UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

groźba

Chronologizacja

1539, SPXVI

Pochodzenie

Zob. grozić

1. ostrzeżenie

Definicja

zapowiedź, w której ostrzega się jakąś osobę, że stanie się jej coś złego, jeśli sprzeciwi się komuś lub nie zmieni postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

antonimy:  prośba

Połączenia

  • groźby padają; nie pomogły
  • użyć/używać groźby
  • ulec groźbom
  • usłyszeć groźbę; rzucać; stosować; wykrzykiwać, wypowiadać, wysyłać groźby
  • wymuszać coś groźbą; zastraszanie groźbami

Cytaty

Ł. M. został oskarżony o skierowanie pod adresem B. G. – prokuratora Prokuratury Rejonowej Poznań Nowe Miasto – groźby pozbawienia życia oraz uszkodzenia ciała [...].

źródło: NKJP: Postanowienia z dnia 5 maja 2004 R., V KO 20/04, Orzecznictwo Sądu Najwyższego, Izba Karna, 2004-05-05

Przymus miał po części charakter przestępczy (w postaci gróźb bezpieki skierowanych wobec zarządu i właścicieli).

źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

Trzej mężczyźni zaczęli dobijać się do drzwi, wykrzykując groźby pod adresem nieuczciwego klienta.

źródło: NKJP: WAK: Wągrowiec, Gazeta Poznańska, 2002-03-12

Dopiero kiedy pan Bieganek powtórzył groźbę, że pójdziemy do Szweda i Francuza - Kasa Amanuel machnął z rezygnacją ręką i zgodził się spełnić naszą prośbę.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Z panem Biegankiem w Abisynii, 1962

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. groźba
groźby
D. groźby
gróźb
C. groźbie
groźbom
B. groźbę
groźby
N. groźbą
groźbami
Ms. groźbie
groźbach
W. groźbo
groźby

Składnia

bez ograniczeń + groźba +
(że ZDANIE)

2. kryzysu

Definicja

coś, co zagraża jakiejś osobie

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • narastająca, rosnąca; odczuwana; ukryta, zawoalowana groźba; groźba sowiecka
  • groźba aresztowania, ataku, bankructwa, blokady, denuncjacji, ekskomuniki, interwencji, kary, konfliktu, kryzysu, najazdu, potępienia, pozbawienia życia, procesu, prześladowań, rewolucji, strajku, śmierci, ujawnienia czegoś, unicestwienia, upadku, utraty czegoś, użycia siły, przemocy..., więzienia, wojny, wybuchu, zagłady, zamachu, zapicia, zastrzelenia, zwolnienia
  • przestraszony groźbą
  • groźba istnieje, powstaje, występuje; zniknęła; wisi, zawisła nad czymś
  • uniknąć groźby
  • zapobiec/zapobiegać groźbie
  • coś niesie, oznacza, stanowi, stwarza, zawiera; widzieć; wywołać; oddalić, odsunąć, usunąć, wyeliminować, wykluczać; powstrzymać, zażegnać; spełnić/spełniać; zlekceważyć; zmniejszyć; zwiększyć/zwiększać groźbę
  • coś jest groźbą

Cytaty

Gdy w XX w. ustała groźba śmierci głodowej, Irlandczycy zaczęli wyjeżdżać po prostu w poszukiwaniu lepszego życia.

źródło: NKJP: Marcin Lisak: Cud, nie cud?, Polityka, 2007-11-17

[...] istniała [...] ciągła groźba wojny nie tylko między Austro-Węgrami a Rosją, ale i między Niemcami a Rosją.

źródło: NKJP: Henryk Wereszycki: Koniec sojuszu trzech cesarzy, 2010

Rosła groźba, że czołgi staranują zamknięte bramy i dojdzie do rozprawy ze stoczniowcami.

źródło: NKJP: Mieczysław Maliński: Ale miałem ciekawe życie, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. groźba
groźby
D. groźby
gróźb
C. groźbie
groźbom
B. groźbę
groźby
N. groźbą
groźbami
Ms. groźbie
groźbach
W. groźbo
groźby

Składnia

bez ograniczeń + groźba +
CZEGO
bez ograniczeń + groźba +
że ZDANIE

Frazeologizmy

ani prośbą, ani groźbą
ni prośbą, ni groźbą
pod groźbą
Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json