UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odległość

Chronologizacja

SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. legać

1. przestrzeni

Definicja

przestrzeń rozciągająca się między dwoma punktami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni

Połączenia

  • bezpieczna; pewna; duża, niewielka, znaczna odległość
  • odległość paru kroków; dziesięciu, dwudziestu, stu... metrów, kilometrów
  • odległość od domu; centrum; celu
  • odległość między domami, drogami
  • pokonać/pokonywać, przebyć jakąś odległość
  • obserwować, patrzeć; widzieć coś z jakiejś odległości
  • mieszkać; stanąć, zatrzymać się w jakiejś odległości od czegoś

Cytaty

Przemierzając ulice Mick zastanawiał się, jaką codziennie pokonuje odległość w drodze do i z pracy, gdy nagle usłyszał przeraźliwy pisk opon.

źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999

Obaj ruszyli pełną szybkością. Pater dodał gazu. Był za uciekającym w odległości trzydziestu metrów.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Kazała taryfiarzowi zatrzymać się w pewnej odległości od bramy, bo nie chciała wywoływać sensacji. Planowała wślizgnąć się do szpitala ukradkiem [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

[...] średnia odległość między sąsiednimi drogami gruntowymi wynosi w skali kraju koło trzech kilometrów.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odległość
odległości
D. odległości
odległości
C. odległości
odległościom
B. odległość
odległości
N. odległością
odległościami
Ms. odległości
odległościach
W. odległości
odległości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + odległość +
od CZEGO

2. czasu

Definicja

czas, który upłynął między dwoma wydarzeniami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozpiętość

Połączenia

  • odległość czasu; dziesięciu, dwudziestu... dni, lat

Cytaty

Szczególnie miło wspominam „Felka”, jak mówiliśmy o dyrektorze Feliksie Żukowskim. Z odległości 30 lat mogę powiedzieć, że to był człowiek nie tamtej daty.

źródło: NKJP: Renata Sas: Aktor, który umie wszystko, Express Ilustrowany, 2003-05-09

– W grę wchodzi ewidentne niedopełnienie obowiązków przez dyrektora szkoły – mówi prokurator. – Ze względu jednak na odległość czasu w tym przypadku mamy do czynienia z przedawnieniem.

źródło: NKJP: Anna Malinowska: Nie ujrzy świata?, Dziennik Zachodni, 2005-02-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odległość
odległości
D. odległości
odległości
C. odległości
odległościom
B. odległość
odległości
N. odległością
odległościami
Ms. odległości
odległościach
W. odległości
odległości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + odległość +
CZEGO

3. dźwięku

Definicja

muz. 
różnica wysokości między dwoma dźwiękami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • odległość między dźwiękami

Cytaty

Wyróżnia się półton diatoniczny (np. odległość między dźwiękami e i f) oraz półton chromatyczny (odległość między dźwiękiem a jego podwyższeniem lub obniżeniem, np. f - fis, a - as).

źródło: NKJP: Barbara Romanowska: Kamertony i muzykoterapia w leczeniu dźwiękiem, 2004

Niektóre interwały (odległości między dźwiękami) podwyższa się lub obniża o półtorej dudnienia - jest to różnica między dźwiękami równa jednej setnej części półtonu.

źródło: NKJP: Mikołaj Lizut: Harmonia ręki ze słuchem, Gazeta Wyborcza, 1996-03-15

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odległość
odległości
D. odległości
odległości
C. odległości
odległościom
B. odległość
odległości
N. odległością
odległościami
Ms. odległości
odległościach
W. odległości
odległości

Frazeologizmy

ktoś trzyma się na dystans
ktoś trzyma się na odległość
Data ostatniej modyfikacji: 04.08.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json