UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dogonić

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. gonić

1. złodzieja

Definicja

biegnąc lub jadąc szybko za jakąś osobą, zwierzęciem lub pojazdem, zrównać się z nimi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dognać, doścignąć

Cytaty

Pokrzywdzony dogonił sprawcę, ale ten uderzył go w twarz [...] i zagroził użyciem noża.

źródło: NKJP: (kab): Rozbójnik wpadł z komórką, Dziennik Łódzki, 2006-04-22

Problem jest nie tylko w tym, czy pies dogoni sarnę [...].

źródło: NKJP: Agata Grzegorczyk: Tysiąc złotych za spuszczenie psa, Dziennik Bałtycki, 2010-02-24

Po kilku minutach oczekiwania samochód policyjny udał się w tym samym kierunku, dogonił ciężarówkę w oddalonym o sześć kilometrów Pietrzykowie.

źródło: NKJP: Marianna Żmudzińska: Nie zauważył, Gazeta Poznańska, 2003-05-20

Maszerujące z Normandii, wojska angielskie zostały dogonione przez armię francuską [...].

źródło: NKJP: Marcin Zasada: Pokoju nigdy nie zawarto, Dziennik Zachodni, 2007-07-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogonię
dogonimy
2 os. dogonisz
dogonicie
3 os. dogoni
dogonią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłem
+(e)m dogonił
dogoniłam
+(e)m dogoniła
dogoniłom
+(e)m dogoniło
dogoniliśmy
+(e)śmy dogonili
dogoniłyśmy
+(e)śmy dogoniły
2 os. dogoniłeś
+(e)ś dogonił
dogoniłaś
+(e)ś dogoniła
dogoniłoś
+(e)ś dogoniło
dogoniliście
+(e)ście dogonili
dogoniłyście
+(e)ście dogoniły
3 os. dogonił
dogoniła
dogoniło
dogonili
dogoniły

bezosobnik: dogoniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogońmy
2 os. dogoń
dogońcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłbym
bym dogonił
dogoniłabym
bym dogoniła
dogoniłobym
bym dogoniło
dogonilibyśmy
byśmy dogonili
dogoniłybyśmy
byśmy dogoniły
2 os. dogoniłbyś
byś dogonił
dogoniłabyś
byś dogoniła
dogoniłobyś
byś dogoniło
dogonilibyście
byście dogonili
dogoniłybyście
byście dogoniły
3 os. dogoniłby
by dogonił
dogoniłaby
by dogoniła
dogoniłoby
by dogoniło
dogoniliby
by dogonili
dogoniłyby
by dogoniły

bezosobnik: dogoniono by

bezokolicznik: dogonić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogoniwszy

gerundium: dogonienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogonienie
dogonienia
D. dogonienia
dogonień
C. dogonieniu
dogonieniom
B. dogonienie
dogonienia
N. dogonieniem
dogonieniami
Ms. dogonieniu
dogonieniach
W. dogonienie
dogonienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogoniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogoniony
dogoniony
dogoniony
dogonione
dogoniona
D. dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionej
C. dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionej
B. dogonionego
dogonionego
dogoniony
dogonione
dogonioną
N. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonioną
Ms. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogonieni
dogonieni
dogonione
dogonione
D. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych
C. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
B. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonione
N. dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
Ms. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych

odpowiednik aspektowy: doganiać

Składnia

bez ograniczeń + dogonić +
KOGO/CO

2. kolegę w nauce

Definicja

dorównać komuś uważanemu za lepszego w jakiejś dziedzinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  doścignąć

Połączenia

  • dogonić Amerykę, Europę, Zachód; konkurencję
  • dogonić w ileś lat; w klasyfikacji, w popularności, w sondażach

Cytaty

Salzburg, rodzinne miasto Mozarta, dogoni w tej dziedzinie nasz teatr dopiero przyszłego lata [...].

źródło: NKJP: Dorota Szwarcman: Cały Mozart, Polityka, 2005-06-18

Ponieważ większość kolegów była znacznie starsza od niego i więcej umiała, mały Jan postanowił, że za wszelką cenę musi ich dogonić w nauce i dorównać w rysunku.

