Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. przeć (przed siebie)
1. na ścianę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- wiatr, woda napiera; ludzie napierają
- napierać całym ciężarem, ciałem, ramieniem na coś
- napierać na drzwi, na ścianę
- napierająca fala
Cytaty
|
Rozszerzając się woda napiera na lód i stopniowo spycha go w dół doliny. źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988 |
|
|
- Wynoście się stąd, nie zabierajcie tego, co nie wasze! - krzyczał tłum, napierając na ciężarówkę. źródło: NKJP: Ustrzyki bronią powiatu, Super Nowości, 1999 |
|
|
Wkłada klucz do zamka, obraca. Uchyla drzwi, napierając na nie z wysiłkiem. źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
napieram |
napieramy |
|||
| 2 os. |
napierasz |
napieracie |
|||
| 3 os. |
napiera |
napierają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
napierałem +(e)m napierał |
napierałam +(e)m napierała |
napierałom +(e)m napierało |
napieraliśmy +(e)śmy napierali |
napierałyśmy +(e)śmy napierały |
| 2 os. |
napierałeś +(e)ś napierał |
napierałaś +(e)ś napierała |
napierałoś +(e)ś napierało |
napieraliście +(e)ście napierali |
napierałyście +(e)ście napierały |
| 3 os. |
napierał |
napierała |
napierało |
napierali |
napierały |
bezosobnik: napierano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę napierał będę napierać |
będę napierała będę napierać |
będę napierało będę napierać |
będziemy napierali będziemy napierać |
będziemy napierały będziemy napierać |
| 2 os. |
będziesz napierał będziesz napierać |
będziesz napierała będziesz napierać |
będziesz napierało będziesz napierać |
będziecie napierali będziecie napierać |
będziecie napierały będziecie napierać |
| 3 os. |
będzie napierał będzie napierać |
będzie napierała będzie napierać |
będzie napierało będzie napierać |
będą napierali będą napierać |
będą napierały będą napierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
napierajmy |
|
| 2 os. |
napieraj |
napierajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
napierałbym bym napierał |
napierałabym bym napierała |
napierałobym bym napierało |
napieralibyśmy byśmy napierali |
napierałybyśmy byśmy napierały |
| 2 os. |
napierałbyś byś napierał |
napierałabyś byś napierała |
napierałobyś byś napierało |
napieralibyście byście napierali |
napierałybyście byście napierały |
| 3 os. |
napierałby by napierał |
napierałaby by napierała |
napierałoby by napierało |
napieraliby by napierali |
napierałyby by napierały |
bezosobnik: napierano by
bezokolicznik: napierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
napierając
gerundium: napieranie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | napieranie |
napierania |
| D. | napierania |
napierań |
| C. | napieraniu |
napieraniom |
| B. | napieranie |
napierania |
| N. | napieraniem |
napieraniami |
| Ms. | napieraniu |
napieraniach |
| W. | napieranie |
napierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: napierający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | napierający |
napierający |
napierający |
napierające |
napierająca |
| D. | napierającego |
napierającego |
napierającego |
napierającego |
napierającej |
| C. | napierającemu |
napierającemu |
napierającemu |
napierającemu |
napierającej |
| B. | napierającego |
napierającego |
napierający |
napierające |
napierającą |
| N. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającą |
| Ms. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | napierający |
napierający |
napierające |
napierające |
| D. | napierających |
napierających |
napierających |
napierających |
| C. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
| B. | napierających |
napierających |
napierających |
napierające |
| N. | napierającymi |
napierającymi |
napierającymi |
napierającymi |
| Ms. | napierających |
napierających |
napierających |
napierających |
odpowiednik aspektowy: naprzeć
Składnia
|
+ | napierać | + |
(na KOGO/CO)
|
2. na wroga
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Cytaty
|
Okrutni wersalczycy napierają coraz bardziej na barykady komunardów. źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001 |
|
|
Wykorzystując swą liczebną przewagę, wojownicy Pazura napierali bez ustanku. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
napieram |
napieramy |
|||
| 2 os. |
napierasz |
napieracie |
|||
| 3 os. |
napiera |
napierają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
napierałem +(e)m napierał |
napierałam +(e)m napierała |
napierałom +(e)m napierało |
napieraliśmy +(e)śmy napierali |
napierałyśmy +(e)śmy napierały |
| 2 os. |
napierałeś +(e)ś napierał |
napierałaś +(e)ś napierała |
napierałoś +(e)ś napierało |
napieraliście +(e)ście napierali |
napierałyście +(e)ście napierały |
| 3 os. |
napierał |
napierała |
napierało |
napierali |
napierały |
bezosobnik: napierano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę napierał będę napierać |
będę napierała będę napierać |
będę napierało będę napierać |
będziemy napierali będziemy napierać |
będziemy napierały będziemy napierać |
| 2 os. |
będziesz napierał będziesz napierać |
będziesz napierała będziesz napierać |
będziesz napierało będziesz napierać |
będziecie napierali będziecie napierać |
będziecie napierały będziecie napierać |
| 3 os. |
będzie napierał będzie napierać |
będzie napierała będzie napierać |
będzie napierało będzie napierać |
będą napierali będą napierać |
będą napierały będą napierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
napierajmy |
|
| 2 os. |
napieraj |
napierajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
napierałbym bym napierał |
napierałabym bym napierała |
napierałobym bym napierało |
napieralibyśmy byśmy napierali |
