UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

definiować

Chronologizacja

SJPXVII, SL: definijować, SWil: definjować, SJPWar: definjować, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. dēfīnīre 'ograniczać, wyznaczać, określać, ustalać'

1. słowo

Definicja

objaśniać znaczenie jakiegoś wyrazu, ciągu wyrazów lub pojęcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • encyklopedia, słownik, ustawa; leksykograf, socjolog definiuje
  • definiować pojęcie, termin, wyraz; kulturę, patriotyzm, pornografię, sumienie
  • definiować przez opozycję do czegoś
  • definiować za pomocą negacji
  • definiować precyzyjnie, ściśle
  • umieć, próbować definiować
  • definiować i klasyfikować
  • sposób, umiejętność definiowania

Cytaty

Słownik Webstera definiuje gospodarność jako „zachowanie charakteryzujące się rozwagą w dysponowaniu środkami”.

źródło: NKJP: Jan M. Fijor: Sekrety amerykańskich milionerów, cz. 4, Gazeta Ubezpieczeniowa, 1999-08-03

Trudno jest definiować pornografię. Im bardziej się ją definiuje, tym bardziej ona wymyka się jak piskorz z zaciśniętej pięści. Co kiedyś było nieprzyzwoite, choćby damska naga łydka, dzisiaj sięga śmiało powyżej uda.

źródło: NKJP: Tomasz Jastrun: Gra wstępna rozpisana na 62 felietony, 2003

[...] dzieje piękna są dziejami minionymi. I nie chodzi tylko o to, że zmieniły się jego kanony, bo one zmieniały się zawsze. Również nie o to, że nie wiemy, jak je definiować [...]. Problem polega na tym, że piękno wygnaliśmy z naszego języka, że rozmowa o nim stała się czymś wstydliwym.

źródło: NKJP: Michał Paweł Markowski: Kto nam ukradł piękno?, Ozon, 2005, nr 5

Wadą tego modelu jest niejasność wielu pojęć, które nie są ściśle definiowane.

źródło: NKJP: Ewa Wysocka: Diagnoza w resocjalizacji. Obszary problemowe i modele rozwiązań w ujęciu psychopedagogicznym, 2008

Rozważania nad światem przedstawionym trzeba zacząć od wyjaśnienia pojęcia fabuły [...]. W najprostszym definiowaniu fabułę rozumiemy jako układ zdarzeń, którego celem jest ukazanie kolei życiowych występujących w świecie przedstawionym postaci.

źródło: NKJP: Dawid Klimczak: Polonista na erpegowym szlaku, albo scenariusz gry fabularnej jako gatunek literacki, Esensja, 2008, nr 3

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. definiuję
definiujemy
2 os. definiujesz
definiujecie
3 os. definiuje
definiują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. definiowałem
+(e)m definiował
definiowałam
+(e)m definiowała
definiowałom
+(e)m definiowało
definiowaliśmy
+(e)śmy definiowali
definiowałyśmy
+(e)śmy definiowały
2 os. definiowałeś
+(e)ś definiował
definiowałaś
+(e)ś definiowała
definiowałoś
+(e)ś definiowało
definiowaliście
+(e)ście definiowali
definiowałyście
+(e)ście definiowały
3 os. definiował
definiowała
definiowało
definiowali
definiowały

bezosobnik: definiowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę definiował
będę definiować
będę definiowała
będę definiować
będę definiowało
będę definiować
będziemy definiowali
będziemy definiować
będziemy definiowały
będziemy definiować
2 os. będziesz definiował
będziesz definiować
będziesz definiowała
będziesz definiować
będziesz definiowało
będziesz definiować
będziecie definiowali
będziecie definiować
będziecie definiowały
będziecie definiować
3 os. będzie definiował
będzie definiować
będzie definiowała
będzie definiować
będzie definiowało
będzie definiować
będą definiowali
będą definiować
będą definiowały
będą definiować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. definiujmy
2 os. definiuj
definiujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. definiowałbym
bym definiował
definiowałabym
bym definiowała
definiowałobym
bym definiowało
definiowalibyśmy
byśmy definiowali
definiowałybyśmy
byśmy definiowały
2 os. definiowałbyś
byś definiował
definiowałabyś
byś definiowała
definiowałobyś
byś definiowało
definiowalibyście
byście definiowali
definiowałybyście
byście definiowały
3 os. definiowałby
by definiował
definiowałaby
by definiowała
definiowałoby
by definiowało
definiowaliby
by definiowali
definiowałyby
by definiowały

