UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

schnąć

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *sъchnǫti 'stawać się suchym, suszyć się, wysychać, usychać'

Obocznością wokalizmu pierwiastka (-ъ- < ŭ : -u- < -au̯ : -y- < ū) związany z psł. *sušiti (zob. suszyć) oraz *-sychati (dziś wyłącznie w czasownikach przedrostkowych, np. u-sychać, wy-sychać).
Por. suchy

1. buty

Definicja

stawać się suchym - pozbawionym wody

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

bielizna, czupryna, farba, lakier, pranie schnie; buty, naczynia, ubrania, włosy schną
schnąć na słońcu, na wietrze

Cytaty

	Przy piecu schły sosnowe polana, w izbie obok kuchni trzaskało drewno palone w żeliwnej kozie. źródło: NKJP: Wit Szostak: Oberki do końca świata, 2007
	Te mury, które zalała woda, muszą schnąć. Na mokre nie da się położyć tynku ani ocieplającego styropianu. źródło: NKJP: Wiktor Mariola: Ochotnicy nie chcą rozgłosu, Dziennik Łódzki, 2001-10-05
	W barakach było przeraźliwie zimno i mokro, nie schły ubrania. źródło: NKJP: Maja Grohman: Truskawki jak koszmar, Gazeta Wrocławska, 2002-04-05
	Stygnie cielęcy sznycel [...], pajda chleba schnie na kość. Nie tykam niczego, dziś jakoś nic nie podchodzi. źródło: NKJP: Zapach owocu piany: Dziennik Polski, 2003-11-14

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	schnę	schniemy
2 os.	schniesz	schniecie
3 os.	schnie	schną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	schłem +(e)m sechł	schłam +(e)m schła	schłom +(e)m schło	schliśmy +(e)śmy schli	schłyśmy +(e)śmy schły
2 os.	schłeś +(e)ś sechł	schłaś +(e)ś schła	schłoś +(e)ś schło	schliście +(e)ście schli	schłyście +(e)ście schły
3 os.	sechł	schła	schło	schli	schły

bezosobnik: schnięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sechł będę schnąć	będę schła będę schnąć	będę schło będę schnąć	będziemy schli będziemy schnąć	będziemy schły będziemy schnąć
2 os.	będziesz sechł będziesz schnąć	będziesz schła będziesz schnąć	będziesz schło będziesz schnąć	będziecie schli będziecie schnąć	będziecie schły będziecie schnąć
3 os.	będzie sechł będzie schnąć	będzie schła będzie schnąć	będzie schło będzie schnąć	będą schli będą schnąć	będą schły będą schnąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		schnijmy
2 os.	schnij	schnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sechłbym bym sechł	schłabym bym schła	schłobym bym schło	schlibyśmy byśmy schli	schłybyśmy byśmy schły
2 os.	sechłbyś byś sechł	schłabyś byś schła	schłobyś byś schło	schlibyście byście schli	schłybyście byście schły
3 os.	sechłby by sechł	schłaby by schła	schłoby by schło	schliby by schli	schłyby by schły

bezosobnik: schnięto by

bezokolicznik: schnąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: schnąc

gerundium: schnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	schnięcie	schnięcia
D.	schnięcia	schnięć
C.	schnięciu	schnięciom
B.	schnięcie	schnięcia
N.	schnięciem	schnięciami
Ms.	schnięciu	schnięciach
W.	schnięcie	schnięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: schnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	schnący	schnący	schnący	schnące	schnąca
D.	schnącego	schnącego	schnącego	schnącego	schnącej
C.	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącej
B.	schnącego	schnącego	schnący	schnące	schnącą
N.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącą
Ms.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	schnący	schnący	schnące	schnące
D.	schnących	schnących	schnących	schnących
C.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym
B.	schnących	schnących	schnących	schnące
N.	schnącymi	schnącymi	schnącymi	schnącymi
Ms.	schnących	schnących	schnących	schnących

odpowiednik aspektowy: wyschnąć

Składnia

Rz_nieżywotny

schnąć

2. drzewa

Definicja

obumierać z braku wody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Relacje znaczeniowe

synonimy:

usychać

Połączenia

trawa schnie; kwiaty, rośliny schną

Cytaty

[...] poziom wód gruntowych bardzo się obniżył. Zwierzęta jakoś sobie poradzą, bo mogą się przemieszczać w poszukiwaniu wody, ale drzewa schną.

