UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wychylić

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. chylić

1. głowę

Definicja

zmienić położenie swojego ciała w ten sposób, że któraś z jego części znalazła się na zewnątrz czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • wychylić głowę, rękę, tułów
  • wychylić przez okno
  • wychylić z gabinetu, z okna, z pokoju, z samochodu
  • wychylić zza drzewa, zza krzaków

Cytaty

Chłopak wychylił z auta krótko ostrzyżoną głowę i rozpromienił się na widok Klofika.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Zwabiona kurzą awanturą koza wychyliła rogaty łeb zza węgła.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Potem odetchnął głęboko i nie mówiąc nic do nikogo, podszedł do okna, otworzył je i wychylił głowę na letnie, wonne powietrze.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

W lustrze toaletki odbijało się łóżko, szafka nocna, fałda świeżo obleczonej kołdry, kształt nagiej stopy. To była jej własna stopa, wychylona poza kołdrę.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wychylę
wychylimy
2 os. wychylisz
wychylicie
3 os. wychyli
wychylą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wychyliłem
+(e)m wychylił
wychyliłam
+(e)m wychyliła
wychyliłom
+(e)m wychyliło
wychyliliśmy
+(e)śmy wychylili
wychyliłyśmy
+(e)śmy wychyliły
2 os. wychyliłeś
+(e)ś wychylił
wychyliłaś
+(e)ś wychyliła
wychyliłoś
+(e)ś wychyliło
wychyliliście
+(e)ście wychylili
wychyliłyście
+(e)ście wychyliły
3 os. wychylił
wychyliła
wychyliło
wychylili
wychyliły

bezosobnik: wychylono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wychylmy
2 os. wychyl
wychylcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wychyliłbym
bym wychylił
wychyliłabym
bym wychyliła
wychyliłobym
bym wychyliło
wychylilibyśmy
byśmy wychylili
wychyliłybyśmy
byśmy wychyliły
2 os. wychyliłbyś
byś wychylił
wychyliłabyś
byś wychyliła
wychyliłobyś
byś wychyliło
wychylilibyście
byście wychylili
wychyliłybyście
byście wychyliły
3 os. wychyliłby
by wychylił
wychyliłaby
by wychyliła
wychyliłoby
by wychyliło
wychyliliby
by wychylili
wychyliłyby
by wychyliły

bezosobnik: wychylono by

bezokolicznik: wychylić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wychyliwszy

gerundium: wychylenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wychylenie
wychylenia
D. wychylenia
wychyleń
C. wychyleniu
wychyleniom
B. wychylenie
wychylenia
N. wychyleniem
wychyleniami
Ms. wychyleniu
wychyleniach
W. wychylenie
wychylenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wychylony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wychylony
wychylony
wychylony
wychylone
wychylona
D. wychylonego
wychylonego
wychylonego
wychylonego
wychylonej
C. wychylonemu
wychylonemu
wychylonemu
wychylonemu
wychylonej
B. wychylonego
wychylonego
wychylony
wychylone
wychyloną
N. wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychyloną
Ms. wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wychyleni
wychyleni
wychylone
wychylone
D. wychylonych
wychylonych
wychylonych
wychylonych
C. wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonym
B. wychylonych
wychylonych
wychylonych
wychylone
N. wychylonymi
wychylonymi
wychylonymi
wychylonymi
Ms. wychylonych
wychylonych
wychylonych
wychylonych

odpowiednik aspektowy: wychylać

Składnia

Rzosobowy + wychylić +
CO + (SKĄD)

2. kieliszek

Definicja

wypić szybko zawartość jakiegoś naczynia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Połączenia

  • wychylić kieliszek, łyk, kubek, kufel, puchar, szklankę, zawartość czegoś
  • wychylić jednym haustem
  • wychylić błyskawicznie, duszkiem

Cytaty

Dał znak, żebym wychylił pierwszy kieliszek od razu, bo chce nalać drugi.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Podeszła do Janki z kubkiem. Odliczyła do niego krople, dolała wody z dzbana stojącego na stoliku i gestem poleciła wypić. Janka posłusznie wychyliła kubek.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

Alex wychylił kolejny łyk prosto z butelki.

źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: Biało-czerwony, 2007

Był upał, więc poprosiła go, żeby usiadł i napił się wody z sokiem. Podziękował i duszkiem wychylił dwie szklanki.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wychylę
wychylimy
2 os. wychylisz
wychylicie
3 os. wychyli
wychylą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wychyliłem
+(e)m wychylił
wychyliłam
+(e)m wychyliła
wychyliłom
+(e)m wychyliło
wychyliliśmy
+(e)śmy wychylili
wychyliłyśmy
+(e)śmy wychyliły
2 os. wychyliłeś
+(e)ś wychylił
wychyliłaś
+(e)ś wychyliła
wychyliłoś
+(e)ś wychyliło
wychyliliście
+(e)ście wychylili
wychyliłyście
+(e)ście wychyliły
3 os. wychylił
wychyliła
wychyliło
wychylili
wychyliły

bezosobnik: wychylono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wychylmy
2 os. wychyl
wychylcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wychyliłbym
bym wychylił
wychyliłabym
bym wychyliła
wychyliłobym
bym wychyliło
wychylilibyśmy
byśmy wychylili
wychyliłybyśmy
byśmy wychyliły
2 os. wychyliłbyś
byś wychylił
wychyliłabyś
byś wychyliła
wychyliłobyś
byś wychyliło
wychylilibyście
byście wychylili
wychyliłybyście
byście wychyliły
3 os. wychyliłby
by wychylił
wychyliłaby
by wychyliła
wychyliłoby
by wychyliło
wychyliliby
by wychylili
wychyliłyby
by wychyliły

bezosobnik: wychylono by

bezokolicznik: wychylić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wychyliwszy

gerundium: wychylenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wychylenie
wychylenia
D. wychylenia
wychyleń
C. wychyleniu
wychyleniom
B. wychylenie
wychylenia
N. wychyleniem
wychyleniami
Ms. wychyleniu
wychyleniach
W. wychylenie
wychylenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wychylony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wychylony
wychylony
wychylony
wychylone
wychylona
D. wychylonego
wychylonego
wychylonego
wychylonego
wychylonej
C. wychylonemu
wychylonemu
wychylonemu
wychylonemu
wychylonej
B. wychylonego
wychylonego
wychylony
wychylone
wychyloną
N. wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychyloną
Ms. wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wychyleni
wychyleni
wychylone
wychylone
D. wychylonych
wychylonych
wychylonych
wychylonych
C. wychylonym
wychylonym
wychylonym
wychylonym
B. wychylonych
wychylonych
wychylonych
wychylone
N. wychylonymi
wychylonymi
wychylonymi
wychylonymi
Ms. wychylonych
wychylonych
wychylonych
wychylonych

odpowiednik aspektowy: wychylać

Składnia

Rzosobowy + wychylić +
CO

Frazeologizmy

ktoś nie wychylił nosa
ktoś wypił do dna
ktoś wychylił do dna
ktoś wypił kielich goryczy
ktoś wychylił kielich goryczy
Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json