bezosobnik: definiowano by

bezokolicznik: definiować

imiesłów przysłówkowy współczesny: definiując

gerundium: definiowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. definiowanie
definiowania
D. definiowania
definiowań
C. definiowaniu
definiowaniom
B. definiowanie
definiowania
N. definiowaniem
definiowaniami
Ms. definiowaniu
definiowaniach
W. definiowanie
definiowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: definiujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. definiujący
definiujący
definiujący
definiujące
definiująca
D. definiującego
definiującego
definiującego
definiującego
definiującej
C. definiującemu
definiującemu
definiującemu
definiującemu
definiującej
B. definiującego
definiującego
definiujący
definiujące
definiującą
N. definiującym
definiującym
definiującym
definiującym
definiującą
Ms. definiującym
definiującym
definiującym
definiującym
definiującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. definiujący
definiujący
definiujące
definiujące
D. definiujących
definiujących
definiujących
definiujących
C. definiującym
definiującym
definiującym
definiującym
B. definiujących
definiujących
definiujących
definiujące
N. definiującymi
definiującymi
definiującymi
definiującymi
Ms. definiujących
definiujących
definiujących
definiujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: definiowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. definiowany
definiowany
definiowany
definiowane
definiowana
D. definiowanego
definiowanego
definiowanego
definiowanego
definiowanej
C. definiowanemu
definiowanemu
definiowanemu
definiowanemu
definiowanej
B. definiowanego
definiowanego
definiowany
definiowane
definiowaną
N. definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowaną
Ms. definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. definiowani
definiowani
definiowane
definiowane
D. definiowanych
definiowanych
definiowanych
definiowanych
C. definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanym
B. definiowanych
definiowanych
definiowanych
definiowane
N. definiowanymi
definiowanymi
definiowanymi
definiowanymi
Ms. definiowanych
definiowanych
definiowanych
definiowanych

odpowiednik aspektowy: zdefiniować

Składnia

bez ograniczeń + definiować +
CO

2. sytuację

Definicja

książk. 
dokładnie określać, jakie coś jest lub ma być

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • definiować istotę czegoś, rolę, sytuację, warunki

Cytaty

Każdy z prezydentów inaczej definiował swoją misję. [...] Bush mówił o nowym porządku światowym, Clintona uwiodła idea radosnej globalizacji.

źródło: NKJP: Daniel Markiewicz: Ameryka marnotrawna, Esensja, 2008, nr 3

Nalałem płynu w kieliszki, Basia ujęła jeden, ja drugi, i patrząc sobie w oczy wychyliliśmy je do dna; uczuć, jakich wtedy doznałem, nie chcę definiować, aby ich nie pomniejszać.

źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962

Kiedy psycholog czy psychoterapeuta zaczyna sam definiować, co jest dobre i złe moralnie [...], nadużywa swoich kompetencji.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Rozmowy o księżach, rodzinie i życiu duchowym, 2010

[...] postać Józefa jest niezwykła i heroiczna. W Ewangelii jest on definiowany przez relację z kobietą, postrzegany jako sprawiedliwy, co bywa w Biblii bardzo rzadkie.

źródło: NKJP: Jarosław Makowski: Kobiety uczą kościół, 2007

[...] uwolnienie go od obowiązków prezesa rozwiązało mu ręce. Zaczął sam siebie definiować jako opozycjonistę, co w tamtych latach było ewenementem.