źródło: NKJP: (plus): Obowiązuje zakaz wstępu do lasu, Dziennik Zachodni, 2006-07-27

Susza nie tylko dotknęła zboża. Więdną rośliny pastewne i schnie w oczach trawa.

źródło: NKJP: Piotr Kwieciński: Kredyty na suszę, Gazeta Poznańska, 2003-06-20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	schnę	schniemy
2 os.	schniesz	schniecie
3 os.	schnie	schną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	schłem +(e)m sechł	schłam +(e)m schła	schłom +(e)m schło	schliśmy +(e)śmy schli	schłyśmy +(e)śmy schły
2 os.	schłeś +(e)ś sechł	schłaś +(e)ś schła	schłoś +(e)ś schło	schliście +(e)ście schli	schłyście +(e)ście schły
3 os.	sechł	schła	schło	schli	schły

bezosobnik: schnięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sechł będę schnąć	będę schła będę schnąć	będę schło będę schnąć	będziemy schli będziemy schnąć	będziemy schły będziemy schnąć
2 os.	będziesz sechł będziesz schnąć	będziesz schła będziesz schnąć	będziesz schło będziesz schnąć	będziecie schli będziecie schnąć	będziecie schły będziecie schnąć
3 os.	będzie sechł będzie schnąć	będzie schła będzie schnąć	będzie schło będzie schnąć	będą schli będą schnąć	będą schły będą schnąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		schnijmy
2 os.	schnij	schnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sechłbym bym sechł	schłabym bym schła	schłobym bym schło	schlibyśmy byśmy schli	schłybyśmy byśmy schły
2 os.	sechłbyś byś sechł	schłabyś byś schła	schłobyś byś schło	schlibyście byście schli	schłybyście byście schły
3 os.	sechłby by sechł	schłaby by schła	schłoby by schło	schliby by schli	schłyby by schły

bezosobnik: schnięto by

bezokolicznik: schnąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: schnąc

gerundium: schnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	schnięcie	schnięcia
D.	schnięcia	schnięć
C.	schnięciu	schnięciom
B.	schnięcie	schnięcia
N.	schnięciem	schnięciami
Ms.	schnięciu	schnięciach
W.	schnięcie	schnięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: schnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	schnący	schnący	schnący	schnące	schnąca
D.	schnącego	schnącego	schnącego	schnącego	schnącej
C.	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącej
B.	schnącego	schnącego	schnący	schnące	schnącą
N.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącą
Ms.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	schnący	schnący	schnące	schnące
D.	schnących	schnących	schnących	schnących
C.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym
B.	schnących	schnących	schnących	schnące
N.	schnącymi	schnącymi	schnącymi	schnącymi
Ms.	schnących	schnących	schnących	schnących

odpowiednik aspektowy: uschnąć

Składnia

Rz_nieżywotny

schnąć

3. chudnąć

Definicja

pot.

gwałtownie tracić na wadze i stawać się coraz chudszym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

Z roku na rok schła, marniała i coraz bardziej zbliżała się do ziemi.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Tracę humor, schnę, histeryzuję i stan ten bynajmniej z upływem czasu nie przechodzi, lecz przeciwnie - zaostrza się.

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	schnę	schniemy
2 os.	schniesz	schniecie
3 os.	schnie	schną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	schłem +(e)m sechł	schłam +(e)m schła	schłom +(e)m schło	schliśmy +(e)śmy schli	schłyśmy +(e)śmy schły
2 os.	schłeś +(e)ś sechł	schłaś +(e)ś schła	schłoś +(e)ś schło	schliście +(e)ście schli	schłyście +(e)ście schły
3 os.	sechł	schła	schło	schli	schły

bezosobnik: schnięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sechł będę schnąć	będę schła będę schnąć	będę schło będę schnąć	będziemy schli będziemy schnąć	będziemy schły będziemy schnąć
2 os.	będziesz sechł będziesz schnąć	będziesz schła będziesz schnąć	będziesz schło będziesz schnąć	będziecie schli będziecie schnąć	będziecie schły będziecie schnąć
3 os.	będzie sechł będzie schnąć	będzie schła będzie schnąć	będzie schło będzie schnąć	będą schli będą schnąć	będą schły będą schnąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		schnijmy
2 os.	schnij	schnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sechłbym bym sechł	schłabym bym schła	schłobym bym schło	schlibyśmy byśmy schli	schłybyśmy byśmy schły
2 os.	sechłbyś byś sechł	schłabyś byś schła	schłobyś byś schło	schlibyście byście schli	schłybyście byście schły
3 os.	sechłby by sechł	schłaby by schła	schłoby by schło	schliby by schli	schłyby by schły

