UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przerazić

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. razić

1. przestraszyć

Definicja

wywołać przerażenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

głos, krzyk, ton głosu, widok kogoś/czegoś, wygląd czyjś/czegoś przeraził; myśl, że..., perspektywa czegoś przeraziła; groźby, pogróżki przeraziły kogoś
przerazić dzieci, ludność, ludzi; czytelnika, mieszkańców; zwierzęta
przerazić kogoś krzykiem; perspektywą czegoś
przerazić śmiertelnie

Cytaty

	[...] przeraziła go myśl, że jest całkowicie na pastwie porywaczy. źródło: NKJP: Piotr Pytlakowski: Nikt ci nie pomoże, Polityka, 2000-12-02
	Jak matki starają się straszeniem doprowadzić dzieci do grzecznego ładu, tak politycy poniektórzy usiłują przerazić nas perspektywą powrotu komuny. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Moim zdaniem, Gazeta Wyborcza, 1993-04-09
	Raz tylko przeraził go widok mężczyzny, pośrodku twarzy którego ziała wielka dziura: wyglądało to tak, jakby ktoś odgryzł nieznajomemu nos. źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007
	[...] przeraziło go, że jego własny portret, pielęgnowany latami, nagle rozleciał się na kawałki za moją sprawą. Znał swoje mankamenty, na pewno je znał, lecz dopóki wiedział o nich sam, czuł się bezpiecznie. źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przerażę	przerazimy
2 os.	przerazisz	przerazicie
3 os.	przerazi	przerażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przeraziłem +(e)m przeraził	przeraziłam +(e)m przeraziła	przeraziłom +(e)m przeraziło	przeraziliśmy +(e)śmy przerazili	przeraziłyśmy +(e)śmy przeraziły
2 os.	przeraziłeś +(e)ś przeraził	przeraziłaś +(e)ś przeraziła	przeraziłoś +(e)ś przeraziło	przeraziliście +(e)ście przerazili	przeraziłyście +(e)ście przeraziły
3 os.	przeraził	przeraziła	przeraziło	przerazili	przeraziły

bezosobnik: przerażono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przeraźmy
2 os.	przeraź	przeraźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przeraziłbym bym przeraził	przeraziłabym bym przeraziła	przeraziłobym bym przeraziło	przerazilibyśmy byśmy przerazili	przeraziłybyśmy byśmy przeraziły
2 os.	przeraziłbyś byś przeraził	przeraziłabyś byś przeraziła	przeraziłobyś byś przeraziło	przerazilibyście byście przerazili	przeraziłybyście byście przeraziły
3 os.	przeraziłby by przeraził	przeraziłaby by przeraziła	przeraziłoby by przeraziło	przeraziliby by przerazili	przeraziłyby by przeraziły

bezosobnik: przerażono by

bezokolicznik: przerazić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przeraziwszy

gerundium: przerażenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przerażenie	przerażenia
D.	przerażenia	przerażeń
C.	przerażeniu	przerażeniom
B.	przerażenie	przerażenia
N.	przerażeniem	przerażeniami
Ms.	przerażeniu	przerażeniach
W.	przerażenie	przerażenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przerażony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przerażony	przerażony	przerażony	przerażone	przerażona
D.	przerażonego	przerażonego	przerażonego	przerażonego	przerażonej
C.	przerażonemu	przerażonemu	przerażonemu	przerażonemu	przerażonej
B.	przerażonego	przerażonego	przerażony	przerażone	przerażoną
N.	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażoną
Ms.	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przerażeni	przerażeni	przerażone	przerażone
D.	przerażonych	przerażonych	przerażonych	przerażonych
C.	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonym
B.	przerażonych	przerażonych	przerażonych	przerażone
N.	przerażonymi	przerażonymi	przerażonymi	przerażonymi
Ms.	przerażonych	przerażonych	przerażonych	przerażonych

odpowiednik aspektowy: przerażać

Składnia

	+	przerazić	+	KOGO + (CZYM)
(to), że ZDANIE	+	przerazić	+	KOGO

2. wstrząsnąć

Definicja

wywołać silną negatywną reakcję

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

chaos, bałagan przeraził; opinia, wypowiedź przeraziła kogoś

Cytaty

Kiedy powiedziałam, że wszyscy mają prawo do adwokata, odparł, że owszem, ale poza tym komunistycznym ścierwem. Przeraziło mnie jego zacietrzewienie, ta ukryta w nim nienawiść, której do tej pory nie dostrzegałam.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991

- W całej tej kontroli przeraził mnie ogromny bałagan panujący w PUP - dodaje Andrzej Dera.

źródło: NKJP: Ryszard Bińczak: Tendencyjny bałagan, Gazeta Poznańska, 2004-11-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	przerażę	przerazimy
2 os.	przerazisz	przerazicie
3 os.	przerazi	przerażą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przeraziłem +(e)m przeraził	przeraziłam +(e)m przeraziła	przeraziłom +(e)m przeraziło	przeraziliśmy +(e)śmy przerazili	przeraziłyśmy +(e)śmy przeraziły
2 os.	przeraziłeś +(e)ś przeraził	przeraziłaś +(e)ś przeraziła	przeraziłoś +(e)ś przeraziło	przeraziliście +(e)ście przerazili	przeraziłyście +(e)ście przeraziły
3 os.	przeraził	przeraziła	przeraziło	przerazili	przeraziły

bezosobnik: przerażono

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		przeraźmy
2 os.	przeraź	przeraźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przeraziłbym bym przeraził	przeraziłabym bym przeraziła	przeraziłobym bym przeraziło	przerazilibyśmy byśmy przerazili	przeraziłybyśmy byśmy przeraziły
2 os.	przeraziłbyś byś przeraził	przeraziłabyś byś przeraziła	przeraziłobyś byś przeraziło	przerazilibyście byście przerazili	przeraziłybyście byście przeraziły
3 os.	przeraziłby by przeraził	przeraziłaby by przeraziła	przeraziłoby by przeraziło	przeraziliby by przerazili	przeraziłyby by przeraziły

bezosobnik: przerażono by

bezokolicznik: przerazić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przeraziwszy

gerundium: przerażenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przerażenie	przerażenia
D.	przerażenia	przerażeń
C.	przerażeniu	przerażeniom
B.	przerażenie	przerażenia
N.	przerażeniem	przerażeniami
Ms.	przerażeniu	przerażeniach
W.	przerażenie	przerażenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przerażony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	przerażony	przerażony	przerażony	przerażone	przerażona
D.	przerażonego	przerażonego	przerażonego	przerażonego	przerażonej
C.	przerażonemu	przerażonemu	przerażonemu	przerażonemu	przerażonej
B.	przerażonego	przerażonego	przerażony	przerażone	przerażoną
N.	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażoną
Ms.	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	przerażeni	przerażeni	przerażone	przerażone
D.	przerażonych	przerażonych	przerażonych	przerażonych
C.	przerażonym	przerażonym	przerażonym	przerażonym
B.	przerażonych	przerażonych	przerażonych	przerażone
N.	przerażonymi	przerażonymi	przerażonymi	przerażonymi
Ms.	przerażonych	przerażonych	przerażonych	przerażonych

odpowiednik aspektowy: przerażać

Składnia

Rz_nieżywotny

przerazić

KOGO

Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2012