źródło: NKJP: Małgorzata Łopuszyńska Ratyna, Ewa Kołodziejczyk: „Pod pędzlem Matejki historia ożywa...”, Wychowawca, 2009-07

Wierzył więc w plany dogonienia Zachodu w ciągu jednej dekady.

źródło: NKJP: Marek Kęskrawiec: Czwarty pożar Teheranu, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogonię
dogonimy
2 os. dogonisz
dogonicie
3 os. dogoni
dogonią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłem
+(e)m dogonił
dogoniłam
+(e)m dogoniła
dogoniłom
+(e)m dogoniło
dogoniliśmy
+(e)śmy dogonili
dogoniłyśmy
+(e)śmy dogoniły
2 os. dogoniłeś
+(e)ś dogonił
dogoniłaś
+(e)ś dogoniła
dogoniłoś
+(e)ś dogoniło
dogoniliście
+(e)ście dogonili
dogoniłyście
+(e)ście dogoniły
3 os. dogonił
dogoniła
dogoniło
dogonili
dogoniły

bezosobnik: dogoniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogońmy
2 os. dogoń
dogońcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłbym
bym dogonił
dogoniłabym
bym dogoniła
dogoniłobym
bym dogoniło
dogonilibyśmy
byśmy dogonili
dogoniłybyśmy
byśmy dogoniły
2 os. dogoniłbyś
byś dogonił
dogoniłabyś
byś dogoniła
dogoniłobyś
byś dogoniło
dogonilibyście
byście dogonili
dogoniłybyście
byście dogoniły
3 os. dogoniłby
by dogonił
dogoniłaby
by dogoniła
dogoniłoby
by dogoniło
dogoniliby
by dogonili
dogoniłyby
by dogoniły

bezosobnik: dogoniono by

bezokolicznik: dogonić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogoniwszy

gerundium: dogonienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogonienie
dogonienia
D. dogonienia
dogonień
C. dogonieniu
dogonieniom
B. dogonienie
dogonienia
N. dogonieniem
dogonieniami
Ms. dogonieniu
dogonieniach
W. dogonienie
dogonienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogoniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogoniony
dogoniony
dogoniony
dogonione
dogoniona
D. dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionej
C. dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionej
B. dogonionego
dogonionego
dogoniony
dogonione
dogonioną
N. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonioną
Ms. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogonieni
dogonieni
dogonione
dogonione
D. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych
C. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
B. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonione
N. dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
Ms. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych

odpowiednik aspektowy: doganiać

Składnia

Rzosobowy + dogonić +
KOGO + (w CZYM)

3. inflację

Definicja

osiągnąć taki sam poziom jak coś innego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Żeby dogonić inflację, cena powinna była wzrosnąć o ok. 14 zł.

źródło: NKJP: Dariusz Malinowski: Górnictwo węgla kamiennego, Gazeta Wyborcza, 1999-01-18

Z czasem jednak i tam ceny dogoniły nowojorskie.

źródło: NKJP: Jan M. Fijor: Oczekujący na apartament na Manhattanie, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2001-09-19

Posadzone dziś pelargonie nie dogonią wzrostem wybujałych już pnączy, ale bujnie zakwitną [...].

źródło: NKJP: Zakwitły balkony, Dziennik Polski, 2003-07-23

Nasz region musi dogonić liczbą studentów województwo warszawskie czy gdańskie [...].

źródło: NKJP: (tal): Cukierek dla maturzysty, Dziennik Zachodni, 2001-02-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogonię
dogonimy
2 os. dogonisz
dogonicie
3 os. dogoni
dogonią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłem
+(e)m dogonił
dogoniłam
+(e)m dogoniła
dogoniłom
+(e)m dogoniło
dogoniliśmy
+(e)śmy dogonili
dogoniłyśmy
+(e)śmy dogoniły
2 os. dogoniłeś
+(e)ś dogonił
dogoniłaś
+(e)ś dogoniła
dogoniłoś
+(e)ś dogoniło
dogoniliście
+(e)ście dogonili
dogoniłyście
+(e)ście dogoniły
3 os. dogonił
dogoniła
dogoniło
dogonili
dogoniły

