i nadać mu moc obowiązującą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Połączenia

  • parlament, sejm ustanowił coś; gmina, rada gminy, (miasta, ...) ustanowiła coś
  • ustanowić normę, opłatę, prawo, przepis, wymóg; reguły, warunki, zasady; święto; nagrodę, stypendium; fundację, zarząd

Cytaty

Ostatnio Parlament Europejski ustanowił zasady odszkodowania i niesienia pomocy pasażerom linii lotniczych.

źródło: NKJP: (ds): Zarobić na podróży, Gazeta Krakowska, 2005-03-19

Komitet Normalizacji powinien ustanowić normy na powszechnie znane wyroby – kabanosy, kiełbasę krakowską, śląską, białą, żywiecką, toruńską itd. – i ograniczyć stosowanie powszechnie znanych nazw do wyrobów spełniających te wymagania.

źródło: NKJP: (red): Proste rozwiązania, Gazeta Krakowska, 2003-02-21

Ustanowienie fundacji wymaga oświadczenia woli fundatora, statut jednak może być sporządzony także przez inny podmiot.

źródło: NKJP: Uchwała z dnia 12 kwietnia 2007 r., III CZP 26/07, Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Cywilna

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustanowię
ustanowimy
2 os. ustanowisz
ustanowicie
3 os. ustanowi
ustanowią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustanowiłem
+(e)m ustanowił
ustanowiłam
+(e)m ustanowiła
ustanowiłom
+(e)m ustanowiło
ustanowiliśmy
+(e)śmy ustanowili
ustanowiłyśmy
+(e)śmy ustanowiły
2 os. ustanowiłeś
+(e)ś ustanowił
ustanowiłaś
+(e)ś ustanowiła
ustanowiłoś
+(e)ś ustanowiło
ustanowiliście
+(e)ście ustanowili
ustanowiłyście
+(e)ście ustanowiły
3 os. ustanowił
ustanowiła
ustanowiło
ustanowili
ustanowiły

bezosobnik: ustanowiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustanówmy
2 os. ustanów
ustanówcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustanowiłbym
bym ustanowił
ustanowiłabym
bym ustanowiła
ustanowiłobym
bym ustanowiło
ustanowilibyśmy
byśmy ustanowili
ustanowiłybyśmy
byśmy ustanowiły
2 os. ustanowiłbyś
byś ustanowił
ustanowiłabyś
byś ustanowiła
ustanowiłobyś
byś ustanowiło
ustanowilibyście
byście ustanowili
ustanowiłybyście
byście ustanowiły
3 os. ustanowiłby
by ustanowił
ustanowiłaby
by ustanowiła
ustanowiłoby
by ustanowiło
ustanowiliby
by ustanowili
ustanowiłyby
by ustanowiły

bezosobnik: ustanowiono by

bezokolicznik: ustanowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ustanowiwszy

gerundium: ustanowienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ustanowienie
ustanowienia
D. ustanowienia
ustanowień
C. ustanowieniu
ustanowieniom
B. ustanowienie
ustanowienia
N. ustanowieniem
ustanowieniami
Ms. ustanowieniu
ustanowieniach
W. ustanowienie
ustanowienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ustanowiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ustanowiony
ustanowiony
ustanowiony
ustanowione
ustanowiona
D. ustanowionego
ustanowionego
ustanowionego
ustanowionego
ustanowionej
C. ustanowionemu
ustanowionemu
ustanowionemu
ustanowionemu
ustanowionej
B. ustanowionego
ustanowionego
ustanowiony
ustanowione
ustanowioną
N. ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowioną
Ms. ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ustanowieni
ustanowieni
ustanowione
ustanowione
D. ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
C. ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
B. ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
ustanowione
N. ustanowionymi
ustanowionymi
ustanowionymi
ustanowionymi
Ms. ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych

odpowiednik aspektowy: ustanawiać

Składnia

bez ograniczeń + ustanowić +
CO

2. pełnomocnika

Definicja

wyznaczyć do pełnienia jakiejś funkcji osobę lub instytucję i nadać temu moc obowiązującą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • oskarżony, wezwany ustanowił kogoś
  • ustanowić obrońcę, pełnomocnika, reprezentanta; zastępcę; spadkobiercę

Cytaty

Na wezwanie komisji stawił się pan Marek Dochnal. Widzę, że ustanowił pełnomocnika.

źródło: NKJP: Protokół przesłuchania osoby wezwanej w celu złożenia zeznań przed Komisją Śledczą 5 marca 2005 r.

Obwiniony może ustanowić obrońcę spośród notariuszy lub adwokatów.

źródło: NKJP: Ustawa Prawo o notariacie, 1991

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustanowię
ustanowimy
2 os. ustanowisz
ustanowicie
3 os. ustanowi
ustanowią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustanowiłem
+(e)m ustanowił
ustanowiłam
+(e)m ustanowiła
ustanowiłom
+(e)m ustanowiło
ustanowiliśmy
+(e)śmy ustanowili
ustanowiłyśmy
+(e)śmy ustanowiły
2 os. ustanowiłeś
+(e)ś ustanowił
ustanowiłaś
+(e)ś ustanowiła
ustanowiłoś
+(e)ś ustanowiło
ustanowiliście
+(e)ście ustanowili
ustanowiłyście
+(e)ście ustanowiły
3 os. ustanowił
ustanowiła
ustanowiło
ustanowili
ustanowiły

bezosobnik: ustanowiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ustanówmy
2 os. ustanów
ustanówcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ustanowiłbym
bym ustanowił
ustanowiłabym
bym ustanowiła
ustanowiłobym
bym ustanowiło
ustanowilibyśmy
byśmy ustanowili
ustanowiłybyśmy
byśmy ustanowiły
2 os. ustanowiłbyś
byś ustanowił
ustanowiłabyś
byś ustanowiła
ustanowiłobyś
byś ustanowiło
ustanowilibyście
byście ustanowili
ustanowiłybyście
byście ustanowiły
3 os. ustanowiłby
by ustanowił
ustanowiłaby
by ustanowiła
ustanowiłoby
by ustanowiło
ustanowiliby
by ustanowili
ustanowiłyby
by ustanowiły

bezosobnik: ustanowiono by

bezokolicznik: ustanowić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ustanowiwszy

gerundium: ustanowienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ustanowienie
ustanowienia
D. ustanowienia
ustanowień
C. ustanowieniu
ustanowieniom
B. ustanowienie
ustanowienia
N. ustanowieniem
ustanowieniami
Ms. ustanowieniu
ustanowieniach
W. ustanowienie
ustanowienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: ustanowiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ustanowiony
ustanowiony
ustanowiony
ustanowione
ustanowiona
D. ustanowionego
ustanowionego
ustanowionego
ustanowionego
ustanowionej
C. ustanowionemu
ustanowionemu
ustanowionemu
ustanowionemu
ustanowionej
B. ustanowionego
ustanowionego
ustanowiony
ustanowione
ustanowioną
N. ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowioną
Ms. ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ustanowieni
ustanowieni
ustanowione
ustanowione
D. ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
C. ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
ustanowionym
B. ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
ustanowione
N. ustanowionymi
ustanowionymi
ustanowionymi
ustanowionymi
Ms. ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych
ustanowionych

odpowiednik aspektowy: ustanawiać

Składnia

bez ograniczeń + ustanowić +
KOGO/CO

Frazeologizmy

ktoś ustanowił rekord
Data ostatniej modyfikacji: 26.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json