Chronologizacja
Pochodzenie
Od wyrażenia przyimkowego po przeko, opartego na prasłowiańskim przysłówku *perko 'poprzecznie, w poprzek, naprzeciwko', pochodnego od psł. *per 'przez, przed'
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- poprzeczny drąg, drążek; korytarz; poprzeczna belka, deska, żerdź; linia; aleja, alejka, ulica, uliczka; zmarszczka; poprzeczne pasy, paski, prążki
Cytaty
|
Oprawcy bowiem, by móc Ukrzyżowanego rozpiąć na krzyżu, wygięli, wyprężyli i poskręcali blaszaną figurę; mimo to przygięta głowa wystaje daleko ponad drzewce, ręce przybite zostały gwoździami do poprzecznej belki niemal na wysokości łokcia, kiście dłoni zaś zwisają żałośnie w powietrzu. źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002 |
|
|
To było gdzieś przy ulicy Filtrowej, chociaż wchodziło się od strony małej poprzecznej uliczki. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1993 |
|
|
Poszedł do szoferki, wyjął ze skajowego sakwojażu jedną ze swoich koszulek polo w szerokie poprzeczne pasy i się ubrał. źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | poprzeczny |
poprzeczny |
poprzeczny |
poprzeczne |
poprzeczna |
| D. | poprzecznego |
poprzecznego |
poprzecznego |
poprzecznego |
poprzecznej |
| C. | poprzecznemu |
poprzecznemu |
poprzecznemu |
poprzecznemu |
poprzecznej |
| B. | poprzecznego |
poprzecznego |
poprzeczny |
poprzeczne |
poprzeczną |
| N. | poprzecznym |
poprzecznym |
poprzecznym |
poprzecznym |
poprzeczną |
| Ms. | poprzecznym |
poprzecznym |
poprzecznym |
poprzecznym |
poprzecznej |
| W. | poprzeczny |
poprzeczny |
poprzeczny |
poprzeczne |
poprzeczna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | poprzeczni |
poprzeczni |
poprzeczne |
poprzeczne |
| D. | poprzecznych |
poprzecznych |
poprzecznych |
poprzecznych |
| C. | poprzecznym |
poprzecznym |
poprzecznym |
poprzecznym |
| B. | poprzecznych |
poprzecznych |
poprzecznych |
poprzeczne |
| N. | poprzecznymi |
poprzecznymi |
poprzecznymi |
poprzecznymi |
| Ms. | poprzecznych |
poprzecznych |
poprzecznych |
poprzecznych |
| W. | poprzeczni |
poprzeczni |
poprzeczne |
poprzeczne |