bezosobnik: dogoniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogońmy
2 os. dogoń
dogońcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłbym
bym dogonił
dogoniłabym
bym dogoniła
dogoniłobym
bym dogoniło
dogonilibyśmy
byśmy dogonili
dogoniłybyśmy
byśmy dogoniły
2 os. dogoniłbyś
byś dogonił
dogoniłabyś
byś dogoniła
dogoniłobyś
byś dogoniło
dogonilibyście
byście dogonili
dogoniłybyście
byście dogoniły
3 os. dogoniłby
by dogonił
dogoniłaby
by dogoniła
dogoniłoby
by dogoniło
dogoniliby
by dogonili
dogoniłyby
by dogoniły

bezosobnik: dogoniono by

bezokolicznik: dogonić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogoniwszy

gerundium: dogonienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogonienie
dogonienia
D. dogonienia
dogonień
C. dogonieniu
dogonieniom
B. dogonienie
dogonienia
N. dogonieniem
dogonieniami
Ms. dogonieniu
dogonieniach
W. dogonienie
dogonienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogoniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogoniony
dogoniony
dogoniony
dogonione
dogoniona
D. dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionej
C. dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionej
B. dogonionego
dogonionego
dogoniony
dogonione
dogonioną
N. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonioną
Ms. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogonieni
dogonieni
dogonione
dogonione
D. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych
C. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
B. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonione
N. dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
Ms. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych

odpowiednik aspektowy: doganiać

Składnia

Rznieżywotny + dogonić +
CO + (CZYM)

4. kogoś okrzyk

Definicja

dać się usłyszeć osobie oddalającej się

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • głos, okrzyk, szept dogonił kogoś

Cytaty

- Nad zatoką dogonił mnie głos tenora, który wiecie, co śpiewał?

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996

- Proszę pamiętać. Tydzień. - Głos lekarki dogonił Piotra tuż za progiem gabinetu.

źródło: NKJP: Mariusz Kaszyński: Martwe światło, 2009

Na środku rzeki dogonił mnie okrzyk, który wywołał działanie.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997

– Pilnuję – dogonił mnie szept Jovanki.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogonię
dogonimy
2 os. dogonisz
dogonicie
3 os. dogoni
dogonią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłem
+(e)m dogonił
dogoniłam
+(e)m dogoniła
dogoniłom
+(e)m dogoniło
dogoniliśmy
+(e)śmy dogonili
dogoniłyśmy
+(e)śmy dogoniły
2 os. dogoniłeś
+(e)ś dogonił
dogoniłaś
+(e)ś dogoniła
dogoniłoś
+(e)ś dogoniło
dogoniliście
+(e)ście dogonili
dogoniłyście
+(e)ście dogoniły
3 os. dogonił
dogoniła
dogoniło
dogonili
dogoniły

bezosobnik: dogoniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogońmy
2 os. dogoń
dogońcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogoniłbym
bym dogonił
dogoniłabym
bym dogoniła
dogoniłobym
bym dogoniło
dogonilibyśmy
byśmy dogonili
dogoniłybyśmy
byśmy dogoniły
2 os. dogoniłbyś
byś dogonił
dogoniłabyś
byś dogoniła
dogoniłobyś
byś dogoniło
dogonilibyście
byście dogonili
dogoniłybyście
byście dogoniły
3 os. dogoniłby
by dogonił
dogoniłaby
by dogoniła
dogoniłoby
by dogoniło
dogoniliby
by dogonili
dogoniłyby
by dogoniły

bezosobnik: dogoniono by

bezokolicznik: dogonić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dogoniwszy

gerundium: dogonienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogonienie
dogonienia
D. dogonienia
dogonień
C. dogonieniu
dogonieniom
B. dogonienie
dogonienia
N. dogonieniem
dogonieniami
Ms. dogonieniu
dogonieniach
W. dogonienie
dogonienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogoniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogoniony
dogoniony
dogoniony
dogonione
dogoniona
D. dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionego
dogonionej
C. dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionemu
dogonionej
B. dogonionego
dogonionego
dogoniony
dogonione
dogonioną
N. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonioną
Ms. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogonieni
dogonieni
dogonione
dogonione
D. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych
C. dogonionym
dogonionym
dogonionym
dogonionym
B. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonione
N. dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
dogonionymi
Ms. dogonionych
dogonionych
dogonionych
dogonionych

odpowiednik aspektowy: doganiać

Składnia

Rznieżywotny + dogonić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 08.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json