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. definiuję
definiujemy
2 os. definiujesz
definiujecie
3 os. definiuje
definiują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. definiowałem
+(e)m definiował
definiowałam
+(e)m definiowała
definiowałom
+(e)m definiowało
definiowaliśmy
+(e)śmy definiowali
definiowałyśmy
+(e)śmy definiowały
2 os. definiowałeś
+(e)ś definiował
definiowałaś
+(e)ś definiowała
definiowałoś
+(e)ś definiowało
definiowaliście
+(e)ście definiowali
definiowałyście
+(e)ście definiowały
3 os. definiował
definiowała
definiowało
definiowali
definiowały

bezosobnik: definiowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę definiował
będę definiować
będę definiowała
będę definiować
będę definiowało
będę definiować
będziemy definiowali
będziemy definiować
będziemy definiowały
będziemy definiować
2 os. będziesz definiował
będziesz definiować
będziesz definiowała
będziesz definiować
będziesz definiowało
będziesz definiować
będziecie definiowali
będziecie definiować
będziecie definiowały
będziecie definiować
3 os. będzie definiował
będzie definiować
będzie definiowała
będzie definiować
będzie definiowało
będzie definiować
będą definiowali
będą definiować
będą definiowały
będą definiować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. definiujmy
2 os. definiuj
definiujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. definiowałbym
bym definiował
definiowałabym
bym definiowała
definiowałobym
bym definiowało
definiowalibyśmy
byśmy definiowali
definiowałybyśmy
byśmy definiowały
2 os. definiowałbyś
byś definiował
definiowałabyś
byś definiowała
definiowałobyś
byś definiowało
definiowalibyście
byście definiowali
definiowałybyście
byście definiowały
3 os. definiowałby
by definiował
definiowałaby
by definiowała
definiowałoby
by definiowało
definiowaliby
by definiowali
definiowałyby
by definiowały

bezosobnik: definiowano by

bezokolicznik: definiować

imiesłów przysłówkowy współczesny: definiując

gerundium: definiowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. definiowanie
definiowania
D. definiowania
definiowań
C. definiowaniu
definiowaniom
B. definiowanie
definiowania
N. definiowaniem
definiowaniami
Ms. definiowaniu
definiowaniach
W. definiowanie
definiowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: definiujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. definiujący
definiujący
definiujący
definiujące
definiująca
D. definiującego
definiującego
definiującego
definiującego
definiującej
C. definiującemu
definiującemu
definiującemu
definiującemu
definiującej
B. definiującego
definiującego
definiujący
definiujące
definiującą
N. definiującym
definiującym
definiującym
definiującym
definiującą
Ms. definiującym
definiującym
definiującym
definiującym
definiującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. definiujący
definiujący
definiujące
definiujące
D. definiujących
definiujących
definiujących
definiujących
C. definiującym
definiującym
definiującym
definiującym
B. definiujących
definiujących
definiujących
definiujące
N. definiującymi
definiującymi
definiującymi
definiującymi
Ms. definiujących
definiujących
definiujących
definiujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: definiowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. definiowany
definiowany
definiowany
definiowane
definiowana
D. definiowanego
definiowanego
definiowanego
definiowanego
definiowanej
C. definiowanemu
definiowanemu
definiowanemu
definiowanemu
definiowanej
B. definiowanego
definiowanego
definiowany
definiowane
definiowaną
N. definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowaną
Ms. definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. definiowani
definiowani
definiowane
definiowane
D. definiowanych
definiowanych
definiowanych
definiowanych
C. definiowanym
definiowanym
definiowanym
definiowanym
B. definiowanych
definiowanych
definiowanych
definiowane
N. definiowanymi
definiowanymi
definiowanymi
definiowanymi
Ms. definiowanych
definiowanych
definiowanych
definiowanych

odpowiednik aspektowy: zdefiniować

Składnia

bez ograniczeń + definiować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 19.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json