bezosobnik: schnięto by

bezokolicznik: schnąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: schnąc

gerundium: schnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	schnięcie	schnięcia
D.	schnięcia	schnięć
C.	schnięciu	schnięciom
B.	schnięcie	schnięcia
N.	schnięciem	schnięciami
Ms.	schnięciu	schnięciach
W.	schnięcie	schnięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: schnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	schnący	schnący	schnący	schnące	schnąca
D.	schnącego	schnącego	schnącego	schnącego	schnącej
C.	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącej
B.	schnącego	schnącego	schnący	schnące	schnącą
N.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącą
Ms.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	schnący	schnący	schnące	schnące
D.	schnących	schnących	schnących	schnących
C.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym
B.	schnących	schnących	schnących	schnące
N.	schnącymi	schnącymi	schnącymi	schnącymi
Ms.	schnących	schnących	schnących	schnących

odpowiednik aspektowy: wyschnąć

Składnia

Rz_osobowy

schnąć

4. cierpieć

Definicja

cierpieć z powodu niezaspokojonych pragnień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

usychać

Połączenia

schnąć z miłości, z tęsknoty, z zawiści, z żalu

Cytaty

Przed premierą reżyser podkreślał, że „Scat” to prosta opowieść. [...] Głównym jej bohaterem miał być pucybut Piątek [...], schnący z miłości do pięknej kwiaciarki.

źródło: NKJP: Magda Piekarska: Jak w kinie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-04-18

Ci, których nie zaprosiłam, schli z zawiści.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1976

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	schnę	schniemy
2 os.	schniesz	schniecie
3 os.	schnie	schną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	schłem +(e)m sechł	schłam +(e)m schła	schłom +(e)m schło	schliśmy +(e)śmy schli	schłyśmy +(e)śmy schły
2 os.	schłeś +(e)ś sechł	schłaś +(e)ś schła	schłoś +(e)ś schło	schliście +(e)ście schli	schłyście +(e)ście schły
3 os.	sechł	schła	schło	schli	schły

bezosobnik: schnięto

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę sechł będę schnąć	będę schła będę schnąć	będę schło będę schnąć	będziemy schli będziemy schnąć	będziemy schły będziemy schnąć
2 os.	będziesz sechł będziesz schnąć	będziesz schła będziesz schnąć	będziesz schło będziesz schnąć	będziecie schli będziecie schnąć	będziecie schły będziecie schnąć
3 os.	będzie sechł będzie schnąć	będzie schła będzie schnąć	będzie schło będzie schnąć	będą schli będą schnąć	będą schły będą schnąć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		schnijmy
2 os.	schnij	schnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	sechłbym bym sechł	schłabym bym schła	schłobym bym schło	schlibyśmy byśmy schli	schłybyśmy byśmy schły
2 os.	sechłbyś byś sechł	schłabyś byś schła	schłobyś byś schło	schlibyście byście schli	schłybyście byście schły
3 os.	sechłby by sechł	schłaby by schła	schłoby by schło	schliby by schli	schłyby by schły

bezosobnik: schnięto by

bezokolicznik: schnąć

imiesłów przysłówkowy współczesny: schnąc

gerundium: schnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	schnięcie	schnięcia
D.	schnięcia	schnięć
C.	schnięciu	schnięciom
B.	schnięcie	schnięcia
N.	schnięciem	schnięciami
Ms.	schnięciu	schnięciach
W.	schnięcie	schnięcia

imiesłów przymiotnikowy czynny: schnący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	schnący	schnący	schnący	schnące	schnąca
D.	schnącego	schnącego	schnącego	schnącego	schnącej
C.	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącemu	schnącej
B.	schnącego	schnącego	schnący	schnące	schnącą
N.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącą
Ms.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym	schnącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	schnący	schnący	schnące	schnące
D.	schnących	schnących	schnących	schnących
C.	schnącym	schnącym	schnącym	schnącym
B.	schnących	schnących	schnących	schnące
N.	schnącymi	schnącymi	schnącymi	schnącymi
Ms.	schnących	schnących	schnących	schnących

odpowiednik aspektowy: uschnąć

Składnia

Rz_osobowy

schnąć

z CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014