Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
łażę |
łazimy |
|||
| 2 os. |
łazisz |
łazicie |
|||
| 3 os. |
łazi |
łażą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łaziłem +(e)m łaził |
łaziłam +(e)m łaziła |
łaziłom +(e)m łaziło |
łaziliśmy +(e)śmy łazili |
łaziłyśmy +(e)śmy łaziły |
| 2 os. |
łaziłeś +(e)ś łaził |
łaziłaś +(e)ś łaziła |
łaziłoś +(e)ś łaziło |
łaziliście +(e)ście łazili |
łaziłyście +(e)ście łaziły |
| 3 os. |
łaził |
łaziła |
łaziło |
łazili |
łaziły |
bezosobnik: łażono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę łaził będę łazić |
będę łaziła będę łazić |
będę łaziło będę łazić |
będziemy łazili będziemy łazić |
będziemy łaziły będziemy łazić |
| 2 os. |
będziesz łaził będziesz łazić |
będziesz łaziła będziesz łazić |
będziesz łaziło będziesz łazić |
będziecie łazili będziecie łazić |
będziecie łaziły będziecie łazić |
| 3 os. |
będzie łaził będzie łazić |
będzie łaziła będzie łazić |
będzie łaziło będzie łazić |
będą łazili będą łazić |
będą łaziły będą łazić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
łaźmy |
|
| 2 os. |
łaź |
łaźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
łaziłbym bym łaził |
łaziłabym bym łaziła |
łaziłobym bym łaziło |
łazilibyśmy byśmy łazili |
łaziłybyśmy byśmy łaziły |
| 2 os. |
łaziłbyś byś łaził |
łaziłabyś byś łaziła |
łaziłobyś byś łaziło |
łazilibyście byście łazili |
łaziłybyście byście łaziły |
| 3 os. |
łaziłby by łaził |
łaziłaby by łaziła |
łaziłoby by łaziło |
łaziliby by łazili |
łaziłyby by łaziły |
bezosobnik: łażono by
bezokolicznik: łazić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
łażąc
gerundium: łażenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | łażenie |
łażenia |
| D. | łażenia |
łażeń |
| C. | łażeniu |
łażeniom |
| B. | łażenie |
łażenia |
| N. | łażeniem |
łażeniami |
| Ms. | łażeniu |
łażeniach |
| W. | łażenie |
łażenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: łażący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | łażący |
łażący |
łażący |
łażące |
łażąca |
| D. | łażącego |
łażącego |
łażącego |
łażącego |
łażącej |
| C. | łażącemu |
łażącemu |
łażącemu |
łażącemu |
łażącej |
| B. | łażącego |
łażącego |
łażący |
łażące |
łażącą |
| N. | łażącym |
łażącym |
łażącym |
łażącym |
łażącą |
| Ms. | łażącym |
łażącym |
łażącym |
łażącym |
łażącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | łażący |
łażący |
łażące |
łażące |
| D. | łażących |
łażących |
łażących |
łażących |
| C. | łażącym |
łażącym |
łażącym |
łażącym |
| B. | łażących |
łażących |
łażących |
łażące |
| N. | łażącymi |
łażącymi |
łażącymi |
łażącymi |
| Ms. | łażących |
łażących |
łażących |
łażących |
Pochodzenie
psł. *laziti 'pełzać, czołgać się, wspinać się, posuwać się wolno, z trudem, wlec się'
1. po mieście
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- muchy łażą
- łazić ulicami; nocą
- łazić po górach, po lesie, po mieszkaniu, po mieście, po ulicach; po ścianie
- łazić z kąta w kąt
Cytaty
|
Łaziłem po Krynicy i przyglądałem się grającym w piłkę chłopakom. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Sanatorium, 2005 |
|
|
Polscy kolejarze łażą znudzeni koło lokomotywy, papierosy palą, z niezmąconym spokojem czekają na odjazd. źródło: NKJP: Henryk Sekulski: Przebitka, 2001 |
|
|
Jej dłoń mocno zacisnęła się na grudkach pulchnej ziemi udeptanej przez wszędzie łażące kwoki. źródło: NKJP: Robert Dudek: Mięsny książę, 1997 |
Składnia
|
+ | łazić | + |
(GDZIE)
|
2. po drzewach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- łazić po drzewach
Cytaty
|
Anna była trudnym dzieckiem, zamiast bawić się lalkami, łaziła po drzewach, miała wiecznie poobijane kolana i to bardzo martwiło jej matkę. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Anders, 2008 |
|
|
I żeby ta mała dziewczynka łażąca po drabinkach... nie, żeby nie spadła. źródło: NKJP: Szymon Bogacz: Koło kwintowe, 2009 |
|
|
Kundle nie potrafią łazić po drzewach [...]. źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Skarb w glinianym naczyniu, Esensja, 2008-04 |
|
|
[...] grzeczne dziewczynki noszą sukienki i nie łażą po płotach [...]. źródło: NKJP: Zuzanna Maj: Przyjaźń damsko-męska, Cosmopolitan, 1998 |
Składnia
|
+ | łazić | + |
po CZYM
|
3. za sprawunkami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
Jedni dokarmiają, ratują życie, inni, nazwijmy: kłusownicy, łażą !?za zrzutami poroży. źródło: NKJP: (E): Pomóżmy zwierzynie, Gazeta Krakowska, 2006-03-21 |
|
|
Wziąłem się do tej nowej pracy bardzo usilnie, łażąc !?za potrzebnym sprzętem i ekwipunkiem po różnych agendach wojskowych [...]. źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007 |
|
|
Następnym razem powie Edkowi - niech sam sobie !?za piwem łazi. źródło: NKJP: Robert Urbański; Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009 |
Składnia
|
+ | łazić | + |
!?za CZYM
|
Informacja normatywna
Uznawane za niepoprawne w połączeniu: łazić za czymś.
4. za dziewczynami
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Słyszałam, że jej mąż łazi za jakąś redaktorką... źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie. Odcinek 235, 2002 |
|
|
Łaziła za ochroniarzem [...] Tomkiem. A ten ochroniarz to pedał i nie tknie żadnej laski. źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009 |
|
|
Podobno X łaził za Ingą, proponując małżeństwo, lecz go wyśmiała. źródło: NKJP: Rozwodówka, Dziennik Polski, 1999-02-12 |
Składnia
|
+ | łazić | + |
za KIM
|