UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łazić

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. łażę
łazimy
2 os. łazisz
łazicie
3 os. łazi
łażą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. łaziłem
+(e)m łaził
łaziłam
+(e)m łaziła
łaziłom
+(e)m łaziło
łaziliśmy
+(e)śmy łazili
łaziłyśmy
+(e)śmy łaziły
2 os. łaziłeś
+(e)ś łaził
łaziłaś
+(e)ś łaziła
łaziłoś
+(e)ś łaziło
łaziliście
+(e)ście łazili
łaziłyście
+(e)ście łaziły
3 os. łaził
łaziła
łaziło
łazili
łaziły

bezosobnik: łażono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę łaził
będę łazić
będę łaziła
będę łazić
będę łaziło
będę łazić
będziemy łazili
będziemy łazić
będziemy łaziły
będziemy łazić
2 os. będziesz łaził
będziesz łazić
będziesz łaziła
będziesz łazić
będziesz łaziło
będziesz łazić
będziecie łazili
będziecie łazić
będziecie łaziły
będziecie łazić
3 os. będzie łaził
będzie łazić
będzie łaziła
będzie łazić
będzie łaziło
będzie łazić
będą łazili
będą łazić
będą łaziły
będą łazić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. łaźmy
2 os. łaź
łaźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. łaziłbym
bym łaził
łaziłabym
bym łaziła
łaziłobym
bym łaziło
łazilibyśmy
byśmy łazili
łaziłybyśmy
byśmy łaziły
2 os. łaziłbyś
byś łaził
łaziłabyś
byś łaziła
łaziłobyś
byś łaziło
łazilibyście
byście łazili
łaziłybyście
byście łaziły
3 os. łaziłby
by łaził
łaziłaby
by łaziła
łaziłoby
by łaziło
łaziliby
by łazili
łaziłyby
by łaziły

bezosobnik: łażono by

bezokolicznik: łazić

imiesłów przysłówkowy współczesny: łażąc

gerundium: łażenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łażenie
łażenia
D. łażenia
łażeń
C. łażeniu
łażeniom
B. łażenie
łażenia
N. łażeniem
łażeniami
Ms. łażeniu
łażeniach
W. łażenie
łażenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: łażący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. łażący
łażący
łażący
łażące
łażąca
D. łażącego
łażącego
łażącego
łażącego
łażącej
C. łażącemu
łażącemu
łażącemu
łażącemu
łażącej
B. łażącego
łażącego
łażący
łażące
łażącą
N. łażącym
łażącym
łażącym
łażącym
łażącą
Ms. łażącym
łażącym
łażącym
łażącym
łażącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. łażący
łażący
łażące
łażące
D. łażących
łażących
łażących
łażących
C. łażącym
łażącym
łażącym
łażącym
B. łażących
łażących
łażących
łażące
N. łażącymi
łażącymi
łażącymi
łażącymi
Ms. łażących
łażących
łażących
łażących

Pochodzenie

psł. *laziti 'pełzać, czołgać się, wspinać się, posuwać się wolno, z trudem, wlec się'

1. po mieście

Definicja

ekspresywnie: chodzić (przemieszczać się za pomocą nóg)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • muchy łażą
  • łazić ulicami; nocą
  • łazić po górach, po lesie, po mieszkaniu, po mieście, po ulicach; po ścianie
  • łazić z kąta w kąt

Cytaty

Łaziłem po Krynicy i przyglądałem się grającym w piłkę chłopakom.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005

Polscy kolejarze łażą znudzeni koło lokomotywy, papierosy palą, z niezmąconym spokojem czekają na odjazd.

źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001

Jej dłoń mocno zacisnęła się na grudkach pulchnej ziemi udeptanej przez wszędzie łażące kwoki.

źródło: NKJP: Robert Dudek: Mięsny książę, 1997

Składnia

bez ograniczeń + łazić +
(GDZIE)

2. po drzewach

Definicja

wspinać się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • łazić po drzewach

Cytaty

Anna była trudnym dzieckiem, zamiast bawić się lalkami, łaziła po drzewach, miała wiecznie poobijane kolana i to bardzo martwiło jej matkę.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Anders, 2008

I żeby ta mała dziewczynka łażąca po drabinkach... nie, żeby nie spadła.

źródło: NKJP: Szymon Bogacz: Koło kwintowe, 2009

Kundle nie potrafią łazić po drzewach [...].

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Skarb w glinianym naczyniu, Esensja, 2008-04

[...] grzeczne dziewczynki noszą sukienki i nie łażą po płotach [...].

źródło: NKJP: Zuzanna Maj: Przyjaźń damsko-męska, Cosmopolitan, 1998

Składnia

bez ograniczeń + łazić +
po CZYM

3. za sprawunkami

Definicja

pot. 
starać się uzyskać coś pożądanego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Jedni dokarmiają, ratują życie, inni, nazwijmy: kłusownicy, łażą !?za zrzutami poroży.

źródło: NKJP: (E): Pomóżmy zwierzynie, Gazeta Krakowska, 2006-03-21

Wziąłem się do tej nowej pracy bardzo usilnie, łażąc !?za potrzebnym sprzętem i ekwipunkiem po różnych agendach wojskowych [...].

źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007

Następnym razem powie Edkowi - niech sam sobie !?za piwem łazi.

źródło: NKJP: Robert Urbański; Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Składnia

bez ograniczeń + łazić +
!?za CZYM

Informacja normatywna

Uznawane za niepoprawne w połączeniu: łazić za czymś.

4. za dziewczynami

Definicja

pot. 
starać się zdobyć względy osoby płci przeciwnej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Słyszałam, że jej mąż łazi za jakąś redaktorką...

źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie. Odcinek 235, 2002

Łaziła za ochroniarzem [...] Tomkiem. A ten ochroniarz to pedał i nie tknie żadnej laski.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Podobno X łaził za Ingą, proponując małżeństwo, lecz go wyśmiała.

źródło: NKJP: Rozwodówka, Dziennik Polski, 1999-02-12

Składnia

bez ograniczeń + łazić +
za KIM
Data ostatniej modyfikacji: 12.01.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json