Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *vapьno 'wapno, środek do malowania i bielenia'
1. spoiwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo
Połączenia
- świeże; sproszkowane wapno; wapno nawozowe
- wapno do bielenia elewacji, do odkażania, do oznaczania linii boiska
- wapno i cement; wapno i gips; wapno i piasek; wapno i szkło
- produkcja; woń, zapach wapna
- zaprawa z wapna
- beczka, wiadro, worki; dół z wapnem
- wypalać wapno
- bielić, malować, pobielić, pomalować (domy, drzewa, piece, słupy, ściany); pachnieć wapnem; pobrudzony, umazany, umorusany wapnem
Cytaty
|
Bielone wapnem ściany pracowni prawie w całości pokryto dziwacznymi freskami. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Piołun i miód Kroniki Drugiego Kręgu Księga III, 2003 |
|
|
Wapno do odkażania obejść będzie wożone po domach; na razie worek na gospodarstwo. Potrzeba ludzi do ładowania i przyczepy, żeby worki zabrać z gminy. źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Sławice obywatelskie, Gazeta Wyborcza, 1997-07-19 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wapno |
wapna |
|
| D. | wapna |
wapien |
|
| C. | wapnu |
wapnom |
|
| B. | wapno |
wapna |
|
| N. | wapnem |
wapnami |
|
| Ms. | wapnie |
wapnach |
|
| W. | wapno |
wapna |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. lekarstwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
Połączenia
- wapno musujące, odczulające
- wapno z witaminą C
- wapno i aspiryna; wapno i witaminy
- tabletka wapna
- zastrzyk z wapnem
- rozpuścić; pić, wypić, zażyć wapno
Cytaty
|
- Nic nie ma - rzekł. - Nie truj się. Bierz wapno i aspirynę. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Hiszpańskie oczy, 1995 |
|
|
Kawka dostała jednak serię zastrzyków z wapna i przez jakiś czas czuła się lepiej. źródło: NKJP: Wanda Półtawska: I boję się snów, 2009 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wapno |
wapna |
|
| D. | wapna |
wapien |
|
| C. | wapnu |
wapnom |
|
| B. | wapno |
wapna |
|
| N. | wapnem |
wapnami |
|
| Ms. | wapnie |
wapnach |
|
| W. | wapno |
wapna |
Inne uwagi
Zwykle lp
3. punkt w polu karnym
Definicja
Noty o użyciu
Wyraz zapisywany także w cudzysłowie.
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport miejsca związane ze sportem
Połączenia
- wapno za faul
- gol, strzał z wapna
- strzelić, trafić, uderzyć z wapna
- ustawić (piłkę) na wapnie
Cytaty
|
[...] przeciwko Groclinowi zrehabilitował się Moskal, tyle tylko, że jego gol z wapna niewiele dał, bo zespół przegrał 1:4. źródło: NKJP: Michał Karpiński: Znów pudło..., Gazeta Wrocławska, 2003-10-06 |
|
|
Kwadrans przed końcem w pole „szesnastki” przebojem wdarł się Gościniak, gdzie został sfaulowany. Piłkę na „wapnie” ustawił Wojciechowski i zdobył bramkę na wagę trzech punktów. źródło: NKJP: Wojciech Miller: Fatalnej serii ciąg dalszy, Gazeta Poznańska, 2006-08-28 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | wapno |
wapna |
|
| D. | wapna |
wapien |
|
| C. | wapnu |
wapnom |
|
| B. | wapno |
wapna |
|
| N. | wapnem |
wapnami |
|
| Ms. | wapnie |
wapnach |
|
| W. | wapno |
wapna |
Inne uwagi
Zwykle lp