UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przechodni

Chronologizacja

SPXVI: przechodny, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przechodni
przechodni
przechodni
przechodnie
przechodnia
D. przechodniego
przechodniego
przechodniego
przechodniego
przechodniej
C. przechodniemu
przechodniemu
przechodniemu
przechodniemu
przechodniej
B. przechodniego
przechodniego
przechodni
przechodnie
przechodnią
N. przechodnim
przechodnim
przechodnim
przechodnim
przechodnią
Ms. przechodnim
przechodnim
przechodnim
przechodnim
przechodniej
W. przechodni
przechodni
przechodni
przechodnie
przechodnia
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przechodni
przechodni
przechodnie
przechodnie
D. przechodnich
przechodnich
przechodnich
przechodnich
C. przechodnim
przechodnim
przechodnim
przechodnim
B. przechodnich
przechodnich
przechodnich
przechodnie
N. przechodnimi
przechodnimi
przechodnimi
przechodnimi
Ms. przechodnich
przechodnich
przechodnich
przechodnich
W. przechodni
przechodni
przechodnie
przechodnie

Pochodzenie

Zob. chodzić

1. pokój

Definicja

taki, przez który trzeba lub można przejść, idąc dokądś indziej

Warianty

  • rzadziej przechodny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Połączenia

  • przechodni pokój; przechodnia kuchnia; brama; przechodnie podwórko, podwórze

Cytaty

W ciemnym pokoju, który zajmowałem - przechodnim, bez okien - stało też łóżko, czyli stary tapczan z dwoma wałkami wypchanymi trocinami, koza oraz półka na książki i zeszyty.

źródło: NKJP: Wojciech Chmielewski: Kawa u Doroty, 2010

Ulica Sobieskiego w Krakowie, drugiego lipca, godzina szósta rano. W przechodniej bramie znaleziono zwłoki dziewczyny.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Dotarliśmy na Paderewskiego. Stara ulica, domy z przechodnimi podwórkami.

źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008

2. puchar

Definicja

taki, który jest przekazywany kolejno różnym osobom

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • przechodni proporzec, puchar; przechodnia nagroda, statuetka; przechodnie trofeum; prezent przechodni

Cytaty

Kryterium Asów Polskich Lig Żużlowych w Bydgoszczy znów rozgrywane będzie o Wieczystą Nagrodę „Gazety Pomorskiej”. To turniej, który od lat oficjalnie rozpoczyna sezon żużlowy w naszym kraju. Przez niemal trzy dekady przechodnim trofeum dla zwycięzcy było koło motocykla z wplecioną stroną tytułową naszej gazety.

źródło: NKJP: Magdalena Zimna: Pomysł ma Kryterium Asów zrodził się w naszej redakcji, Gazeta Pomorska, 2010-03-27

Wzruszały cię czasem losy kobiet przechodnich, takich będących w obiegu. Szczególnie kiedy siedziały akurat w knajpie z kilkoma swoimi byłymi, którzy się zeszli przypadkiem na chlanie.

źródło: NKJP: Adam Pluszka: Flauta, 2007

[...] ...jeżeli on dostał na początek nową toyotę picasso, to dlaczego ja nie mogę sobie wybrać samochodu, tylko muszę jeździć przechodnim gratem?

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Nielegalne związki, 2011

3. element

Definicja

taki, który jest etapem procesu zmiany między pewnym stanem początkowym a końcowym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejściowy

Cytaty

Oficjalnie Jarmark Świętojański [...], rozpoczyna się jutro wieczorem, a kończy w niedzielę. Jest to więc jeden z najkrótszych jarmarków. – To forma przechodnia między tym, co było w ubiegłym roku i tym, co będzie za rok, kiedy przypada rocznica założenia miasta [...]

źródło: NKJP:Gazeta Poznańska, 2002-06-17

Konie maści siwej rodzą się ciemnomaściste,,kasztanowate, gniade lub kare i siwieją wraz z wiekiem. [...]. Ponieważ umaszczenie zasadnicze zostaje zachowane dłużej wokół większych naczyń krwionośnych, w poszczególnych włosach tworzą się koliste złogi pigmentów, lecz odcień podstawowy sierści jest biały. W tym stadium przechodnim mówi się o umaszczeniu siwym jabłkowym.

źródło: Internet: konie-myy.blog.onet.pl

4. stan

Definicja

taki, o którym się sądzi, że nie będzie trwał, ale przeminie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejściowy

Połączenia

  • stan przechodni

Cytaty

Do tańca ciągnęło mnie od zawsze, jednak dokładniej zaczęłam interesować się tą dziedziną sztuki dzięki serii programów telewizyjnych. A że szkoła Pas de Bourree jest właściwie jedyną w naszym regionie. Było naprawdę przyjemnie, poznałam różne techniki, nauczyłam się wyrażać siebie. Niestety obowiązki związane z nową szkołą zmusiły mnie do zaprzestania nauki — mówi Daria. Zaraz jednak dodaje: — Mam nadzieję, że to stan przechodni!

źródło: Internet: gazetacodzienna.pl, 2 września 2009

5. osobnik

Definicja

taki, który nie ma stałego miejsca pobytu, ale przenosi się z jednego miejsca w inne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wędrowny

Cytaty

Czy naszym tatrzańskim niedźwiedziom zagrażają Słowacy? [...] dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego twierdzi, że zezwolenie na odstrzał niedźwiedzi na Słowacji to rzeczywiście dla nas problem. – Niedźwiedź jest gatunkiem przechodnim , nie trzyma się granic danego państwa.

źródło: NKJP: W obronie wilków i niedźwiedzi, Gazeta Krakowska, 2004-11-09

Przyjęto zasadę, że podawaną liczbę osobników osiadłych sumowano dla całego pasma i przyjmowano jako rzeczywistą, natomiast liczbę osobników przechodnich korygowano według zasady: gdy ich udział stanowił do 20% osobników osiadłych, wykazaną liczbę zmniejszano o 1/3, a w przypadku ich większego udziału, zmniejszano o połowę.

źródło: NKJP: Zbigniew Jakubiec, Niedźwiedź brunatny Ursus arctos L. w polskiej części Karpat, 2001

6. pielgrzym

Definicja

przest. 
taki, który w danym miejscu przebywa tylko tymczasowo

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

Człowiek, który wchodzi do tej katedry, nawet jako przechodni pielgrzym, musi zatrzymać się przed tą wielkością.

źródło: Internet: opoka.org.pl

Frazeologizmy

czasownik przechodni
relacja przechodnia
stosunek przechodni
Data ostatniej modyfikacji: 20.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json