napierałybyśmy byśmy napierały |
| 2 os. |
napierałbyś byś napierał |
napierałabyś byś napierała |
napierałobyś byś napierało |
napieralibyście byście napierali |
napierałybyście byście napierały |
| 3 os. |
napierałby by napierał |
napierałaby by napierała |
napierałoby by napierało |
napieraliby by napierali |
napierałyby by napierały |
bezosobnik: napierano by
bezokolicznik: napierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
napierając
gerundium: napieranie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | napieranie |
napierania |
| D. | napierania |
napierań |
| C. | napieraniu |
napieraniom |
| B. | napieranie |
napierania |
| N. | napieraniem |
napieraniami |
| Ms. | napieraniu |
napieraniach |
| W. | napieranie |
napierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: napierający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | napierający |
napierający |
napierający |
napierające |
napierająca |
| D. | napierającego |
napierającego |
napierającego |
napierającego |
napierającej |
| C. | napierającemu |
napierającemu |
napierającemu |
napierającemu |
napierającej |
| B. | napierającego |
napierającego |
napierający |
napierające |
napierającą |
| N. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającą |
| Ms. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | napierający |
napierający |
napierające |
napierające |
| D. | napierających |
napierających |
napierających |
napierających |
| C. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
| B. | napierających |
napierających |
napierających |
napierające |
| N. | napierającymi |
napierającymi |
napierającymi |
napierającymi |
| Ms. | napierających |
napierających |
napierających |
napierających |
odpowiednik aspektowy: naprzeć
Składnia
| Rzosobowy | + | napierać | + |
(na KOGO/CO)
|
3. na wspólnika
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Wszyscy zaczęli na mnie napierać, że skoro już tak się uparłem i nie chcę robić drugiej części „Samych swoich” dla kina, to żeby chociaż Gołas w ostatnim odcinku trafił do zagrody Kargula i Pawlaka. To ożywiłoby serial. źródło: NKJP: Katarzyna Bielas: Decyduję, co jest śmieszne, Gazeta Wyborcza, 1998-09-11 |
|
|
Boisz się powiedzieć? Taka jesteś niby frymuśna, taka fikuśna, a jak przyjdzie co do czego, to się chowasz? No cóż, dobrze, nie będę napierał. źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Zwał, 2004 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
napieram |
napieramy |
|||
| 2 os. |
napierasz |
napieracie |
|||
| 3 os. |
napiera |
napierają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
napierałem +(e)m napierał |
napierałam +(e)m napierała |
napierałom +(e)m napierało |
napieraliśmy +(e)śmy napierali |
napierałyśmy +(e)śmy napierały |
| 2 os. |
napierałeś +(e)ś napierał |
napierałaś +(e)ś napierała |
napierałoś +(e)ś napierało |
napieraliście +(e)ście napierali |
napierałyście +(e)ście napierały |
| 3 os. |
napierał |
napierała |
napierało |
napierali |
napierały |
bezosobnik: napierano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę napierał będę napierać |
będę napierała będę napierać |
będę napierało będę napierać |
będziemy napierali będziemy napierać |
będziemy napierały będziemy napierać |
| 2 os. |
będziesz napierał będziesz napierać |
będziesz napierała będziesz napierać |
będziesz napierało będziesz napierać |
będziecie napierali będziecie napierać |
będziecie napierały będziecie napierać |
| 3 os. |
będzie napierał będzie napierać |
będzie napierała będzie napierać |
będzie napierało będzie napierać |
będą napierali będą napierać |
będą napierały będą napierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
napierajmy |
|
| 2 os. |
napieraj |
napierajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
napierałbym bym napierał |
napierałabym bym napierała |
napierałobym bym napierało |
napieralibyśmy byśmy napierali |
napierałybyśmy byśmy napierały |
| 2 os. |
napierałbyś byś napierał |
napierałabyś byś napierała |
napierałobyś byś napierało |
napieralibyście byście napierali |
napierałybyście byście napierały |
| 3 os. |
napierałby by napierał |
napierałaby by napierała |
napierałoby by napierało |
napieraliby by napierali |
napierałyby by napierały |
bezosobnik: napierano by
bezokolicznik: napierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
napierając
gerundium: napieranie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | napieranie |
napierania |
| D. | napierania |
napierań |
| C. | napieraniu |
napieraniom |
| B. | napieranie |
napierania |
| N. | napieraniem |
napieraniami |
| Ms. | napieraniu |
napieraniach |
| W. | napieranie |
napierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: napierający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | napierający |
napierający |
napierający |
napierające |
napierająca |
| D. | napierającego |
napierającego |
napierającego |
napierającego |
napierającej |
| C. | napierającemu |
napierającemu |
napierającemu |
napierającemu |
napierającej |
| B. | napierającego |
napierającego |
napierający |
napierające |
napierającą |
| N. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającą |
| Ms. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | napierający |
napierający |
napierające |
napierające |
| D. | napierających |
napierających |
napierających |
napierających |
| C. | napierającym |
napierającym |
napierającym |
napierającym |
| B. | napierających |
napierających |
napierających |
napierające |
| N. | napierającymi |
napierającymi |
napierającymi |
napierającymi |
| Ms. | napierających |
napierających |
napierających |
napierających |
odpowiednik aspektowy: naprzeć
Składnia
| Rzosobowy | + | napierać | + |
(na KOGO)
|