UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

drożdże

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
W postaci: drożdża
Inne znaczenie: 'zanieczyszczenia płynów, męty'

Pochodzenie

psł. *droždžьja 'coś rozdrobnionego; osad z płynu (wykorzystywany do zakwaszania); ciastowata masa złożona z grzybków wywołujących fermentację'

1. grzyby

Definicja

biol. 
grzyby jednokomórkowe mające zdolność wytwarzania witamin z grupy B, rozmnażające się przez pączkowanie, żyjące na podłożach zawierających cukier, powodujący w warunkach beztlenowych ich fermentację,

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt mikroorganizmy

Połączenia

  • bakterie, wirusy, drożdże i grzyby
  • synteza; rozwój; komórki drożdży

Cytaty

Eduard Büchner […] zdołał wyekstrahować z komórek drożdży zespół enzymów katalizujących fermentację alkoholową […]; udowodnił, że fermentacji alkoholowej nie wywołują żywe organizmy.

źródło: NKJP: Leokadia Kłyszejko-Stefanowicz: Cytobiochemia: biochemia niektórych struktur komórkowych, 1995

Tynki bakterio- i pleśniobójcze - mają kilka mm grubości, często są pokrywane dodatkowo farbami grzybobójczymi. Do zaprawy i betonu dodaje się też specjalne włókna, które zakłócają rozwój bakterii, drożdży i grzybów pleśniowych.

źródło: NKJP: (ANA): Walcz z pleśnią!, Gazeta Wrocławska, 2003-03-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drożdże
D. drożdży
C. drożdżom
B. drożdże
N. drożdżami
Ms. drożdżach
W. drożdże

2.a masa

Definicja

masa składająca się z drożdży - grzybów jednokomórkowych i mąki, stosowana w przemyśle fermentacyjnym i piekarniczym

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

  • wyrośnięte drożdże; drożdże piekarskie, piwne, spożywcze
  • drożdże do pieczenia, do wyrobu win
  • drożdże i zakwas; mleko, drożdże, mąka i cukier
  • fabryka; produkcja; łyżeczka, łyżka, kostka drożdży
  • rozczyn; napój, wywar; drażetki, tabletki; kosmetyki zawierające ekstrakty z drożdży, maseczka z wyciągiem z drożdży
  • dodać, stosować, używać; rozpuścić drożdże
  • rozczynić, wymieszać, zmieszać coś z drożdżami
  • piec (chleb) na drożdżach

Cytaty

Pan Jacek potwierdza, że każdy z szefów kuchni [...] ma własny przepis na babę i nie bardzo chce się nim dzielić. Klasyczna powstaje z odpowiedniego połączenia drożdży piekarskich lub piwnych, cukru, mąki i wody lub mleka.

źródło: NKJP: MG: Tak powstaje baba wielkanocna, Życie Podkarpackie, 2010-03-31

Suchy lub czerstwy chleb namoczyć w ciepłej wodzie, odcisnąć, dodać drożdże rozpuszczone wcześniej w ciepłym mleku (na 1 kg suchego chleba 10-12 dag drożdży), szczyptę soli i mąki wrocławskiej, tyle ile zabierze ciasto przy wyrabianiu.

źródło: NKJP: tz: Świeży chleb ze starego, Trybuna Śląska, 2003-02-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drożdże
D. drożdży
C. drożdżom
B. drożdże
N. drożdżami
Ms. drożdżach
W. drożdże

2.b porcja

Definicja

porcja drożdży - masy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

  • kupić drożdże

Cytaty

Kupiła drożdże, dwanaście jaj, śmietanę, torebkę cukru pudru, olejek waniliowy i po powrocie od razu przetarła płótnem wielką stolnicę.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drożdże
D. drożdży
C. drożdżom
B. drożdże
N. drożdżami
Ms. drożdżach
W. drożdże

Frazeologizmy

ktoś/coś rośnie jak na drożdżach
ktoś/coś urósł/urosło jak na drożdżach
Data ostatniej modyfikacji: 28.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj