UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kropla

Chronologizacja

1471, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kropla
krople
D. kropli
kropli
neut
kropel
char
C. kropli
kroplom
B. kroplę
krople
N. kroplą
kroplami
Ms. kropli
kroplach
W. kroplo
krople

Pochodzenie

psł. *krop'a (< *krop-ja) 'kropla'

Od: psł. *kropiti (zob. kropić). Wyraz kropla jest jednym z nielicznych rodzimych przykładów występowania wstawnego -l- (*p > pl) w zgłosce końcowej wyrazu.

1. wody

Definicja

mała ilość płynu, mająca postać kulki, wydłużającej się przy spadaniu lub przesuwaniu po jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • gruba; ostatnia kropla
  • kropla deszczu, krwi, potu, rosy, wody
  • kropla ścieka skądś; krople (potu) spływały komuś po czymś
  • podobni jak dwie krople wody

Cytaty

Pierwsze krople deszczu spadły o godzinie 16. Chwilę później nad miastem rozszalała się ulewa, niebo zaczęły rozświetlać błyskawice.

źródło: NKJP: Igor Cieślicki: Tragedia w parku, Trybuna Śląska, 2002-06-08

Tylko Wiktor i Stopa stali z zaciśniętymi pięściami, mierząc się wzrokiem pełnym strachu, na czołach perlił im się pot. Gruba kropla spłynęła z łysiny Stopy i dostała się do oka. Mężczyzna zamrugał.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

2. szkła

Definicja

porcja szkła do uformowania wyrobu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Połączenia

  • kropla szkła
  • dmuchać kroplę (szkła)

Cytaty

200 roku p.n.e. w Syrii rzemieślnicy opanowali sztukę formowania naczyń przez dmuchanie kropli szkła znajdującej się na końcu rurki, tzw. piszczeli szklarskiej.

źródło: NKJP: Szklana przyszłość, Dziennik Polski, 2003-03-20

Zwiedzający mogli na własne oczy przekonać się, jak krople szkła spadają do form i jak powstają z nich słoiki do majonezu i dżemów czy butelki do soków i alkoholi.

źródło: NKJP: Joanna Leśniewska: Zobacz jak piasek w szkło się przemienia, Gazeta.pl, 2009-10-16

3. goryczy

Definicja

książk. 
ilość czegoś bardzo mała w porównaniu z ilością innych obiektów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • kropla goryczy; światła

Cytaty

Zdaniem urzędników 150 tys. złotych to tylko tyle i jednocześnie aż tyle. Bo choć budżet Poznania to ok. 1.5 miliarda złotych, a 150 tys. to zaledwie kropla wydatków, to tych kropel wciąż jest zbyt wiele.

źródło: NKJP: (KAR): Na wózku po pomoc, Gazeta Poznańska, 2004-03-26

[...] chętnie przystaliśmy na małe mątwy smażone na oliwie. Złociste i chrupkie, kryły w sobie kroplę goryczy, jak kleks atramentu zlizany ze szkolnego wypracowania.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Składnia

bez ograniczeń + kropla +
CZEGO

Frazeologizmy

bez kropli krwi
do ostatniej kropli krwi II
do ostatniej kropli krwi I
kropla w kroplę I
kropla w kroplę II
kropla w morzu potrzeb
kropla w morzu
łyżka dziegciu
kropla dziegciu
ostatnia kropla goryczy

Przysłowia

Kropla drąży skałę
Data ostatniej modyfikacji: 08.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json